Wilno i Białystok toną w kolorach palm wielkanocnych, zapachu świeżych pierników i dźwiękach ludowej muzyki – dziś, 4 marca 2026, przypada liturgiczne wspomnienie św. Kazimierza, a wraz z nim ruszyły największe Kaziuki od ponad 400 lat.
W 2026 roku Kaziuki wypadają w środę, dlatego główne obchody – zarówno w stolicy Litwy, jak i na polskim Podlasiu – rozłożyły się na najbliższy weekend. W Wilnie jarmark Kaziukowy trwa oficjalnie od 6 do 8 marca, przyciągając setki tysięcy osób. W Białymstoku Wielki Jarmark Kaziukowy zaplanowano na 14–15 marca jako zwieńczenie Dni Kultury Kresowej.
Święto upamiętnia św. Kazimierza Jagiellończyka (1458–1484) – patrona Litwy, młodzieży i diecezji radomskiej. Syn Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki żył ascetycznie i zmarł młodo w Grodnie. Kanonizowany w 1602 r., od XVII wieku stał się centralną postacią wileńskiego odpustu, który z czasem przerodził się w ogromny jarmark – jeden z najstarszych i najbardziej charakterystycznych w Europie Środkowo-Wschodniej.
W Wilnie – ponad 400 lat tradycji w sercu miasta Tysiące straganów rozstawiają się wzdłuż głównych ulic Starego Miasta. Najbardziej rozpoznawalne symbole Kaziuków to:
- pierniki Kaziukowe (serca, obwarzanki, figurki),
- wileńskie palmy wielkanocne z bibuły, suszonych kwiatów i kolorowych wstążek,
- ceramika, bursztynowa biżuteria, hafty, koronki, wyroby kute i plecione.
Nie brakuje litewskich specjałów: cepelinów, kibinów, kugelis, šimtalapis, domowych wędlin, serów i miodów. Towarzyszą im koncerty zespołów folklorystycznych, pokazy rzemiosła, degustacje i rodzinne atrakcje. Oficjalna strona miasta Vilnius Events określa Kaziuki jako „najjaśniejszy zwiastun wiosny”.
Podlasie oddycha kresowym klimatem W Białymstoku i okolicznych miejscowościach (Supraśl, Hajnówka, Sokółka) Kaziuki przybierają formę wielkiego jarmarku kresowego. Stoiska wypełniają regionalne przysmaki – wędliny wiejskie, sery, miody, pierogi, chleb na zakwasie – oraz rękodzieło z Podlasia, Wileńszczyzny, Litwy i Białorusi. Często towarzyszą im warsztaty haftu, koronkarstwa, plecionkarstwa, pieczenia chleba i wyrobu palm. Wydarzenie łączy się z koncertami pieśni kresowych i pokazami obrzędowymi, budując most między dawnymi Kresami a współczesną Polską.
Kaziuki pozostają nie tylko jarmarkiem – to żywa pamięć o wspólnym polsko-litewskim dziedzictwie Jagiellonów, okazja do spotkania kultur i smaków oraz radosne powitanie wiosny po długiej zimie.
