Około 160 tysięcy osób ma czekać na decyzję prezydenta w sprawie Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie. To nie jest tylko administracyjna zaległość. To test wiarygodności państwa, które bardzo chętnie mówi o rodzinie, ale w praktyce każe czekać tym, którzy tę rodzinę budowali przez pół wieku.
Gdy medal staje się sprawdzianem państwa
Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie nie jest gadżetem z urzędowej szuflady. To państwowe odznaczenie ustanowione w 1960 roku, nadawane osobom, które przeżyły 50 lat w jednym związku małżeńskim. Tak opisuje je oficjalna strona Prezydenta RP.
Pięćdziesiąt lat razem. Nie pięć sezonów politycznych. Nie jedna kampania wyborcza. Nie kilka okolicznościowych przemówień o wartościach.
To pół wieku codziennego życia.
I właśnie dlatego ta sprawa tak mocno uderza w ucho. Bo kiedy politycy mówią o rodzinie, mówią głośno. Kiedy trzeba sprawnie uhonorować seniorów — zaczynają mówić procedurą.
Czy rodzina jest ważna tylko w przemówieniu?
Prorodzinna narracja prawicy, w tym środowiska politycznego, z którego wyrasta prezydent Karol Nawrocki, od lat opiera się na prostym przekazie: rodzina jest fundamentem państwa. Rodzina jest najważniejsza. Rodzina jest dobrem, które trzeba chronić.
Brzmi pięknie.
Problem zaczyna się wtedy, gdy z tej opowieści trzeba zejść z mównicy do biurka, podpisu, decyzji i organizacji pracy.
Według informacji podawanych przez media, Jan Grabiec informował, że na decyzję prezydenta w sprawie Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie czeka około 160 tysięcy osób. Kancelaria Prezydenta odpowiadała natomiast, że prezydent „nie jest związany żadnym terminem” przy rozpatrywaniu wniosków o odznaczenia państwowe, a wydłużony czas oczekiwania ma wynikać z dużej liczby spraw, nie ze złej woli.
I tu właśnie pęka dekoracja.
Bo brak ustawowego terminu nie jest moralnym usprawiedliwieniem dla państwowej opieszałości.
ilustracja do artykułu medal czeka czas nie
Czy seniorzy mają czas czekać?
W tej sprawie czas nie jest zwykłą rubryką w tabeli. Czas jest brutalny.
Wojewoda kujawsko-pomorski Michał Sztybel już w maju 2026 roku apelował do prezydenta o przyspieszenie procedury. W komunikacie wskazywał, że urząd wojewódzki przekazuje dokumenty możliwie szybko, średnio w ciągu 30 dni, ale cała procedura trwa około 14 miesięcy. Pisał też, że coraz częściej zdarza się, iż jubilaci nie dożywają wspólnego odebrania medalu.
To zdanie powinno zatrzymać każdego urzędnika.
Nie dożywają.
Nie „nie załatwiono sprawy w terminie”. Nie „wniosek pozostaje w toku”. Nie „procedura wymaga dodatkowej weryfikacji”.
Po prostu: ludzie umierają, zanim państwo zdąży powiedzieć im „dziękujemy”.
Frazes sobie, praktyka sobie
Kancelaria Prezydenta tłumaczy, że nikt niczego nie blokuje. Według informacji przytaczanych przez Polsat News, Agnieszka Jędrzak z Kancelarii Prezydenta wskazywała, że od czasu objęcia urzędu przez Karola Nawrockiego przyznano 47 354 medale, a w procedurze pozostaje 131 950 wniosków. Kancelaria mówi także o drobiazgowej weryfikacji, współpracy z innymi instytucjami, skutkach pandemii i dużej liczbie małżeństw zawartych pół wieku temu.
Tylko że to tłumaczenie brzmi jak klasyczny język urzędu, który bardziej pilnuje własnego komfortu niż sensu sprawy.
Nikt rozsądny nie żąda, aby państwowe odznaczenia nadawano bez weryfikacji. Ale trudno zaakceptować sytuację, w której seniorzy po pięćdziesięciu latach małżeństwa słyszą w praktyce: proszę czekać, procedura trwa, prezydent nie ma terminu.
