Centralny Rejestr Umów dopiero od 2027 roku.

Centralny Rejestr Umów dopiero od 2027 roku. Rząd łagodzi zasady jawności

Rząd przesuwa termin uruchomienia CRU

Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP) ruszy z rocznym opóźnieniem. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zakładający, że system zacznie obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2027 roku, a nie – jak wcześniej zapowiadano – od 2026 r.

Jak poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, rejestr będzie wdrażany etapowo:

Reklama

• od 1 stycznia 2027 r. – administracja rządowa,

• od 1 lipca 2027 r. – samorządy,

• od 1 stycznia 2028 r. – pozostałe jednostki sektora finansów publicznych.

Rząd tłumaczy przesunięcie potrzebą przygotowania technicznego i organizacyjnego jednostek, które mają publikować dane o zawartych umowach.

Mniej jawności, większy próg

Największą zmianą jest jednak podniesienie progu jawności z planowanych 500 zł do 10 tysięcy złotych. Oznacza to, że większość drobnych umów nie będzie obowiązkowo ujawniana.

W uzasadnieniu projektu (OSR) napisano:

ReklamaType your text here

Reklama

Reklama

Reklama

„Na etapie ustalania wysokości progu wartości umów uwzględniono przeciwstawne interesy różnych grup społecznych (…) z jednej strony jsfp wnosiły o podniesienie tego progu nawet do 50.000 zł, z drugiej – strona społeczna oczekiwała pełnej jawności”.

Jednocześnie dodano, że kierownicy jednostek mogą – dobrowolnie – publikować także umowy o mniejszej wartości, „nawet o wartości 1 grosza”.

Bez sankcji karnych i z dłuższym terminem

Projekt przewiduje też wydłużenie terminu publikacji informacji o umowie z 14 do 30 dni od jej zawarcia. Zrezygnowano także z przepisów przewidujących odpowiedzialność karną za brak publikacji.

W rejestrze znajdą się wyłącznie dane umów, a nie ich pełna treść – to kolejny element, który ogranicza realną przejrzystość wydatków publicznych.

Testy i szkolenia od 2026 roku

Resort finansów zapowiada, że od początku 2026 roku uruchomi wersję testową CRU dostępną dla wszystkich jednostek zainteresowanych wcześniejszym wdrożeniem. Planowane są również szkolenia i webinary dotyczące obsługi systemu.

Czy przejrzystość finansów zostanie tylko na papierze?

Opóźnienie i podniesienie progu jawności budzi pytania o rzeczywiste intencje rządu. Idea Centralnego Rejestru Umów miała wzmocnić kontrolę społeczną nad wydatkowaniem publicznych pieniędzy – zwłaszcza w samorządach i spółkach komunalnych.

Ostateczny kształt ustawy sprawia jednak, że część organizacji społecznych może uznać projekt za ustępstwo wobec administracji, a nie krok ku pełnej transparentności.