Afera w rawickiej ciepłowni: 16 zatrzymanych, ponad 8,5 mln zł strat

Śledztwo dotyczące wielomilionowych nieprawidłowości w gminnej spółce ciepłowniczej w Rawiczu nabiera tempa. 14 kwietnia 2026 roku funkcjonariusze zatrzymali 16 osób – pracowników Zakładu Energetyki Cieplnej oraz ich kontrahentów. Podejrzani usłyszeli zarzuty wyrządzenia szkody majątkowej w wielkich rozmiarach, fałszowania faktur i przestępstw skarbowych. Postępowanie, które liczy już ponad 120 tomów, nadal ma charakter rozwojowy. Ilustracja do artykulu ZEC Rawicz i afera węglowa

Wielomilionowa afera w rawickiej ciepłowni: fikcyjne faktury za „niewidzialny” węgiel i zawyżone zlecenia. 16 zatrzymanych, w tym były prezes ZEC

Rawicz, 18 kwietnia 2026 r. – Jedna z największych spraw o przestępczość gospodarczą w ostatnich latach w Wielkopolsce. Policja i Prokuratura Okręgowa w Poznaniu rozbiły grupę, która przez co najmniej cztery lata (2020–2024) miała okradać gminną spółkę Zakład Energetyki Cieplnej w Rawiczu na kwotę przekraczającą 8,5 miliona złotych. W efekcie szeroko zakrojonej akcji 14 kwietnia 2026 roku zatrzymano 16 osób – pracowników spółki i jej kontrahentów. Dwóch mężczyzn, w tym były prezes ZEC, trafiło do aresztu tymczasowego na trzy miesiące.

Reklama

Sprawa wstrząsnęła lokalną społecznością, bo dotyczy spółki komunalnej, która zaopatruje mieszkańców w ciepło. Śledztwo ujawnia klasyczny mechanizm „tunelowania” majątku publicznego: fikcyjne dostawy opału i fikcyjne lub rażąco zawyżone usługi.

Jak wykryto nieprawidłowości?

Nieprawidłowości wyszły na jaw dzięki zmianie władz spółki w 2024 roku. Nowy prezes Łukasz Pruski (wcześniej dyrektor Zakładu Usług Komunalnych) oraz Rada Nadzorcza i burmistrz Rawicza zwrócili uwagę na niepokojące dane w bilansie za 2023 rok. Koszty opału i usług rosły lawinowo, mimo że ceny węgla na rynku spadały. Pruski przeprowadził wewnętrzny audyt dokumentacji dostaw paliwa i usług. W październiku 2024 roku złożył zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w Rawiczu. Miesiąc później śledztwo wszczęto, a ze względu na skalę przejęła je Prokuratura Okręgowa w Poznaniu.

Rawiccy policjanci z wydziału ds. przestępczości gospodarczej od dłuższego czasu gromadzili materiał dowodowy. Sprawa trafiła do prokuratury, która nadała jej priorytet.

Mechanizm przestępstwa – „węgiel, którego nigdy nie było”

Z dotychczasowych ustaleń wynika, że proceder opierał się na dwóch głównych schematach:

1. Fikcyjne faktury za węgiel – Spółka płaciła za transporty opału, które nigdy nie dotarły do elektrociepłowni. Faktury były wystawiane, opłacane, a towar… nie istniał lub nie był dostarczany.
2. Zawyżone lub fikcyjne umowy-zlecenia – Usługi wykonywane na rzecz ZEC (lub rzekomo wykonywane) rozliczane były po cenach wielokrotnie wyższych od rynkowych. Część zleceń mogła być całkowicie fikcyjna.

W efekcie spółka poniosła szkodę majątkową powyżej 8,5 mln zł. Dodatkowo proceder uderzył w Skarb Państwa: narażono go na uszczuplenie podatku VAT na ponad 700 tys. zł oraz wyłudzono ponad 500 tys. zł z tytułu nienależnego zwrotu podatku.