To nie jest styl państwa, które szanuje rodzinę.
To jest styl państwa, które rodzinę celebruje w przemówieniu, a w urzędzie odkłada na później.
Dlaczego ten medal nie jest zwykłym medalem?
Były prezydent Andrzej Duda podczas jednej z uroczystości mówił, że 50-lecie małżeństwa jest przez Rzeczpospolitą podkreślane właśnie przez nadanie tych medali, bo „trwanie małżeństw” jest ważne dla państwa. W tym samym wystąpieniu podkreślał znaczenie małżeństwa, rodziny, stabilności i kolejnych pokoleń.
I właśnie dlatego obecna sytuacja jest tak niewygodna politycznie.
Bo trudno jednego dnia mówić, że rodzina jest fundamentem Rzeczypospolitej, a drugiego dnia zasłaniać się brakiem terminu. Trudno opowiadać o szacunku dla seniorów, kiedy seniorzy czekają miesiącami na symboliczny gest państwa.
Państwo nie zawsze sprawdza się w wielkich deklaracjach.
Czasem sprawdza się w tym, czy potrafi zdążyć z medalem, zanim będzie za późno.
Czy prawo samo produkuje niesprawiedliwość?
Problem jest jeszcze głębszy. Rzecznik Praw Obywatelskich już wcześniej zwracał uwagę na bolesną sytuację osób, których małżonek umiera po osiągnięciu 50-letniego stażu, ale przed zakończeniem procedury. RPO wskazywał, że odmowa przyznania medalu w takich przypadkach budzi poczucie niesprawiedliwości.
To pokazuje, że mówimy nie tylko o zatorze administracyjnym.
Mówimy o systemie, który nie rozumie, że przy seniorach czas jest częścią godności. Nie dodatkiem. Nie załącznikiem. Nie przypisem małym drukiem.
Jeżeli człowiek przeżył z drugą osobą 50 lat, to państwo nie powinno potrzebować kolejnych kilkunastu miesięcy, żeby zauważyć ten fakt.
Co właściwie kompromituje tę sprawę?
Nie sam medal.
Nie liczba wniosków.
Nie nawet spór między rządem a Kancelarią Prezydenta.
Najbardziej kompromituje kontrast.
Z jednej strony mamy polityczne frazesy o rodzinie, tradycji, małżeństwie i szacunku dla starszych. Z drugiej — tysiące ludzi czekających na decyzję, której sens jest głęboko symboliczny, ale dla nich bardzo osobisty.
Bo ten medal często nie jest dla seniorów „odznaczeniem państwowym” w chłodnym, urzędowym rozumieniu.
To jest rodzinne zdjęcie.
To jest uroczystość w gminie.
To jest moment, w którym dzieci, wnuki i prawnuki widzą, że wspólne życie ich rodziców albo dziadków zostało zauważone.
To jest mały gest państwa, który dla wielu ludzi znaczy więcej niż niejeden wielki order wręczony przy kamerach.
Państwo nie może udawać prorodzinności
Ta sprawa powinna zakończyć się prostą decyzją organizacyjną: przyspieszeniem procedury, jasnym harmonogramem, publiczną informacją o skali zaległości i terminach ich likwidacji.
Bez patosu.
Bez szukania winnych w poprzednikach.
Bez pałacowego tonu, że prezydent nie jest związany terminem.
Bo może formalnie nie jest.
Ale politycznie, społecznie i zwyczajnie po ludzku — jest związany czasem tych ludzi.
Najłatwiej mówić o rodzinie z mównicy. Trudniej potraktować z szacunkiem tych, którzy rodzinę zbudowali nie hasłem wyborczym, lecz pięćdziesięcioma latami codziennego życia.
I dlatego najostrzejsza puenta tej sprawy brzmi tak:
Państwo, które każe seniorom czekać miesiącami na medal za 50 lat małżeństwa, nie prowadzi polityki prorodzinnej. Ono ją odgrywa.
Magazynu Radio DTR 6/2026
, 30+ materiałów z regionu w jednym miejscu
Kup wydanie za 10 zł →
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
