Gdzie pracują radni? Powstała ogólnopolska mapa zależności

Czy radny może jednocześnie kontrolować samorząd i pracować w instytucji od niego zależnej? To pytanie od lat powraca w lokalnych debatach – zwłaszcza wtedy, gdy mieszkańcy zaczynają analizować powiązania personalne w swoich gminach.

Teraz pojawiło się narzędzie, które ma pomóc takie sytuacje sprawdzać. Sieć Obywatelska Watchdog Polska uruchomiła nowy serwis internetowy kazdymusigdziespracowac.pl, który zbiera dane o zatrudnieniu radnych w spółkach komunalnych i innych jednostkach zależnych od samorządów.

To pierwsza w Polsce próba stworzenia ogólnokrajowej mapy pokazującej skalę takich powiązań.

Co pokazuje nowy serwis?

Strona działa jak publiczna baza danych. Informacje są prezentowane w podziale na gminy, dzięki czemu mieszkańcy mogą sprawdzić, czy w ich miejscowości radni pracują w instytucjach podległych władzom samorządowym.

Serwis ma charakter społeczny – oznacza to, że część danych pochodzi także ze zgłoszeń mieszkańców.

Każdy może przekazać informację o radnym zatrudnionym w spółce komunalnej, urzędzie lub innej jednostce zależnej od gminy. Następnie zespół Watchdog Polska weryfikuje takie zgłoszenia, m.in. poprzez wnioski o udostępnienie informacji publicznej kierowane do instytucji samorządowych.

Nie zawsze nielegalne – ale zawsze budzące pytania

Twórcy serwisu podkreślają, że samo zatrudnienie radnego w jednostce zależnej od gminy nie zawsze oznacza naruszenie prawa. W wielu przypadkach przepisy dopuszczają takie sytuacje.

Jednocześnie jednak połączenie funkcji kontrolnej z zawodową zależnością od podmiotów związanych z gminą może budzić wątpliwości.

Jak podkreśla prezes Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska:

„Sam fakt zatrudnienia radnego w spółce komunalnej czy instytucji zależnej od gminy nie zawsze jest niezgodny z prawem, ale zawsze powinien być przejrzysty i łatwy do sprawdzenia przez mieszkańców. Dlatego stworzyliśmy narzędzie, które pozwala zobaczyć skalę tego zjawiska w całej Polsce i rozpocząć rzeczową rozmowę o standardach przejrzystości w samorządzie” – mówi Szymon Osowski.

Projekt dopiero startuje

Serwis jest obecnie w fazie pilotażowej. Na razie koncentruje się wyłącznie na jednym typie powiązań – sytuacjach, w których radny pracuje w jednostce zależnej od tej samej gminy, w której sprawuje mandat.

W przyszłości twórcy projektu nie wykluczają rozszerzenia mapy także o inne formy zależności między osobami pełniącymi funkcje publiczne a samorządowymi instytucjami.

Narzędzie dla mieszkańców

Twórcy projektu liczą, że mieszkańcy będą aktywnie korzystać z serwisu i pomagać w jego rozwijaniu.

Im więcej zgłoszeń i zweryfikowanych danych pojawi się w systemie, tym dokładniejszy obraz powiązań w samorządach będzie można pokazać.

To z kolei może stać się punktem wyjścia do szerszej debaty o przejrzystości życia publicznego i standardach antykorupcyjnych w lokalnej polityce.

Serwis można sprawdzić pod adresem: kazdymusigdziespracowac.pl