Nowe techniki genomowe – szansa dla rolnictwa czy pole do kontrowersji?
W dniu 27 listopada 2024 r. odbyła się konferencja „Nowe techniki genomowe. Propozycje dla innowacyjnego rolnictwa”, podczas której przedstawiciele świata nauki, rolnictwa i administracji podjęli dyskusję na temat zastosowania i regulacji nowoczesnych metod modyfikacji genetycznych w uprawach. Wydarzenie zorganizowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – PIB zgromadziło szerokie grono specjalistów, a także młodzież ze szkół rolniczych.
Minister rolnictwa Czesław Siekierski zwrócił uwagę na konieczność popularyzacji wiedzy o nowych technikach genomowych (NGT) w kontekście nadchodzącej polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Wskazał również na wyzwania związane z monopolizacją rynku przez koncerny patentujące produkty NGT oraz potrzebę ochrony interesów małych hodowców.
Czym są nowe techniki genomowe?
NGT, znane także jako New Genomic Techniques, umożliwiają precyzyjną modyfikację genów w roślinach, bez wprowadzania obcego DNA, co odróżnia je od GMO. Dzięki tym technologiom możliwe jest tworzenie odmian bardziej odpornych na choroby, szkodniki czy zmieniające się warunki klimatyczne. Przykłady zastosowań obejmują niebrązowiejące banany, sałatę wzbogaconą w witaminę C czy pszenicę o niskiej zawartości glutenu.
Prezes izby zbożowo paszowej Monika Piątkowska podczas wypowiedzi fot. mrirw
Problemy prawne i patentowe
Pomimo potencjalnych korzyści, NGT wzbudzają kontrowersje, szczególnie w kwestiach legislacyjnych i etycznych. Obecne unijne przepisy dotyczą wyłącznie GMO, pozostawiając NGT poza ramami prawnymi. Komisja Europejska przygotowała projekt regulacji dla NGT, który zakłada m.in. uproszczenie dostępu do rynku dla roślin kategorii 1 (o mniej niż 20 modyfikacjach genetycznych). Polska nadal analizuje propozycje KE, obawiając się negatywnych skutków dla mniejszych podmiotów rolniczych.
Patenty jako zagrożenie
Podczas konferencji zwrócono uwagę na dominację kilku światowych koncernów, które kontrolują ponad połowę rynku nasion. Patentowanie NGT może prowadzić do ograniczenia dostępności materiałów hodowlanych, zmniejszenia konkurencyjności oraz eliminacji małych hodowców z rynku.
Korzyści dla rolnictwa i społeczeństwa
Pomimo wyzwań, eksperci podkreślili potencjał NGT w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego, zmniejszeniu wpływu zmian klimatycznych i ochronie różnorodności biologicznej. Jednak wdrożenie tych technologii wymaga odpowiednich regulacji i ochrony praw wszystkich interesariuszy.
Źródło informacji GOV.pl
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
