Czy polskie urzędy są gotowe na sztuczną inteligencję?
Ministerstwo Cyfryzacji twierdzi, że tak – ale tylko wtedy, gdy urzędnicy będą wiedzieli, jak z niej korzystać. Dlatego powstał specjalny dokument: „Przewodnik po sztucznej inteligencji dla administracji publicznej”, który ma pomóc instytucjom publicznym bezpiecznie wdrażać narzędzia AI.

To pierwszy tak kompleksowy materiał skierowany bezpośrednio do pracowników administracji.

AI w urzędzie – pomocnik, nie decydent

Autorzy przewodnika podkreślają jedną zasadę: sztuczna inteligencja może wspierać urzędników, ale nie może zastąpić człowieka w podejmowaniu decyzji.

Reklama

Jak czytamy w dokumencie:

„Sztuczna inteligencja może pomóc nam pracować sprawniej i efektywniej, ale to od nas zależy, czy wykorzystamy ją mądrze.”

W praktyce oznacza to, że AI może:

• analizować dokumenty,

• streszczać pisma i raporty,

• klasyfikować wnioski,

• pomagać w obsłudze zapytań mieszkańców.

Ale ostateczna decyzja administracyjna musi należeć do urzędnika.

Polska buduje własną sztuczną inteligencję

Dokument wskazuje też na rozwój krajowej infrastruktury technologicznej.
W Polsce powstaje m.in.:

• model językowy PLLuM – trenowany na polskich tekstach i przepisach,

• infrastruktura „fabryk AI” w Poznaniu i Krakowie,

• wirtualni asystenci usług publicznych, np. w aplikacji mObywatel.

Celem jest stworzenie narzędzi rozumiejących polskie prawo i realia administracyjne.

Co AI może zrobić dla urzędu?

Według przewodnika sztuczna inteligencja może znacząco odciążyć administrację. Najważniejsze zastosowania to m.in.:

• automatyczne analizowanie wniosków i dokumentów,

• streszczanie akt spraw,

• rozpoznawanie tekstu ze skanów dokumentów,

• chatboty dla mieszkańców, które odpowiadają na pytania przez całą dobę.

  ReklamaType your text here

  Reklama

  Reklama

  Reklama

Brzmi jak cyfrowa rewolucja. Ale autorzy dokumentu studzą emocje.

Ryzyka: AI może się mylić

Największy problem?
Sztuczna inteligencja nie rozumie świata tak jak człowiek.

Jak podkreślają autorzy:

„Systemy AI nie odróżniają prawdy od fałszu – dobierają słowa statystycznie na podstawie danych treningowych.”

Dlatego każda odpowiedź lub analiza wygenerowana przez AI musi zostać sprawdzona przez człowieka.

Prawo: AI nie może decydować o obywatelach

Dokument przypomina też o obowiązujących regulacjach:

• AI Act – unijne prawo regulujące systemy sztucznej inteligencji,

• RODO – zakaz podejmowania decyzji wyłącznie przez algorytm, jeśli wpływają one na prawa obywatela.

W praktyce oznacza to jedno:
algorytm może pomóc, ale nie może wydać decyzji administracyjnej.

Co jest zakazane?

Unijne przepisy jasno wskazują także zastosowania AI, które są niedopuszczalne, m.in.:

• systemy „social scoringu” obywateli,

• manipulowanie zachowaniem ludzi,

• masowe rozpoznawanie twarzy w przestrzeni publicznej,

• analizowanie emocji pracowników lub uczniów.

To próba zabezpieczenia społeczeństwa przed technologią, która mogłaby być wykorzystywana do kontroli obywateli.

Urzędnik przyszłości

W praktyce przewodnik Ministerstwa Cyfryzacji nie jest podręcznikiem technologii.
To raczej instrukcja dla urzędników, którzy muszą nauczyć się współpracować z algorytmami.

Nie chodzi o zastąpienie ludzi.

Chodzi o coś innego:
urzędnik przyszłości będzie pracował z AI tak, jak dziś pracuje z komputerem.

A pytanie nie brzmi już „czy”, tylko jak szybko administracja nauczy się z tego korzystać.

Źródło

„Przewodnik po sztucznej inteligencji dla administracji publicznej”, Ministerstwo Cyfryzacji.