Śledczy badają też fałszowanie faktur (art. 271a kk) oraz liczne naruszenia przepisów Kodeksu karnego skarbowego.

Zatrzymania i zarzuty – 14 kwietnia 2026

We wtorek 14 kwietnia na terenie całego powiatu rawickiego ruszyła zakrojona na szeroką skalę akcja. Wzięło w niej udział kilkudziesięciu policjantów – rawiccy funkcjonariusze wspierani przez wydziały KWP w Poznaniu (dochodzeniowo-śledczy, kryminalny i ds. przestępczości ekonomicznej).

Reklama

Reklama

ReklamaType your text here

Reklama

Zatrzymano 16 osób – pracowników ZEC oraz ich kontrahentów. Każda z nich usłyszała indywidualne zarzuty na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Główny zarzut to art. 296 § 1 i 3 Kodeksu karnego – wyrządzenie szkody majątkowej w wielkich rozmiarach (grozi do 10 lat pozbawienia wolności).

Środki zapobiegawcze (stan na 17 kwietnia 2026):

• 14 osób – dozór policyjny, poręczenia majątkowe (w zróżnicowanej wysokości, do 700 tys. zł), zakaz opuszczania kraju + zatrzymanie paszportów.
• Zabezpieczono mienie – m.in. samochody o wartości ok. 350 tys. zł.
• Dwóch mężczyzn tymczasowo aresztowanych na 3 miesiące (decyzja Sądu Rejonowego na wniosek prokuratury): – 36-latek, mieszkaniec gminy Rawicz, – 56-latek, rawiczanin (według ustaleń mediów lokalnych – były prezes ZEC).

Stan śledztwa – ponad 120 tomów i charakter rozwojowy

Postępowanie liczy już ponad 120 tomów akt i nadal jest rozwijane. Prokurator Łukasz Wawrzyniak, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Poznaniu, podkreśla: „Policjanci oraz prokuratura kontynuują czynności zmierzające do pełnego wyjaśnienia mechanizmu działania podejrzanych oraz ustalenia wszystkich osób mogących mieć związek z procederem”. Nie wyklucza się kolejnych zatrzymań.

Kontekst spółki i reakcje władz lokalnych

Zakład Energetyki Cieplnej w Rawiczu to spółka komunalna należąca do Gminy Rawicz, odpowiedzialna za produkcję i dystrybucję ciepła. W ostatnich miesiącach trwa proces jej reorganizacji i połączenia z Zakładem Wodociągów i Kanalizacji (obecnie ZWiK sp. z o.o.).

Burmistrz Rawicza Grzegorz Kubik w rozmowie z Radiem Poznań podkreślił zdecydowaną postawę władz: „W gminie Rawicz nie ma miejsca na przymykanie oczu na nieprawidłowości. Najważniejsze dziś jest pełne rozliczenie i zamknięcie tej sprawy.”

Sprawa ma charakter czysto gospodarczy. Na obecnym etapie nie ujawniono powiązań politycznych ani korupcji na wyższych szczeblach – śledztwo skupia się na działaniach wewnątrz spółki i jej otoczeniu biznesowym.

Co dalej?

Śledztwo trwa. Prokuratura i policja analizują kolejne dokumenty, przesłuchują świadków i weryfikują przepływy finansowe. Pokrzywdzoną spółką jest obecnie ZWiK, który może dochodzić roszczeń cywilnych w ramach postępowania karnego.

Dla mieszkańców Rawicza sprawa ma wymiar nie tylko finansowy. Chodzi o zaufanie do spółek komunalnych, które zarządzają publicznymi pieniędzmi – pieniędzmi podatników. Każda niegospodarność oznacza wyższe rachunki za ogrzewanie lub gorszą jakość usług.

Artykuł oparty wyłącznie na oficjalnych komunikatach Policji, Prokuratury Okręgowej w Poznaniu oraz wiarygodnych doniesieniach lokalnych mediów (rawicz24.pl, leszno24.pl, Radio Poznań). Śledztwo jest w toku – nowe ustalenia mogą pojawić się w najbliższych tygodniach.