Czy to największy impuls modernizacyjny dla lokalnych budynków publicznych od lat?
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiedział uruchomienie trzech nowych programów o łącznej wartości 3,5 mld zł, skierowanych wyłącznie do jednostek samorządu terytorialnego. Chodzi o poprawę efektywności energetycznej szkół, szpitali oraz wielorodzinnych budynków mieszkalnych na terenach wiejskich.
Programy mają być realizowane w latach 2026–2030, a ostateczny termin podpisywania umów to 31 grudnia 2029 r.
Jakie warunki trzeba spełnić?
Wszystkie trzy instrumenty mają wspólny, dość rygorystyczny mianownik:
minimum 30% redukcji zapotrzebowania na energię pierwotną,
obowiązkowe audyty energetyczne ex-ante i ex-post,
bezwzględne stosowanie zasady DNSH (niewyrządzania znaczącej szkody środowisku),
5-letni okres trwałości inwestycji,
zakaz finansowania źródeł ciepła opartych na paliwach kopalnych.
Krótko mówiąc: żadnych półśrodków, żadnych „tymczasowych” kotłów.
Termomodernizacja szkół: 2 mld zł
Największa pula – 2 mld zł – trafi do programu modernizacji szkół, przedszkoli i placówek oświatowych.
Struktura finansowania:
do 1,8 mld zł – dotacje,
do 200 mln zł – pożyczki.
Poziom wsparcia:
standardowa dotacja: do 49% kosztów kwalifikowanych,
nawet 85%, jeśli projekt uzyska wysoką punktację lub obejmuje likwidację źródeł ciepła na paliwa kopalne,
pożyczka może podnieść finansowanie do 85%, a w formule ESCO/EPC – nawet do 100%.
Limit kosztów:
2 000 zł/m² (limit nie obowiązuje w formule ESCO/EPC).
Termomodernizacja szpitali: 1 mld zł
Drugi program dotyczy placówek medycznych i obejmuje głęboką termomodernizację, zieloną infrastrukturę oraz OZE.
Budżet:
900 mln zł – dotacje,
100 mln zł – pożyczki.
Zasady finansowania:
dotacja do 49%,
do 85% przy wysokiej punktacji konkursowej,
pożyczka oprocentowana 1% rocznie może uzupełnić finansowanie do 85%,
w modelu ESCO/EPC – możliwe pokrycie 100% kosztów.
Limit kosztów:
2 500 zł/m²,
brak limitu dla projektów realizowanych w formule ESCO/EPC (obowiązkowej dla szpitali powyżej I stopnia zabezpieczenia).
Budynki wielorodzinne na wsi: 500 mln zł i 100% dotacji
Najmniejszy, ale najbardziej „radykalny” program obejmuje wiejskie budynki wielorodzinne, zwłaszcza te powiązane z dawnymi PGR-ami i rolniczymi spółdzielniami produkcyjnymi.
Budżet:
500 mln zł, wyłącznie w formie dotacji.
Kluczowe zasady:
do 100% kosztów kwalifikowanych,
limit 2 000 zł/m²,
pełna eliminacja nieefektywnych źródeł ciepła na paliwa kopalne – także indywidualnych.
Tu nie ma miejsca na kompromisy: budynek po modernizacji ma być całkowicie wolny od paliw kopalnych.
Konsultacje i webinaria
NFOŚiGW prowadzi konsultacje założeń programów do 28 stycznia 2026 r.
Materiały konsultacyjne są dostępne publicznie.
Dodatkowo 19 i 20 stycznia o godz. 10:00 zaplanowano webinaria poświęcone:
programowi termomodernizacji szkół,
programowi termomodernizacji szpitali.
Co z tego wynika?
To nie są „miękkie” dotacje na wymianę okien. To twardy pakiet modernizacyjny, który wymusza realne oszczędności energii, odejście od paliw kopalnych i profesjonalne przygotowanie projektów.
Dla JST to szansa, ale też test kompetencji – audyty, punktacja, trwałość i formuły ESCO nie wybaczają improwizacji.
📲 Znajdziesz nas także w Google News – kliknij i obserwuj Radio DTR, aby otrzymywać nasze najnowsze informacje prosto w aplikacji!
