Granice wykorzystywania informacji publicznych – przykład z Zawoni

Granice wykorzystywania informacji publicznych – przykład z Zawoni

Jako redaktor, który w innych gminach powiatu trzebnickiego zadawał identyczne pytania – ile kosztował koncert z publicznych pieniędzy – doskonale wiem, co znaczy usłyszeć odmowę. To w naszym regionie niemal norma. Ale nigdzie indziej, przynajmniej w moim doświadczeniu, władze nie odważyły się na ataki osobiste ani – co gorsza – na wykorzystywanie spraw tak delikatnych jak krzywda nieletnich, aby przyłożyć krytykowi.

Tymczasem w Zawoni padł rekord. Wójt Agnieszka Wersta opublikowała na Facebooku akt oskarżenia przeciwko Markowi L., redaktorowi „Echa Zawoni” – znanemu z tego, że pytał o koszty gminnych imprez. Dokument prosto z prokuratury, pełen drastycznych zarzutów o przestępstwa seksualne wobec dzieci. Sąd jeszcze nie wydał wyroku, ale wójt i komentujący potraktowali oskarżonego jak winnego.

Koszty koncertu – pytanie bez odpowiedzi

Sprawa zaczęła się od prostego pytania: ile Gminny Ośrodek Kultury zapłacił za koncert Patrycji Markowskiej na dożynkach? Odpowiedź dyrektora GOK – odmowa, zasłaniając się „tajemnicą przedsiębiorstwa”. To argument, który znam z innych gmin, np. Obornik Śląskich, gdzie też ukrywano honoraria gwiazd. Różnica? Tam nie posypały się publiczne ataki personalne.

Dla porządku – honoraria artystów tej klasy na imprezach gminnych zazwyczaj mieszczą się w widełkach 50–100 tys. zł. To nie są dane dla Zawoni, tylko ogólne szacunki z rynku.

Od pytań do aktu oskarżenia

9 sierpnia 2025 r. wójt Wersta wrzuciła na swój profil akt oskarżenia Prokuratury Rejonowej w Strzelinie. Dokument opisuje zarzuty wobec Marka L. (m.in. obcowanie płciowe z małoletnimi, inne czynności seksualne, znęcanie się), a także wobec członków jego rodziny. Wszyscy oskarżeni nie przyznają się do winy, a proces dopiero się zacznie.

Publikacja została opatrzona komentarzem, który łączył sprawę karną z krytyką GOK i pytaniami o finanse. Efekt? Lawina komentarzy pełnych nienawiści pod adresem oskarżonego i osób, które wcześniej stawały po jego stronie. Zero refleksji, zero wstrzemięźliwości.

Etyka urzędnika a emocje na Facebooku

Jest w tym kilka fundamentalnych problemów:

• Prezumcja niewinności – do momentu prawomocnego wyroku sądu nikt nie jest winny. Art. 42 ust. 3 Konstytucji RP nie jest ozdobnikiem, tylko tarczą przed samosądem medialnym.

• Wykorzystywanie tragedii – sprawa dotyczy krzywdy dzieci. Łączenie jej z osobistą zemstą na krytyku finansów gminy jest nie tylko niestosowne, ale i krzywdzące dla ofiar.

• Standardy władzy – kodeks etyki pracowników samorządowych mówi o powściągliwości i neutralności. Tu mamy polityczny ostrzał z ciężkiej amunicji, i to w przestrzeni publicznej.

Jak to wygląda w innych gminach

Kiedy w Obornikach Śląskich pytaliśmy o koszty koncertów, dostawaliśmy czasem absurdalne wymówki, czasem zwykłe milczenie, ale nikt nie wrzucał w sieć dokumentów z prokuratury, żeby przy okazji publicznie zmieszać pytającego z błotem.

Podobne historie z odmowami przejrzystości dzieją się w Trzebnicy czy Prusicach. Ale nawet tam, przy całym braku otwartości, nie przekraczano tej czerwonej linii – wykorzystania sprawy karnej do uderzenia w krytyka.

Wnioski

To nie jest już tylko dyskusja o kosztach koncertu Patrycji Markowskiej. To pytanie, jak daleko wójt, burmistrz czy prezydent może się posunąć, by uciszyć krytyków. I czy w gminach powiatu trzebnickiego standardy debaty publicznej będą wyznaczały kodeksy etyki… czy prywatne emocje na Facebooku.

Autor: Rafał Chwaliński

📲 Znajdziesz nas także w Google News – kliknij i obserwuj Radio DTR, aby otrzymywać nasze najnowsze informacje prosto w aplikacji!