Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda optymistycznie. Budżet Gminy Długołęka na 2026 rok jest większy niż rok wcześniej. Dochody rosną, inwestycje trwają, Regionalna Izba Obrachunkowa wydaje opinie pozytywne. W przekazie publicznym dominuje jedno słowo: rozwój.

Ale gdy porówna się konkretne liczby z 2025 i 2026 roku, a nie tylko ich sumę, pojawia się pytanie, które rzadko pada podczas sesji budżetowych:

czy ten rozwój jest odczuwalny dla mieszkańców – i kto faktycznie za niego płaci?

Budżet rośnie. Ale jak?

Dochody i wydatki – porównanie

Budżet 2025:

• dochody: ok. 349 mln zł

• wydatki: ok. 420 mln zł

• deficyt: 71,1 mln zł

• dług na koniec roku: ok. 232 mln zł

Budżet 2026 (projekt):

• dochody: 399,4 mln zł

• wydatki: 452,3 mln zł

• deficyt: 52,9 mln zł

• dług na koniec roku: 257,1 mln zł

Na papierze wygląda to jak poprawa: niższy deficyt, wyższe dochody. Ale to tylko część prawdy.

Skąd biorą się większe dochody?

Wbrew obiegowym opiniom, wzrost dochodów gminy nie wynika z rewolucji gospodarczej ani nagłego skoku inwestycji prywatnych.

Największy wzrost w 2026 roku pochodzi z:

1. udziałów w podatku PIT – czyli z wynagrodzeń mieszkańców,

2. udziałów w podatku CIT – w mniejszym stopniu,

3. prognozowanego wzrostu subwencji i transferów.

Dla mieszkańca oznacza to jedno:
👉 główne źródło „rozwoju” to praca i podatki ludzi już tu mieszkających, a nie nowa jakość dochodowa gminy.

Nie ma tu skoku w podatkach lokalnych, ale rosną oczekiwania wobec dochodów bieżących, bo to one mają w przyszłości spłacać dzisiejsze decyzje inwestycyjne.

Podatki lokalne: stabilne… ale pod presją

Porównując tabele dochodów podatkowych:

• podatek od nieruchomości – utrzymuje się na podobnym poziomie,

• podatek rolny i leśny – bez większych zmian,

• opłaty lokalne – stabilne.

To dobra wiadomość.
Ale tylko na dziś.

RIO wprost wskazuje, że utrzymanie bezpieczeństwa finansowego w kolejnych latach będzie możliwe tylko wtedy, gdy nadwyżka operacyjna będzie realizowana zgodnie z planem. A to oznacza, że przestrzeń na przyszłe obniżki podatków praktycznie nie istnieje, a w razie problemów – to właśnie podatki i opłaty są jednym z niewielu narzędzi reakcji.

Inwestycje: dużo pieniędzy, mało gotówki

W 2025 roku wydatki majątkowe wynosiły ponad 101 mln zł.
W 2026 roku to ok. 92 mln zł.

Mniej? Tak.
Ale wciąż zdecydowanie więcej niż możliwości finansowania ich z własnych środków.

Kluczowa informacja, która rzadko pada publicznie:

• cały deficyt 2026 roku wynika z inwestycji,

• żadna z nich nie jest finansowana z oszczędności,

• każda oparta jest na długu.

To oznacza, że „rozwój” w praktyce nie polega na wydawaniu zarobionych pieniędzy, tylko na zaciąganiu zobowiązań, które spłacane będą przez kolejne rady i mieszkańców.

Koszt długu – temat, którego się nie porusza

Radni przy uchwalaniu budżetu skupiają się na:

• wielkości inwestycji,

• zgodności z prawem,

  

• pozytywnej opinii RIO.

Rzadziej mówi się o tym, że:

• dług gminy wzrośnie w ciągu dwóch lat o ponad 70 mln zł,

• w latach 2034–2036 wskaźniki spłaty będą balansować na granicy dopuszczalności,

• koszty obsługi długu ograniczą przyszłe wydatki na usługi publiczne.

