Grzegorz Braun, polityk odwołujący się do Boga, rodziny, tradycji i suwerenności narodów, znalazł się wśród ośmiu eurodeputowanych, którzy zagłosowali przeciwko rezolucji Parlamentu Europejskiego dotyczącej powrotu ukraińskich dzieci deportowanych przez Rosję. Dokument poparło 536 parlamentarzystów, w tym przedstawiciele prawicy, lewicy i centrum. Braun był jedynym Polakiem głosującym przeciw. To wydarzenie prowokuje do pytania o granice politycznej konsekwencji: co pozostaje z wielkich haseł o ochronie rodziny i tożsamości narodowej, kiedy trzeba zająć stanowisko wobec dzieci pozbawianych kontaktu z rodzinami i własną ojczyzną?
Patriota, który nie poparł apelu o powrót dzieci do ojczyzny
Są takie głosowania, w których politycy nie muszą wygłaszać płomiennych przemówień. Wystarczy nacisnąć odpowiedni przycisk. Po wszystkim zostaje protokół, a w nim nazwisko i podjęta decyzja.
12 listopada 2026 roku Parlament Europejski głosował nad rezolucją dotyczącą ukraińskich dzieci deportowanych do Rosji lub pozostających na okupowanych przez nią terytoriach Ukrainy.
Wynik: 536 głosów za, osiem przeciw, 37 wstrzymujących się.
Na liście przeciwników znalazł się Grzegorz Braun, polski europoseł i lider Konfederacji Korony Polskiej.
To polityk, który uczynił z patriotyzmu, obrony tradycyjnych wartości, rodziny i narodowej suwerenności jedne z najważniejszych elementów swojego przekazu. Chętnie występuje przeciwko instytucjom międzynarodowym, gdy uznaje, że ograniczają wolność państw i narodów. Krytykuje ingerencję w tradycyjne wychowanie i podkreśla znaczenie tożsamości narodowej.
Tymczasem dokument, przeciwko któremu zagłosował, dotyczył właśnie ochrony dzieci przed przymusowym odbieraniem im rodzinnych i narodowych więzi.
Ten kontrast zasługuje na znacznie więcej niż krótką informację o wynikach głosowania.
Bo jeśli suwerenność narodowa jest wartością, to czy nie obejmuje również prawa ukraińskiego dziecka do pozostania Ukraińcem?
Jeżeli rodzina stanowi fundament społeczeństwa, to czy nie powinna podlegać ochronie także wtedy, gdy zostaje rozdzielona przez działania obcego państwa?
A jeżeli patriotyzm oznacza przywiązanie do ojczyzny, to dlaczego miałby kończyć się tam, gdzie zaczyna się prawo dziecka innego narodu do własnego języka, historii i rodziców?
Dziecko nie jest zdobyczą wojenną
Rosyjska agresja na Ukrainę przyniosła tragedie, których nie da się zamknąć w zestawieniach strat wojskowych, mapach frontu i analizach strategicznych.
Jedną z nich jest los ukraińskich dzieci.
Według danych przytoczonych w rezolucji Parlamentu Europejskiego do września 2026 roku udokumentowano 20 651 przypadków deportacji lub przymusowego przemieszczania dzieci. Do 28 października odnotowano powrót 2752 dzieci objętych działaniami związanymi z deportacją, przemieszczeniem lub ewakuacją z okupowanych terenów.
Szacuje się ponadto, że około 1,6 miliona ukraińskich dzieci przebywa na terenach znajdujących się pod rosyjską okupacją. Nie należy utożsamiać tej liczby z liczbą deportowanych. Pokazuje ona jednak skalę populacji najmłodszych żyjących pod kontrolą państwa prowadzącego wojnę przeciwko ich ojczyźnie.
Międzynarodowe dochodzenia dokumentują przypadki nielegalnych adopcji, nadawania rosyjskiego obywatelstwa, zmiany danych osobowych oraz poddawania dzieci rusyfikacji i indoktrynacji.
Nie chodzi zatem wyłącznie o zmianę miejsca zamieszkania.
Chodzi o ingerencję w podstawowe elementy ludzkiej tożsamości.
Dziecko, które traci kontakt z rodziną, zostaje pozbawione możliwości nauki w ojczystym języku i trafia do środowiska uczącego je innej historii własnego kraju, nie jest zwyczajnym uczestnikiem procesu migracyjnego.
Może stać się ofiarą polityki, której skutki będą trwały znacznie dłużej niż sama wojna.
Dlatego Parlament Europejski wezwał Rosję do natychmiastowego, bezpiecznego i bezwarunkowego umożliwienia powrotu deportowanych i przymusowo przemieszczonych dzieci.
Nie do negocjacji ich narodowości. Nie do wymiany ich losu na ustępstwa terytorialne.
Do powrotu.
Rodzina jako hasło. Rodzina jako rzeczywistość
W polskiej polityce obrona rodziny stała się jednym z najczęściej powtarzanych haseł.
