Młodzi wiedzą wszystko? Raport obala mit

Mają smartfony od dziecka, poruszają się po aplikacjach szybciej niż dorośli, ale gdy przychodzi do zrozumienia internetu – zaczynają się schody. Najnowsze badanie pokazuje coś, co wielu rodziców i nauczycieli może zaskoczyć… albo niepokoić.

Czy „cyfrowi tubylcy” naprawdę rozumieją internet?

EU Kids Online po raz kolejny zagląda za kulisy życia młodych w sieci. Wyniki? Dalekie od wygodnych stereotypów.

– „To badanie czasem przeczy powszechnie przyjętym opiniom” – podkreśla Anna Kowalik-Mizgalska.

Reklama

I trudno się z tym nie zgodzić. Bo choć młodzi deklarują wysokie kompetencje cyfrowe, testy wiedzy pokazują coś zupełnie innego.

Co trzeci nastolatek wierzy, że pierwszy wynik w wyszukiwarce to najlepsze źródło informacji. To już nie luka. To przepaść.

Widzą zagrożenia, ale… nie chcą się uczyć

Tu pojawia się paradoks.

Z jednej strony młodzi:

• widzą przemoc, treści seksualne, manipulacje,
• rozumieją, że internet nie jest bezpieczny.

Z drugiej:

• 60–70 proc. nie chce uczyć się zasad bezpieczeństwa,
• wielu uważa, że „już wszystko wie”.

– „Wielu odpowiada ‘nie wiem’ na bardzo podstawowe pytania o internet” – mówi Jacek Pyżalski.

To trochę jak jazda samochodem bez znajomości znaków drogowych. Jedzie, bo jedzie. Do czasu.

Samotność w sieci. 20 proc. nie mówi nikomu

Jedna z najbardziej niepokojących danych:

• 20 proc. młodych doświadczyło czegoś złego i nikomu o tym nie powiedziało
• jeśli już szukają pomocy – wybierają rówieśników, nie dorosłych

Rodzice? Nauczyciele? System?
Są gdzieś obok. Nie w pierwszym wyborze.

Internet podsuwa im wszystko. Nawet jeśli nie chcą

Dziewięciu na dziesięciu badanych widziało treści:

• przemocowe,
• promujące samookaleczenia,
• seksualne,
• oparte na teoriach spiskowych.

I to jest kluczowe:
oni nie muszą tego szukać. To trafia do nich samo.

Algorytmy nie pytają o wiek. Pytają o uwagę.

Sztuczna inteligencja? Używają. Ale nie rozumieją

Tu robi się jeszcze ciekawiej.

ReklamaType your text here

Reklama

Reklama

Reklama

• 80 proc. młodych korzysta z AI
• głównie do:
  • pisania prac,
  • streszczeń,
  • porad (także osobistych!)

Ale…

• 65 proc. nie wie, jak AI wpłynie na ich przyszłość

– „Te narzędzia nie zawsze są etyczne ani wiarygodne” – ostrzega prof. Pyżalski.

A jednak dla wielu stają się… doradcą. Czasem bardziej niż człowiek.

Do czego naprawdę używają internetu?

Nie do nauki. Nie do rozwoju. Przynajmniej nie głównie.

Najczęściej:

• rozmowy ze znajomymi (49,1 proc.)
• muzyka (41,5 proc.)
• media społecznościowe i wideo

Znacznie rzadziej:

• zdobywanie wiedzy,
• tworzenie treści,
• szukanie informacji o zdrowiu

Internet jako narzędzie?
Raczej internet jako tło życia.

Co z tego wynika?

To nie jest historia o „zepsutym pokoleniu”. To coś bardziej niewygodnego.

Młodzi:

• czują się pewnie, ale nie rozumieją mechanizmów,
• widzą zagrożenia, ale nie reagują,
• korzystają z AI, ale jej nie rozumieją,
• są online, ale często… sami.

A my – dorośli, instytucje, szkoły – żyjemy w przekonaniu, że „oni sobie poradzą”.

No właśnie.
Czy naprawdę?

Zakończenie

Jeśli 10–16-latek mówi, że „wie wszystko o internecie”, to może warto zadać jedno pytanie:

czy my – jako dorośli – wiemy, czego on tak naprawdę nie wie?