W przestrzeni BWA Wrocław Główny, mieszczącej się w budynku głównego dworca kolejowego, 26 września rozpocznie się wystawa „Landscapes [Krajobrazy]”, będąca częścią międzynarodowego projektu „Voices from Ukraine” [Głosy z Ukrainy]. Ekspozycja potrwa do 25 stycznia 2026 roku i jest jedną z trzech prezentacji przygotowanych wspólnie z Galerią Labirynt w Lublinie i BWA w Zielonej Górze.
Wybór lokalizacji we Wrocławiu nie jest przypadkowy – to właśnie tu, w pierwszych dniach wojny, dworzec stał się miejscem schronienia dla osób uciekających z Ukrainy. Wystawa stawia pytanie, jak wojna zmienia postrzeganie krajobrazu i jakie emocje zapisują się w naturze.
– „Wojna uwrażliwiła nas na odczuwanie bólu razem z naszym otoczeniem” – mówi ukraińska artystka Katya Buchatska, tworząca farby z ziemi pochodzącej z terenów okupowanych. Jej obrazy – podobnie jak dzieła innych twórców – pokazują człowieka jedynie jako cień lub element pejzażu.
Kuratorska koncepcja Marty Gendery opiera się na idei krajobrazu jako uczestnika i świadka wydarzeń. Jak podkreśla cytowana w materiałach Kateryna Aliinyk:
– „Krajobraz to nie tylko przestrzeń. To uczestnik, świadek i nośnik emocji.”
Zniszczenie i solastalgia
W pierwszej części ekspozycji widzowie zobaczą prace dokumentujące skutki wojny – akty ekobójstwa, jak np. wysadzenie tamy w Nowej Kachowce w 2023 roku. Artyści odwołują się także do wcześniejszych ingerencji człowieka w naturę, począwszy od industrializacji epoki ZSRR.
Druga część poświęcona jest zjawisku solastalgii – cierpienia związanego z degradacją krajobrazu. To właśnie w tych pracach pojawia się nostalgia, ale i nadzieja na odrodzenie. Przyroda – choć zniszczona – może się dostosować i ewoluować.
Sztuka, która dokumentuje i leczy
Na wystawie zobaczymy dzieła trzynastu artystek i artystów – od malarstwa i fotografii, po film, badania naukowe i eksperymenty formalne. Wśród nich m.in.:
-
Katya Buchatska, „Ochra z Horenki” (2022) – obraz stworzony z farb przygotowanych z ziemi okupowanej przez Rosjan,
-
Karina Synytsia, „Skamieliny” (2024) – akryl ukazujący wodny pejzaż pod ciężkim niebem,
-
Yarema Malashchuk & Roman Khimei, „Widok tymczasowo okupowanego lewego brzegu w obwodzie chersońskim” (2023) – film o długości 4 minut.
Integralną częścią ekspozycji jest także mapa Ukrainy – wskazująca tereny okupowane i odzyskane, a także miejsca, z których artyści czerpią inspirację. Motyw odradzania podkreśla również architektura wystawy, wykorzystująca technikę opalania drewna – symbolicznie ukazującą proces niszczenia i równoczesnego hartowania.
🖼 „Landscapes” w BWA Wrocław to nie tylko opowieść o zniszczeniu, lecz także o sile natury, pamięci i nadziei. To zaproszenie, by spojrzeć na krajobraz nie jak na tło, lecz jak na żywego świadka historii.
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
