Samotni w tłumie. Co dzieje się z młodym pokoleniem w Polsce?

Samotność, lęk przed dorosłością, niska samoocena i przewlekły stres – tak wygląda codzienność wielu młodych Polaków. Najnowsza „Diagnoza Młodzieży” pokazuje obraz pokolenia, które dorasta w świecie szybkich zmian, presji sukcesu i permanentnej niepewności.

Dlaczego młodzi czują się coraz bardziej samotni?

Samotność młodych ludzi nie wynika z jednej przyczyny. To raczej efekt kilku zjawisk, które nałożyły się na siebie w ostatnich latach.

Socjolog prof. Mirosław Grewiński wskazuje przede wszystkim na wpływ technologii i mediów społecznościowych. Kontakty przeniosły się do internetu, a relacje – choć liczniejsze – stały się płytsze.

Reklama

„Młodzi spędzają w sieci kilka godzin dziennie i budują tam relacje, które w gruncie rzeczy są iluzoryczne. Może rosnąć liczba kontaktów czy ‘lajków’, ale jakość więzi spada” – mówi prof. Mirosław Grewiński.

Do tego dochodzi model szkoły, który wciąż opiera się głównie na rywalizacji. Testy, egzaminy, oceny indywidualne – wszystko to wzmacnia logikę „każdy za siebie”. Współpraca i budowanie wspólnoty pojawiają się rzadziej.

Skąd bierze się lęk przed dorosłością?

Badania pokazują, że młodzi ludzie żyją dziś w poczuciu ogromnej niepewności.

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu droga życiowa była bardziej przewidywalna: szkoła, studia, praca, stabilizacja. Dziś wielu nastolatków nie ma pewności, czy kierunek studiów, który wybiorą, będzie miał znaczenie za pięć lat.

Pandemia COVID-19, wojna w Ukrainie, napięcia na Bliskim Wschodzie czy szybki rozwój technologii – wszystko to buduje poczucie świata, który zmienia się szybciej, niż można go zrozumieć.

Do tego dochodzi presja sukcesu.

Media społecznościowe pokazują głównie historie idealne: młodych, pięknych, odnoszących sukcesy. Codzienność wygląda jednak zupełnie inaczej.

Pokolenie chronicznego stresu

Z badań wynika, że aż 60 proc. nastolatków żyje w stanie chronicznego stresu i zmęczenia.

„Mamy do czynienia z pokoleniem bardziej wrażliwym niż wcześniejsze. Syndrom zmęczenia czy wypalenia pojawia się u młodych szybciej niż u poprzednich pokoleń” – podkreśla prof. Grewiński.

Skala problemu jest jeszcze większa.
Badania wskazują, że:

• niemal 25 proc. młodych doświadcza poczucia pustki lub braku sensu,

• około 17 proc. deklaruje zachowania autoagresywne.

To dane, które coraz częściej alarmują psychologów i pedagogów.

Niska samoocena – cichy problem pokolenia

Jednym z najbardziej niepokojących wniosków badań jest bardzo niska samoocena młodych ludzi.

Blisko połowa nastolatków deklaruje brak wiary w siebie i swoje możliwości. A to może prowadzić do poważnych konsekwencji – od problemów emocjonalnych po trudności w dorosłym życiu.

Jeśli młody człowiek nie czuje wsparcia w rodzinie czy najbliższym otoczeniu, łatwiej ulega presji i poczuciu porażki.

Dlaczego młodzi odkładają decyzję o dzieciach?

Kwestie mieszkaniowe są ważne, ale nie jedyne.

ReklamaType your text here

Reklama

Reklama

Reklama

W całej Europie obserwuje się spadek dzietności, a jednym z powodów jest zmiana stylu życia. W kulturze popularnej częściej promowany jest model singla niż rodziny.

Wygoda, mobilność i elastyczność coraz częściej wygrywają z decyzją o rodzicielstwie.

Nowe podejście do pracy

Jednocześnie młodzi coraz mocniej podkreślają znaczenie równowagi między życiem prywatnym a zawodowym.

Aż trzy czwarte z nich deklaruje, że work-life balance jest ważniejszy niż wysokość wynagrodzenia.

To wyraźna zmiana wobec starszych pokoleń, które były wychowywane w przekonaniu, że praca jest najważniejszą drogą do sukcesu.

Jednak dla pracodawców oznacza to nowe wyzwania. Młodzi częściej zmieniają pracę, szybciej się zniechęcają i nie chcą spędzać lat w jednym miejscu tylko dlatego, że „tak trzeba”.

Co może zrobić państwo?

Zdaniem ekspertów potrzebne są działania na kilku poziomach:

• poprawa dostępności mieszkań dla młodych,

• rozwój usług publicznych i infrastruktury społecznej,

• zmiany w systemie edukacji, które będą promowały współpracę i relacje.

Równie ważna jest zmiana narracji społecznej.

„Zamiast krytykować młodych, powinniśmy ich wspierać i rozmawiać z nimi. To oni za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat będą organizować życie społeczne i gospodarcze” – podkreśla prof. Grewiński.

Pokolenie zagubione czy po prostu inne?

Paradoks polega na tym, że dzisiejsza młodzież jest jednocześnie jednym z najlepiej wykształconych pokoleń w historii.

Znają języki, są otwarci na świat, aktywni społecznie i coraz bardziej świadomi swoich potrzeb.

Ale dorastają w czasach, w których stabilność przestała być normą.

I być może właśnie dlatego częściej niż wcześniejsze pokolenia zadają pytanie, które kiedyś pojawiało się dopiero w dorosłym życiu:

Po co to wszystko?

Źródło: Nauka w Polsce