Zadłużenie Powiatu Wołowskiego ma wzrosnąć w 2026 roku z 23,18 do 27,92 mln zł. Regionalna Izba Obrachunkowa wydała pozytywne opinie o możliwości sfinansowania deficytu oraz planowanej kwocie długu, ale opatrzyła je istotnymi uwagami. Największym problemem jest ujemny wynik operacyjny, który może osłabić zdolność powiatu do spłacania zobowiązań w kolejnych latach.
Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocławiu oceniła budżet i Wieloletnią Prognozę Finansową Powiatu Wołowskiego na lata 2026–2039. Obie opinie są pozytywne, ale zawierają zastrzeżenia dotyczące rosnącego zadłużenia, nowych zobowiązań kredytowych oraz słabego wyniku bieżącego budżetu.
Nie jest to zatem zakwestionowanie budżetu ani stwierdzenie naruszenia ustawowych limitów. RIO wskazuje jednak, że bezpieczeństwo finansowe powiatu będzie uzależnione od wykonania przyszłych dochodów i nadwyżek dokładnie na poziomie zapisanym w prognozie.
Ponad 118 mln zł wydatków i 6 mln zł deficytu
W budżecie Powiatu Wołowskiego na 2026 rok zaplanowano dochody w wysokości 112,19 mln zł. Wydatki mają wynieść 118,26 mln zł.
Oznacza to deficyt budżetowy w wysokości 6,07 mln zł. Powiat planuje sfinansować go przede wszystkim kredytami, pożyczkami i obligacjami.
Łączne przychody budżetu mają wynieść 8,57 mln zł, z czego:
- 7,7 mln zł mają stanowić kredyty, pożyczki i obligacje,
- 868,28 tys. zł to niewykorzystane środki pozostające na rachunku budżetu.
Jednocześnie powiat zamierza przeznaczyć 2,5 mln zł na spłatę wcześniej zaciągniętych kredytów i pożyczek.
Formalnie źródła finansowania deficytu są zgodne z ustawą o finansach publicznych. Nie oznacza to jednak, że wzrost zadłużenia pozostanie bez wpływu na sytuację finansową samorządu.
Zadłużenie wzrośnie o ponad 20 procent
Według Wieloletniej Prognozy Finansowej dług Powiatu Wołowskiego ma wynieść na koniec 2026 roku 27,92 mln zł.
Na koniec 2025 roku przewidywano zadłużenie na poziomie 23,18 mln zł. Oznacza to wzrost o około 4,75 mln zł, czyli o ponad 20 procent w ciągu jednego roku.
Planowane zadłużenie będzie odpowiadało około jednej czwartej rocznych dochodów powiatu. Sam poziom długu nie przekracza ustawowych ograniczeń, jednak jego wzrost następuje w momencie, kiedy budżet bieżący powiatu nie generuje nadwyżki.
To właśnie na ten element RIO zwraca szczególną uwagę.
ilustracja do artykułu zadłużenie powiatu wołowskiego
Powiat wydaje na bieżące funkcjonowanie więcej, niż uzyskuje
Dochody bieżące Powiatu Wołowskiego zaplanowano na poziomie 107,67 mln zł. Wydatki bieżące mają wynieść 108,49 mln zł.
Różnica jest ujemna i wynosi 826,26 tys. zł.
Wynik operacyjny pokazuje, czy samorząd jest w stanie pokrywać bieżące wydatki bieżącymi dochodami. Chodzi między innymi o wynagrodzenia, utrzymanie jednostek, szkół i urzędu, zakup usług, energii oraz pozostałe koszty codziennego funkcjonowania.
Ujemny wynik oznacza, że bieżące dochody nie wystarczają na pokrycie bieżących wydatków. Powiat zachowuje ustawową równowagę jedynie dzięki wykorzystaniu środków pozostających na rachunku budżetu.
RIO ocenia, że ujemny wynik operacyjny na poziomie około 0,9 mln zł będzie wpływał na obniżenie zdolności spłaty zobowiązań w następnych latach.
Jednoczesne zaciąganie nowych zobowiązań dłużnych w wysokości 7,7 mln zł i pogorszenie wyniku operacyjnego mają — według RIO — niekorzystny wpływ na ustawowe relacje finansowe powiatu.
