Ponad 2,6 miliarda złotych trafiło w 2026 roku do organizacji pożytku publicznego z 1,5 proc. podatku PIT. To kolejny rekord i blisko 329 mln zł więcej niż przed rokiem. Z tej możliwości skorzystało ponad 17,2 mln podatników. Za imponującą sumą kryje się jednak jeszcze jedno interesujące zjawisko: niemal co trzecia złotówka przekazana w ramach tego mechanizmu trafiła do zaledwie trzech największych organizacji.
Mechanizm 1,5 proc. PIT stał się jednym z najważniejszych źródeł finansowania polskiego sektora organizacji pożytku publicznego. W rozliczeniach za 2025 rok podatnicy przekazali OPP ponad 2,6 mld zł.
Jeszcze rok wcześniej, w rozliczeniach za 2024 rok, było to dokładnie 2 278 731 770,58 zł. Z możliwości przekazania części podatku skorzystało wówczas około 16,3 mln osób, a przeciętna przekazana kwota wynosiła 140 zł.
Tegoroczny wynik oznacza więc wzrost wartości przekazanych środków o około 14,4 proc. w ciągu roku.
Więcej podatników, ale jeszcze szybciej rosną pieniądze
W 2026 roku 1,5 proc. podatku przekazało ponad 17,2 mln osób – prawie milion więcej niż rok wcześniej.
Przeciętna kwota przekazana organizacji wyniosła 151 zł, wobec 140 zł rok wcześniej. To wzrost o prawie 8 proc.
Wzrost całkowitej puli jest więc efektem dwóch zjawisk jednocześnie: więcej osób wskazuje organizację w swoim PIT, a przeciętna wartość przekazywanej części podatku także rośnie.
Trzeba przy tym pamiętać o istotnym szczególe. Podatnik nie dopłaca tych pieniędzy z własnej kieszeni. Wskazuje jedynie, do której uprawnionej organizacji państwo ma przekazać część należnego już podatku.
To właśnie dlatego mechanizm 1,5 proc. jest szczególny. Podatnik otrzymuje ograniczone, ale bardzo konkretne prawo współdecydowania o przeznaczeniu fragmentu pieniędzy, które i tak trafiłyby do sektora finansów publicznych.
Trzy fundacje – prawie 783 miliony złotych
Największym beneficjentem tegorocznych rozliczeń została Fundacja Dzieciom „Zdążyć z Pomocą”, która otrzymała:
406 577 904,79 zł.
Na drugim miejscu znalazła się Fundacja Siepomaga:
254 646 701,96 zł.
Trzecia była Fundacja Avalon, do której trafiło:
121 369 033,06 zł.
Łącznie daje to około 782,6 mln zł.
To mniej więcej 30 proc. całej puli pieniędzy z 1,5 proc. PIT.
Sama Fundacja Dzieciom „Zdążyć z Pomocą” otrzymała kwotę odpowiadającą mniej więcej jednej szóstej wszystkich środków przekazanych OPP w Polsce.
I właśnie tutaj rekord zaczyna być ciekawszy niż sam nagłówek o 2,6 miliarda złotych.
1,5 proc. staje się wielkim rynkiem społecznego zaufania
Teoretycznie podatnik może wybrać dowolną organizację znajdującą się w wykazie podmiotów uprawnionych do otrzymania 1,5 proc.
W praktyce ogromne znaczenie mają rozpoznawalność organizacji, prowadzone kampanie, liczba podopiecznych i możliwość wskazania celu szczegółowego.
Znaczenie ma również sam system rozliczania podatków.
Jeżeli podatnik korzystający z usługi Twój e-PIT wspierał organizację w poprzednim roku i nadal jest ona uprawniona do otrzymywania 1,5 proc., jej numer KRS jest automatycznie przenoszony do kolejnego rozliczenia. Podatnik może oczywiście wskazaną organizację zmienić.
To ogromne ułatwienie, ale równocześnie mechanizm, który może wzmacniać pozycję najbardziej rozpoznawalnych organizacji. Raz zdobyty podatnik nie musi bowiem co roku ponownie wpisywać numeru KRS.
Dla dużych organizacji oznacza to możliwość budowania wieloletniej bazy podatników. Dla małych, lokalnych stowarzyszeń i fundacji – konieczność przekonania podatnika, aby aktywnie zmienił organizację już wpisaną do jego rozliczenia.
Deklarowane 2,6 miliarda i faktycznie przekazane 2,6 miliarda to nie to samo
Interesujący jest również jeszcze jeden szczegół.
Po zakończeniu tegorocznej akcji rozliczania PIT Krajowa Administracja Skarbowa informowała, że podatnicy zadeklarowali około 2,6 mld zł dla OPP, a średnia deklarowana kwota wynosiła wówczas 199,87 zł. Administracja zaznaczała jednak, że deklaracje muszą jeszcze zostać zweryfikowane.
Teraz poznaliśmy wynik faktycznego przekazania środków – przeciętna wpłata wyniosła 151 zł.
Nie są to więc liczby, które należy ze sobą bezpośrednio utożsamiać. Pierwsza informowała o kwotach deklarowanych po zakończeniu rozliczeń, druga o środkach ostatecznie przekazanych po zastosowaniu warunków ustawowych i weryfikacji rozliczeń.
Warunkiem przekazania pieniędzy jest m.in. zapłacenie przez podatnika należnego podatku oraz spełnienie przez organizację wymogów dotyczących statusu OPP i rachunku bankowego.
Od jednego procenta do 2,6 miliarda
Skala zjawiska pokazuje, jak bardzo zmieniło się znaczenie tego mechanizmu.
Dziś nie jest to już symboliczny dodatek do rozliczenia podatkowego. 2,6 miliarda złotych to poważny strumień finansowania organizacji społecznych, umożliwiający prowadzenie programów pomocowych, rehabilitacji, leczenia, działalności edukacyjnej, opiekuńczej czy lokalnych inicjatyw społecznych.
Jednocześnie liczby pokazują, że rynek 1,5 proc. staje się coraz bardziej konkurencyjny.
Duże organizacje prowadzą profesjonalne kampanie reklamowe. Walczą o widoczność w internecie, mediach i wyszukiwarkach. Niektóre obsługują tysiące celów szczegółowych i podopiecznych.
A obok nich działają niewielkie fundacje, kluby sportowe, stowarzyszenia, hospicja czy lokalne organizacje, dla których kilka lub kilkadziesiąt tysięcy złotych może decydować o możliwości prowadzenia działalności przez kolejny rok.
Podatnik wskazuje kierunek
Rekord ponad 2,6 mld zł można więc odczytywać na dwa sposoby.
Pierwszy jest oczywisty: coraz więcej pieniędzy trafia do organizacji pożytku publicznego, a coraz więcej podatników korzysta z możliwości wskazania ich w swoim zeznaniu.
Drugi jest mniej widoczny: wraz ze wzrostem całego systemu rośnie znaczenie tego, kto potrafi dotrzeć do podatnika i pozostać w jego pamięci.
W 2026 roku ponad 17 milionów osób podjęło taką decyzję. A suma tych pojedynczych wyborów stworzyła fundusz większy niż budżety wielu dużych polskich miast.
1,5 proc. wygląda w formularzu PIT niepozornie. Po zsumowaniu zamienia się jednak w ponad 2,6 miliarda złotych. I wtedy okazuje się, że jedna mała rubryka w zeznaniu podatkowym może mieć całkiem dużą wagę.
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.