Dlaczego tylko co siódma gmina w Polsce pobiera opłatę od posiadania psa – i czy państwo w ogóle powinno jeszcze udawać, że ten podatek ma sens?
W teorii wszystko się zgadza. Jest ustawa, jest możliwość, są maksymalne stawki. W praktyce jednak opłata od posiadania psa coraz częściej trafia do tego samego kosza co kasety VHS i budki telefoniczne – „kiedyś działało, dziś nikt nie tęskni”.
Dane Ministerstwa Finansów nie pozostawiają złudzeń. W 2024 roku dochody z opłaty od posiadania psów wykazały tylko 354 gminy – na prawie 2,5 tysiąca jednostek samorządu terytorialnego w Polsce. Łączne wpływy? Niecałe 4 miliony złotych w skali kraju. Kwota, która w budżecie państwa ginie szybciej niż smycz w krzakach.
Poseł pyta, resort odpowiada
Sprawa wróciła na tapetę za sprawą interpelacji posła Janusza Kowalskiego, który wprost nazwał opłatę „reliktem”.
„Jej funkcjonowanie coraz trudniej uzasadnić zarówno z perspektywy fiskalnej, jak i administracyjnej” – argumentował parlamentarzysta.
Czytaj dalej
Powiązany temat
Ministerstwo: skoro gminy rezygnują, nie ma problemu
W odpowiedzi wiceminister finansów Jarosław Neneman przypomniał rzecz kluczową: opłata od posiadania psa ma charakter fakultatywny. To rada gminy decyduje, czy ją wprowadzić.
„Od lat obserwowany jest trend rezygnacji samorządów z tej opłaty” – przyznał wiceszef MF.
Resort uznał więc, że skoro gminy same masowo odstępują od poboru, to nie ma potrzeby ustawowej likwidacji opłaty. Innymi słowy: niech przepis sobie będzie – kto chce, ten go użyje.
To podejście można streścić jednym zdaniem: martwe prawo nie przeszkadza, dopóki leży cicho.
Ile faktycznie płacą właściciele psów?
Choć maksymalna stawka w 2024 roku wynosiła 173,57 zł, a w 2025 – 178,26 zł, rzeczywistość była znacznie łagodniejsza. W gminach, które zdecydowały się na pobór opłaty, stawki najczęściej mieściły się w przedziale 50–100 zł rocznie od psa.
Opłata ma charakter nieodpłatnego i bezzwrotnego świadczenia publicznoprawnego, a wpływy trafiają do dochodów własnych gmin – teoretycznie na zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W praktyce mieszkańcy rzadko widzą bezpośredni związek między podatkiem a jakością infrastruktury dla zwierząt.
Prawo, które przegrywa z kalkulatorem
Historia opłaty od posiadania psów to dobry przykład tego, jak prawo przegrywa z ekonomią i zdrowym rozsądkiem. Gminy liczą, sprawdzają i… rezygnują. Bez protestów, bez rewolucji, po cichu.
Państwo zaś patrzy na to z dystansu i mówi: skoro samorządy sobie radzą, to po co ruszać ustawę?
Pozostaje pytanie, czy utrzymywanie przepisów, które obowiązują już tylko na papierze, naprawdę świadczy o sile systemu – czy raczej o jego przyzwyczajeniu do fikcji.
Źródło: Ministerstwo Finansów i Gospodarki
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.