Wskaźniki jeszcze mieszczą się w granicach prawa
W 2026 roku relacja spłat zobowiązań i kosztów obsługi długu do dochodów bieżących ma wynieść 5,01 procent.
Dopuszczalny dla Powiatu Wołowskiego wskaźnik wynosi 7,98 procent. Oznacza to, że powiat zachowuje wymagany prawem margines bezpieczeństwa.
Według prognozy również w latach 2027–2039 wskaźnik spłaty długu nie powinien przekroczyć poziomu dopuszczalnego.
Problem polega jednak na tym, że obliczenia zostały oparte na przewidywanych dochodach, wydatkach i nadwyżkach operacyjnych. Ich wykonanie nie jest automatycznie zagwarantowane przez sam fakt zapisania ich w Wieloletniej Prognozie Finansowej.
RIO zaznacza, że utrzymanie prawidłowych wskaźników będzie zależało przede wszystkim od rzeczywistego wykonania wyniku operacyjnego.
Od 2029 roku ma pojawiać się 8,2 mln zł nadwyżki rocznie
Władze powiatu zakładają, że sytuacja finansowa zacznie poprawiać się już od 2027 roku.
Według Wieloletniej Prognozy Finansowej nadwyżka operacyjna ma wynosić:
- około 0,9 mln zł w 2027 roku,
- około 2,9 mln zł w 2028 roku,
- po 8,2 mln zł rocznie od 2029 roku.
RIO zaleca powiatowi podejmowanie działań zmierzających do maksymalizowania nadwyżki operacyjnej w całym okresie objętym prognozą.
To jeden z najważniejszych punktów wymagających publicznego wyjaśnienia. W ciągu trzech lat powiat ma bowiem przejść od ujemnego wyniku operacyjnego do nadwyżki przekraczającej 8 mln zł rocznie.
Mieszkańcy i radni powinni wiedzieć, na czym oparto tak znaczną poprawę. Czy będzie ona wynikała ze wzrostu dochodów, ograniczenia wydatków, reorganizacji jednostek, redukcji inwestycji, czy z innych zmian w funkcjonowaniu powiatu?
Bez odpowiedzi na te pytania prognoza pozostaje dokumentem opartym na założeniu, że przyszłość będzie znacznie korzystniejsza niż obecna sytuacja budżetowa.
Dwie uchwały RIO i dwie różne kwoty
W dokumentach RIO pojawia się także rozbieżność dotycząca wartości ujemnego wyniku operacyjnego.
W uchwale dotyczącej możliwości sfinansowania deficytu wskazano kwotę 826 258,69 zł.
Natomiast w uchwale dotyczącej planowanej kwoty długu wpisano 862 420,69 zł.
Różnica wynosi 36 162 zł.
Z zestawienia dochodów bieżących w wysokości 107 667 610,86 zł oraz wydatków bieżących wynoszących 108 493 869,55 zł wynika, że prawidłową wartością jest 826 258,69 zł.
Druga kwota może więc być omyłką pisarską lub rachunkową. Warto, aby Regionalna Izba Obrachunkowa wyjaśniła tę rozbieżność i w razie potrzeby sprostowała dokument.
Pozytywna opinia nie oznacza, że nie ma ryzyka
RIO wydała pozytywną opinię o możliwości sfinansowania deficytu. Zastrzegła jednak, że zadłużenie nie przekroczy ustawowych granic pod warunkiem wykonania wielkości zapisanych w prognozie.
Izba podkreśliła również, że ocenia planowaną kwotę długu przede wszystkim według kryterium zgodności z prawem. Za rzeczywistą sytuację finansową, celowość wydatków i realność przyjętych planów odpowiadają organy powiatu.
To istotne rozróżnienie. Pozytywna opinia RIO nie jest certyfikatem potwierdzającym, że każdy wydatek jest racjonalny, a każda prognoza zostanie zrealizowana.
Oznacza jedynie, że przedstawiony plan mieści się obecnie w granicach określonych ustawą.
Finanse Powiatu Wołowskiego pozostają więc zgodne z formalnymi limitami, ale ich stabilność będzie zależała od poprawy wyniku operacyjnego i osiągnięcia wysokich nadwyżek w kolejnych latach.
Na razie pewny jest wzrost długu. Nadwyżki pozostają prognozą.
Więcej z Wołów
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
