Urzędnicze pensje rosną. Ale gdzie kończy się statystyka, a zaczyna rzeczywistość?

8516 zł brutto miesięcznie – tyle wyniosło przeciętne wynagrodzenie w administracji samorządu terytorialnego w 2024 roku. Tak wynika z Rocznika Statystycznego Pracy 2025 opublikowanego przez Główny Urząd Statystyczny. Liczba wygląda solidnie. Nawet bardzo. Problem w tym, że – jak to zwykle bywa – średnia nie opowiada całej historii.

Bo za tym jednym wskaźnikiem kryją się różnice regionalne, strukturalne i systemowe, które warto rozłożyć na czynniki pierwsze. Zwłaszcza dziś, gdy samorządy są przeciążone zadaniami, a mieszkańcy coraz częściej pytają: dlaczego w urzędzie wszystko trwa tak długo?

Średnia, czyli kto faktycznie podbija wynik?

Zacznijmy od podstaw. 8516,11 zł brutto to średnia arytmetyczna. Oznacza to, że:

Reklama

• do jednego worka wrzucono referenta w małej gminie i dyrektora departamentu w urzędzie marszałkowskim,

• kilka tysięcy wysokich wynagrodzeń kadry kierowniczej automatycznie zawyża wynik.

W praktyce oznacza to, że znaczna część pracowników merytorycznych – inspektorów, podinspektorów, referentów – zarabia wyraźnie mniej niż podawana „przeciętna”. Statystyka jest poprawna, ale jej odbiór bywa mylący.

Wzrost płac: realny czy tylko na papierze?

GUS wskazuje, że w 2024 roku wynagrodzenia w JST wzrosły średnio o 1108,44 zł brutto w porównaniu z rokiem 2023. Brzmi jak solidna podwyżka. Tyle że:

• była to w dużej mierze reakcja na wcześniejsze zamrożenia płac,

• wynikała z konieczności dostosowania stawek do inflacji i płacy minimalnej,

• często miała charakter wyrównań, a nie faktycznego „skoku jakościowego”.

Po uwzględnieniu kosztów życia, energii, mieszkań i usług publicznych – realna siła nabywcza wielu urzędników wzrosła nieznacznie, a czasem wcale.

Mapa Polski A i B. Również w urzędach

Dane regionalne pokazują wyraźnie, że administracja samorządowa nie jest jednolita:

• Mazowieckie – 9342,97 zł brutto,

• Dolnośląskie – 8996,87 zł,

• Lubelskie – 7651,01 zł,

• Świętokrzyskie – 7752,78 zł.

Różnica między Mazowszem a Lubelszczyzną to niemal 1700 zł brutto miesięcznie. Przy tym samym prawie, podobnych obowiązkach i identycznej odpowiedzialności administracyjnej.

Efekt?

• odpływ kadr do większych miast,

• problemy z obsadą stanowisk specjalistycznych w mniejszych JST,

• rotacja i „łatanie” urzędów nowymi, niedoświadczonymi pracownikami.

To już nie tylko kwestia płac, ale jakości funkcjonowania państwa w terenie.

Reklama

Reklama

Reklama

ReklamaType your text here

Zatrudnienie rośnie… symbolicznie

W 2024 roku w administracji publicznej pracowało – w przeliczeniu na etaty – 445 753 osób, z czego 260 914 w samorządach. To 58,5 proc. całej administracji publicznej.

Samorządy są więc kręgosłupem systemu, a nie jego dodatkiem.

Tyle że:

• wzrost zatrudnienia jest niewielki,

• największy przyrost (598 etatów) odnotowano w woj. mazowieckim,

• w części regionów zmiany są niemal symboliczne.

Tymczasem zadań przybywa: fundusze unijne, KPO, cyfryzacja, nowe obowiązki sprawozdawcze. Liczba dokumentów rośnie szybciej niż liczba ludzi, którzy mają je obsłużyć.

Czego GUS nie pokazuje, a co ma znaczenie

Rocznik Statystyczny nie odpowiada na kilka kluczowych pytań:

• jaka jest mediana wynagrodzeń, a nie tylko średnia,

• ile osób pracuje na umowach czasowych,

• jak wygląda rotacja kadr,

• ile zarabia „szeregowy” urzędnik w gminie wiejskiej,

• jak płace w JST wypadają na tle radnych, spółek komunalnych czy administracji rządowej.

A to właśnie te dane decydują o tym, czy urząd jest stabilny, czy funkcjonuje na granicy wydolności.

Podsumowanie

Dane GUS nie pokazują obrazu „rozpieszczonej administracji”. Pokazują raczej:

• próbę nadrobienia wieloletnich zaniedbań płacowych,

• silne nierówności regionalne,

• system, który robi coraz więcej – często tymi samymi rękami.

Statystyka mówi: wzrost.
Codzienność urzędów mówi: ciągła presja i coraz mniej marginesu błędu.

A pytanie, które powinno paść dziś głośno, brzmi nie: ile zarabiają urzędnicy,
ale: czy w tych warunkach samorząd jest w stanie działać sprawnie i uczciwie wobec mieszkańców?

Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2025, Główny Urząd Statystyczny