Mówią o niej konserwatyści, narodowcy, środowiska religijne i politycy odwołujący się do tradycyjnego modelu wychowania. W przekazie Grzegorza Brauna te wartości zajmują szczególne miejsce.
Problem pojawia się wtedy, gdy hasło spotyka się z rzeczywistością, która nie pasuje do politycznego podziału świata.
Bo ukraińska matka poszukująca deportowanego dziecka również tworzy rodzinę.
Ukraiński ojciec, któremu wojna odebrała możliwość wychowywania córki lub syna, również ma prawo do ochrony więzi rodzinnych.
Dziecko wychowywane w rosyjskiej placówce, z dala od najbliższych, również ma prawo do własnego pochodzenia, języka i tożsamości.
Wartości nie tracą przecież znaczenia tylko dlatego, że dotyczą obywateli innego państwa.
I właśnie tutaj pojawia się zasadnicze pytanie o konsekwencję politycznej postawy Brauna.
Czy obrona rodziny jest zasadą uniwersalną, czy elementem retoryki stosowanej zależnie od narodowości i politycznych okoliczności?
Sam wynik głosowania nie pozwala odpowiedzieć na to pytanie w imieniu europosła. Daje jednak podstawę, by oczekiwać od niego publicznego wyjaśnienia.
Suwerenność dla jednych, ale co z suwerennością innych?
Grzegorz Braun od lat przedstawia się jako obrońca narodowej niezależności. Krytykuje ponadnarodowe instytucje i sprzeciwia się rozwiązaniom, które uważa za naruszające suwerenność państw.
Takie stanowisko jest elementem legalnej debaty politycznej.
Ale suwerenność nie jest pojęciem zarezerwowanym wyłącznie dla Polski.
Ukraina również ma prawo do zachowania własnego terytorium, kultury, języka i ciągłości narodowej. Jej obywatele mają prawo wychowywać dzieci bez przymusowego podporządkowywania ich polityce państwa okupacyjnego.
Jeżeli rosyjskie władze odbierają dzieciom możliwość powrotu do rodzin i poddają je polityce wynaradawiania, naruszają nie tylko ich indywidualne prawa. Uderzają również w przyszłość narodu, do którego te dzieci należą.
Paradoks polega na tym, że polityk występujący pod hasłami ochrony narodowej tożsamości zagłosował przeciwko dokumentowi piętnującemu działania wymierzone właśnie w narodową tożsamość.
Oczywiście można mieć zastrzeżenia do szczegółowych zapisów rezolucji. Można krytykować sankcje, oceny prawne czy sposób działania Parlamentu Europejskiego.
Nie można jednak oczekiwać, że decyzja o odrzuceniu całego dokumentu pozostanie wolna od pytań dotyczących wartości, na które polityk sam się powołuje.
Putin, Moskwa i polityka normalizacji
W tej sprawie znaczenie ma również dotychczasowa działalność publiczna Brauna.
Polityk wielokrotnie krytykował polskie wsparcie dla Ukrainy, sprzeciwiał się określonym działaniom podejmowanym przeciwko Rosji i opowiadał się za normalizacją relacji z Moskwą oraz Mińskiem.
Podczas rozmowy z Krzysztofem Stanowskim w 2025 roku unikał jednoznacznego nazwania Władimira Putina zbrodniarzem, przedstawiając swoje stanowisko jako niechęć do politycznego etykietowania przywódców innych państw.
To jego publiczna postawa, którą należy odróżnić od bezpośredniego poparcia dla rosyjskich zbrodni. Postulat utrzymywania stosunków dyplomatycznych z Rosją sam w sobie nie oznacza aprobaty dla jej działań wojennych.
Jednak w przypadku deportacji dzieci istnieje okoliczność, której nie można sprowadzić do sporu o sympatie polityczne.
17 marca 2023 roku Międzynarodowy Trybunał Karny wydał nakazy aresztowania Władimira Putina i Marii Lwowej-Biełowej, rosyjskiej rzeczniczki praw dziecka, w związku z zarzutami bezprawnej deportacji i przemieszczania ukraińskich dzieci z okupowanych terenów do Federacji Rosyjskiej.
Nie są to wyroki skazujące. Stanowią jednak formalny rezultat postępowania międzynarodowego organu sądowego.
Dlatego należy zapytać Brauna, jak postulat normalizacji relacji z Moskwą łączy z oceną działań, które stały się przedmiotem nakazów aresztowania wydanych przez Trybunał.
Czy powrót dzieci powinien być warunkiem normalizacji tych relacji?
Czy Rosja powinna bezwarunkowo umożliwić ich odzyskanie przez rodziny?
I czy polityczny sprzeciw wobec obecnej polityki Unii Europejskiej musi obejmować również odrzucenie rezolucji, w której żąda się ochrony najmłodszych ofiar wojny?