3,5 mld zł na termomodernizację. JST mają czas do 2030 roku

Czy to największy impuls modernizacyjny dla lokalnych budynków publicznych od lat?
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiedział uruchomienie trzech nowych programów o łącznej wartości 3,5 mld zł, skierowanych wyłącznie do jednostek samorządu terytorialnego. Chodzi o poprawę efektywności energetycznej szkół, szpitali oraz wielorodzinnych budynków mieszkalnych na terenach wiejskich.

Programy mają być realizowane w latach 2026–2030, a ostateczny termin podpisywania umów to 31 grudnia 2029 r.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Wszystkie trzy instrumenty mają wspólny, dość rygorystyczny mianownik:

Reklama

• minimum 30% redukcji zapotrzebowania na energię pierwotną,

• obowiązkowe audyty energetyczne ex-ante i ex-post,

• bezwzględne stosowanie zasady DNSH (niewyrządzania znaczącej szkody środowisku),

• 5-letni okres trwałości inwestycji,

• zakaz finansowania źródeł ciepła opartych na paliwach kopalnych.

Krótko mówiąc: żadnych półśrodków, żadnych „tymczasowych” kotłów.

Termomodernizacja szkół: 2 mld zł

Największa pula – 2 mld zł – trafi do programu modernizacji szkół, przedszkoli i placówek oświatowych.

Struktura finansowania:

• do 1,8 mld zł – dotacje,

• do 200 mln zł – pożyczki.

Poziom wsparcia:

• standardowa dotacja: do 49% kosztów kwalifikowanych,

• nawet 85%, jeśli projekt uzyska wysoką punktację lub obejmuje likwidację źródeł ciepła na paliwa kopalne,

• pożyczka może podnieść finansowanie do 85%, a w formule ESCO/EPC – nawet do 100%.

Limit kosztów:

• 2 000 zł/m² (limit nie obowiązuje w formule ESCO/EPC).

Termomodernizacja szpitali: 1 mld zł

Drugi program dotyczy placówek medycznych i obejmuje głęboką termomodernizację, zieloną infrastrukturę oraz OZE.

Budżet:

• 900 mln zł – dotacje,

• 100 mln zł – pożyczki.

  ReklamaType your text here

  Reklama

  Reklama

  Reklama

Zasady finansowania:

• dotacja do 49%,

• do 85% przy wysokiej punktacji konkursowej,

• pożyczka oprocentowana 1% rocznie może uzupełnić finansowanie do 85%,

• w modelu ESCO/EPC – możliwe pokrycie 100% kosztów.

Limit kosztów:

• 2 500 zł/m²,

• brak limitu dla projektów realizowanych w formule ESCO/EPC (obowiązkowej dla szpitali powyżej I stopnia zabezpieczenia).

Budynki wielorodzinne na wsi: 500 mln zł i 100% dotacji

Najmniejszy, ale najbardziej „radykalny” program obejmuje wiejskie budynki wielorodzinne, zwłaszcza te powiązane z dawnymi PGR-ami i rolniczymi spółdzielniami produkcyjnymi.

Budżet:

• 500 mln zł, wyłącznie w formie dotacji.

Kluczowe zasady:

• do 100% kosztów kwalifikowanych,

• limit 2 000 zł/m²,

• pełna eliminacja nieefektywnych źródeł ciepła na paliwa kopalne – także indywidualnych.

Tu nie ma miejsca na kompromisy: budynek po modernizacji ma być całkowicie wolny od paliw kopalnych.

Konsultacje i webinaria

NFOŚiGW prowadzi konsultacje założeń programów do 28 stycznia 2026 r.
Materiały konsultacyjne są dostępne publicznie.

Dodatkowo 19 i 20 stycznia o godz. 10:00 zaplanowano webinaria poświęcone:

• programowi termomodernizacji szkół,

• programowi termomodernizacji szpitali.

Co z tego wynika?

To nie są „miękkie” dotacje na wymianę okien. To twardy pakiet modernizacyjny, który wymusza realne oszczędności energii, odejście od paliw kopalnych i profesjonalne przygotowanie projektów.
Dla JST to szansa, ale też test kompetencji – audyty, punktacja, trwałość i formuły ESCO nie wybaczają improwizacji.