Miłość już nie „na zawsze”? Związki w epoce pracy nad relacją

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu dominował prosty schemat: zakochanie, ślub, wspólne życie i przekonanie, że „prawdziwa miłość” przetrwa wszystko. Dziś ten model coraz wyraźniej pęka. Współczesne związki przypominają bardziej projekt wymagający ciągłej uwagi niż romantyczną historię pisaną raz na zawsze.

Psychologowie i socjologowie nie mają złudzeń – relacje zmieniają się razem ze społeczeństwem. I choć wiele osób nadal marzy o trwałości oraz bezpieczeństwie, coraz częściej pojawia się świadomość, że samo uczucie nie wystarczy.

Czy kończy się mit romantycznej miłości?

Podczas debaty „Oczekiwania w związku. Między marzeniem a codziennością”, która odbyła się w Warszawie, psycholog prof. Jarosław Piotrowski z UKSW zwracał uwagę, że przez dekady kultura zachodnia budowała obraz miłości jako stanu trwałego i niemal magicznego.

Poznajemy się. Zakochujemy. Żyjemy długo i szczęśliwie.

Problem w tym, że życie rzadko działa według scenariusza z filmu romantycznego. Emocje się zmieniają, codzienność wchodzi do relacji szybciej niż kiedyś, a ludzie coraz częściej zauważają, że związek może się rozpaść, jeśli nie poświęca się mu czasu i energii.

– Coraz więcej osób dostrzega, że związek niekoniecznie musi być na całe życie i że jeżeli nie będziemy nad nim pracować, to ulegnie on dezorganizacji – podkreślał psycholog.

To zdanie dobrze oddaje zmianę pokoleniową. Miłość przestaje być traktowana jako „stan dany raz na zawsze”, a zaczyna jako codzienna decyzja.

Emocje słabną. I to podobno normalne

Psychologowie od lat wskazują, że relacja nie może opierać się wyłącznie na namiętności. Prof. Piotrowski odwoływał się do teorii Roberta Sternberga, według której miłość składa się z trzech elementów:

• namiętności,
• intymności,
• zaangażowania.

Najbardziej dynamiczna jest właśnie namiętność. Na początku związku eksploduje emocjonalnie, ale później naturalnie słabnie.

Dla wielu osób to moment kryzysowy. Bo skoro emocje nie są już tak intensywne jak na początku, pojawia się pytanie: „czy to jeszcze miłość?”.

Według specjalistów odpowiedź brzmi często: tak. Tyle że dojrzalsza.

W dłuższej perspektywie większe znaczenie zaczynają mieć intymność, poczucie bezpieczeństwa i świadome zaangażowanie. A to ostatnie – jak zauważają badacze – jest w dużej mierze decyzją.

Związek jako „ciężka praca”

Badania prowadzone przez zespół prof. Marioli Bieńko z Uniwersytetu Warszawskiego pokazują, że młodzi ludzie coraz częściej opisują relacje jak coś, co trzeba budować niemal od podstaw.

Nie „gotowy model”, ale własna konstrukcja.

Respondenci mówili o konieczności komunikacji, pracy emocjonalnej, ustalania granic i codziennego dbania o relację. Pojawiały się nawet określenia typu „projekt” albo „obszar pracy”.

ReklamaType your text here

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Brzmi mało romantycznie? Być może. Ale jednocześnie bardziej realistycznie niż dawne wyobrażenie, że uczucie samo wszystko utrzyma.

Wolność kontra bezpieczeństwo

Współczesne związki funkcjonują też pod ogromną presją indywidualizmu. Dzisiejsze pokolenia chcą jednocześnie:

• być niezależne,
• rozwijać siebie,
• zachować wolność,
• ale też mieć bliskość i stabilność.

I właśnie tutaj pojawia się największe napięcie.

– Jeżeli chcemy być wolni, musimy trochę zapomnieć o poczuciu bezpieczeństwa – zauważała prof. Bieńko.

To chyba jedno z najtrafniejszych zdań opisujących dzisiejsze relacje. Ludzie chcą mieć partnera, ale jednocześnie nie chcą rezygnować z własnej przestrzeni, kariery czy stylu życia. Efekt? Coraz popularniejsze są mniej klasyczne modele relacji, w tym związki LAT („living apart together”), gdzie partnerzy są razem, ale mieszkają osobno.

Telefon między dwojgiem ludzi

Badacze zwracają też uwagę na rolę technologii. Media społecznościowe i aplikacje randkowe zmieniły sposób patrzenia na relacje. Partner coraz częściej staje się elementem „rynku wyboru” – jednym z wielu dostępnych wariantów.

To może obniżać próg zakończenia relacji. Bo skoro „może być ktoś lepszy”, łatwiej uciec od problemu niż próbować go rozwiązać.

Jednocześnie uczestnicy badań wskazywali coś bardzo prostego, ale dziś coraz trudniejszego: prawdziwą obecność.

– Mistrzostwem świata w związku jest odstawienie telefonu – cytowała jedną z respondentek prof. Bieńko.

I chyba trudno się z tym spierać.

Miłość się nie kończy. Zmienia się jej model

Eksperci podkreślają, że współczesne związki nie przeżywają klasycznego „kryzysu miłości”. Raczej przechodzą głęboką transformację.

Miłość coraz rzadziej oznacza dziś obietnicę „na zawsze” bez względu na wszystko. Coraz częściej jest świadomym procesem: negocjowaniem oczekiwań, budowaniem bliskości i codziennym wyborem drugiej osoby.

Tylko że to wymaga wysiłku. A czasem nawet więcej odwagi niż dawniej.

Źródło: Nauka w Polsce