Małgorzacie Matusiak naliczono 98 614,13 zł brutto ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a ówczesnemu wicestaroście Grzegorzowi Terebunowi — 43 290,88 zł. Łącznie 141 905,01 zł. Protokół Regionalnej Izby Obrachunkowej opisuje wieloletnie zaległości i wskazuje naruszenie obowiązku terminowego udzielania urlopów. To konkretne pytanie o jakość zarządzania urzędem. Także do radnych, którzy oceniają zarząd i udzielają mu absolutorium.
Powiatowy samorząd potrafi opowiadać o odpowiedzialnym gospodarowaniu pieniędzmi. Potrafi też podziękować sobie za kolejny rok pracy. Trudniejszy egzamin zaczyna się przy dokumentach pokazujących, jak urząd organizował własne obowiązki.
W sprawie urlopów egzamin ten ma wymierną wartość. Blisko 142 tysiące złotych brutto ekwiwalentów dla dwóch osób z kierownictwa to wydatek, którego przyczyny mieszkańcy mają prawo poznać.
Prawo do świadczenia nie zamyka pytania o nadzór
Wypłaty opisano w protokole kompleksowej kontroli finansów Powiatu Trzebnickiego, podpisanym 17 lutego 2026 roku. Wiązały się z zakończeniem kadencji i rozwiązaniem stosunków pracy w maju 2024 roku.
Ekwiwalent starosty obejmował niewykorzystany urlop z lat 2019–2024. W przypadku ówczesnego wicestarosty chodziło o lata 2019 oraz 2021–2024. Protokół odnotowuje wypłaty w maju 2024 roku. Polecenie wypłacenia świadczenia staroście wydała przewodnicząca rady powiatu, a wicestaroście — starosta.
Nie ma podstaw, by z samej wysokości tych świadczeń wyprowadzać zarzut bezprawnego pobrania pieniędzy. Ekwiwalent jest przewidzianym prawem sposobem rozliczenia niewykorzystanego urlopu przy ustaniu zatrudnienia. Kontrolujący potwierdzili również zgodność podstawy naliczenia świadczenia starosty z przywołanymi regulacjami płacowymi.
Zasadniczy problem powstał wcześniej: w organizacji pracy urzędu i egzekwowaniu obowiązku udzielania wypoczynku.
Trzy pełne roczne urlopy
W rozliczeniu starosty wykazano po 26 niewykorzystanych dni za każdy z lat 2021, 2022 i 2023. Do tego dochodziły pozostałości z wcześniejszych lat oraz urlop za część 2024 roku.
Kontrolujący wskazali, że w odniesieniu do urlopów starosty za lata 2019–2022 oraz wicestarosty za lata 2019, 2021 i 2022 nie dochowano obowiązków wynikających z Kodeksu pracy. Opisali zaległości wynoszące u starosty 65 dni i 7 godzin 30 minut, a u wicestarosty 28 dni i 30 minut.
Te liczby dotyczą wskazanych przez kontrolujących starszych zaległości. Całe ekwiwalenty obejmowały także późniejsze okresy. Dlatego 141 905,01 zł nie można automatycznie określać jako kwoty szkody ani wartości wszystkich świadczeń wypłaconych wskutek naruszenia terminów.
Można natomiast postawić pytanie bardzo niewygodne dla kierownictwa: dlaczego urząd przez kolejne lata nie rozwiązał problemu, który był widoczny w dokumentacji kadrowej i miał przewidywalne skutki finansowe?
Nie trzeba było czekać na kontrolę z zewnątrz, żeby wiedzieć, ile urlopu zostało osobom zarządzającym starostwem.
Pandemia i wojna — wyjaśnienie wymagające konkretów
Małgorzata Matusiak w wyjaśnieniach przytoczonych w protokole wskazywała na nadzwyczajne obowiązki związane z pandemią COVID-19, a następnie wojną w Ukrainie i organizacją pomocy uchodźcom.
Opisywała konieczność stałej dyspozycyjności kierownictwa, współpracy ze służbami, podejmowania pilnych decyzji i zapewnienia ciągłości działania urzędu. Argumentowała, że dłuższa nieobecność mogłaby zakłócić realizację zadań publicznych.
To okoliczności, których znaczenia nie wolno pomniejszać. Samorządy rzeczywiście wykonywały wtedy dodatkowe, trudne zadania. Wyjaśnienie przyczyn przesunięcia wypoczynku powinno jednak prowadzić do następnego pytania: jak długo można było odkładać jego udzielenie i jakie rozwiązania zastępcze przygotowano?