RIO wyraźnie ostrzega: ten budżet działa tylko wtedy, gdy wszystko pójdzie zgodnie z planem. A samorząd – podobnie jak dom – nie zawsze ma wpływ na gospodarcze zawirowania.

Co umyka radnym?

Podczas głosowania budżetu radni rzadko analizują:

• relację między wzrostem dochodów mieszkańców a wzrostem zadłużenia gminy,

• realny koszt inwestycji w całym okresie ich spłaty,

• ryzyko, że przyszłe budżety będą coraz mniej elastyczne.

RIO to widzi. Dlatego pisze „opinia pozytywna z uwagami”.
Radni często słyszą tylko pierwszą część.

Czy mieszkańcy odczują ten rozwój?

Krótka odpowiedź brzmi: niekoniecznie od razu.

Tak – powstaną kolejne inwestycje.
Tak – infrastruktura się poprawi.

Ale jednocześnie:

• gmina wchodzi w okres wysokiego zadłużenia strukturalnego,

• przyszłe decyzje finansowe będą coraz bardziej ograniczone,

• „tani rozwój” się kończy – zostaje rozwój na kredyt.

To nie jest alarm.
To jest uczciwy bilans ryzyka, którego w oficjalnych prezentacjach zwykle się nie pokazuje.

Jeśli chcesz, kolejnym krokiem możemy:

• zrobić prostą tabelę: „2025 vs 2026 – co zmieniło się w portfelu mieszkańca”,

• przygotować osobny tekst o tym, czym naprawdę są opinie RIO i dlaczego nie są pochwałą,

• albo stworzyć graficzne porównanie (infografika) do publikacji.

To materiał, który naprawdę buduje świadomą debatę lokalną.

Autor: Rafał Chwaliński

Źródła

1. Uchwała Nr VII/84/24 Rady Gminy Długołęka z dnia 19 grudnia 2024 r. – Uchwała Budżetowa na 2025 rok
   Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Długołęka.

2. Zarządzenie Nr 351/2024 Wójta Gminy Długołęka z dnia 12 listopada 2024 r. w sprawie projektu uchwały budżetowej na 2025 rok
   Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Długołęka.

3. Uchwała Nr VII/83/24 Rady Gminy Długołęka z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Długołęka na lata 2025–2045
   Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Długołęka.

4. Uchwała Nr XVI/49/2024 Składu Orzekającego Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu
   Opinia o projekcie uchwały budżetowej Gminy Długołęka na 2025 rok.

5. Uchwała Nr XVI/50/2024 Składu Orzekającego Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu
   Opinia o możliwości sfinansowania deficytu przedstawionego w projekcie budżetu Gminy Długołęka na 2025 rok.

6. Uchwała Nr XVI/8/2025 Składu Orzekającego Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu
   Opinia o prawidłowości planowanej kwoty długu Gminy Długołęka w 2025 roku.

7. Zarządzenie Nr 337/2025 Wójta Gminy Długołęka z dnia 14 listopada 2025 r.
   Projekt uchwały budżetowej Gminy Długołęka na 2026 rok.

8. Uchwała Nr XVI/68/2025 Składu Orzekającego Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2025 r.
   Opinia o projekcie uchwały budżetowej Gminy Długołęka na 2026 rok (opinia pozytywna z uwagami).

9. Uchwała Nr XVI/70/2025 Składu Orzekającego Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu
   Opinia o projekcie Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Długołęka na lata 2026–2045.

10. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
    Dz.U. 2025 poz. 1483 – w szczególności art. 242–244 (równowaga bieżąca i limity zadłużenia).

11. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Długołęka
    Działy: Budżet Gminy, Wieloletnia Prognoza Finansowa, Zarządzenia Wójta.

12. Analiza została oparta wyłącznie na dokumentach budżetowych oraz opiniach Regionalnej Izby Obrachunkowej. Dane liczbowe zestawiono porównawczo dla lat 2025–2026 w celu pokazania trendów finansowych i skutków długoterminowych.