Przy zaległościach narastających przez lata potrzebne są plany urlopowe, dokumenty dotyczące zmian terminów oraz zasady zastępstw. Sam opis obciążenia pracą nie pokazuje jeszcze, dlaczego nie udało się zorganizować wypoczynku w wymaganych terminach.
Jeżeli sprawne działanie instytucji przez długi czas zależy od nieprzerwanej obecności tych samych osób, pojawia się problem odporności całej organizacji. Urząd powinien potrafić funkcjonować także podczas urlopu, choroby czy innej nieobecności swojego kierownictwa.
Kto odpowiadał za urlop starosty?
Odpowiedzialność trzeba wskazywać precyzyjnie. Starosta kieruje starostwem i organizuje jego pracę. Nie wykonuje jednak samodzielnie wszystkich czynności pracodawcy wobec siebie.
Ustawa o pracownikach samorządowych rozdziela te obowiązki. Czynności związane z nawiązaniem i rozwiązaniem stosunku pracy starosty wykonuje przewodniczący rady powiatu. Pozostałe należą do wyznaczonej osoby zastępującej starostę lub sekretarza powiatu. Wobec pozostałych członków zarządu czynności z zakresu prawa pracy wykonuje starosta.
Dlatego trzeba ustalić, kto w poszczególnych latach odpowiadał za udzielanie urlopu Małgorzacie Matusiak, jakie informacje otrzymywał i jakie podejmował działania. Osobnego wyjaśnienia wymaga organizacja urlopów Grzegorza Terebuna.
Podpis pod poleceniem wypłaty ekwiwalentu nie rozstrzyga odpowiedzialności za wszystkie wcześniejsze lata. Pokazuje jednak moment, w którym skutki nagromadzonych zaległości zostały przeliczone na publiczne pieniądze.
Radni powinni znać zarówno ten rachunek, jak i historię jego powstania.
Absolutorium i pytania, które pozostają
16 czerwca 2025 roku zarząd Powiatu Trzebnickiego otrzymał wotum zaufania i absolutorium za wykonanie budżetu za 2024 rok — ten sam, w którym rozliczono opisane ekwiwalenty. W czerwcu 2026 roku powiat poinformował o kolejnych pozytywnych rozstrzygnięciach, tym razem za rok 2025.
Trzeba zachować chronologię. W czerwcu 2025 roku nie istniał jeszcze protokół podpisany w lutym 2026 roku. Nie można więc twierdzić, że radni podczas tamtego głosowania zignorowali dokument, który miał dopiero powstać.
Można zapytać, jakie informacje o wydatkach na ekwiwalenty mieli wtedy do dyspozycji i czy analizowali przyczyny ich wypłaty.
Absolutorium dotyczy wykonania budżetu określonego roku. Nie zastępuje bieżącej kontroli zarządu ani oceny sposobu organizowania pracy urzędu. Rada ma własną rolę kontrolną, wykonywaną między innymi przez komisję rewizyjną.
Nie należy też przypisywać wszystkim radnym jednakowego stanowiska bez sprawdzenia głosowań. Pytania o podstawy pozytywnej oceny powinny otrzymać przede wszystkim osoby, które jej udzielały.
Ważne rozróżnienie w dokumentach RIO
Późniejsze wystąpienie pokontrolne RIO, datowane na 10 kwietnia 2026 roku, nie zawiera osobnego opisu nieprawidłowości urlopowych ani odrębnego wniosku dotyczącego tej sprawy. Opis zaległości i ocena niedochowania terminów znajdują się w protokole.
Nie wolno przedstawiać ich jako osobnego kwietniowego zalecenia ani dopowiadać przyczyny pominięcia tego zagadnienia w wystąpieniu. Samo pominięcie nie wyjaśnia jednak opisanej historii urlopów.
Wystąpienie wskazuje inne nieprawidłowości dotyczące między innymi sprawozdawczości, zwrotu zabezpieczenia wykonawcy, ewidencji inwestycji i gospodarowania nieruchomościami. RIO przypisała odpowiedzialność za opisane w nim uchybienia staroście, skarbnikowi oraz pracownikom zgodnie z ich zakresami obowiązków. Dokument skierowano również do wiadomości przewodniczącej rady Anny Morawieckiej.
To daje podstawę do pytania, jak rada wykorzystała wyniki kontroli przy dalszej ocenie działania urzędu.
Bukiet nie zastąpi kontroli
Radni mają prawo gratulować zarządowi. Mieszkańcy mają prawo oczekiwać, że gratulacje poprzedza rzetelne sprawdzenie dokumentów.
W sprawie urlopów potrzebna jest publiczna odpowiedź: kto monitorował zaległości, jakie organizowano zastępstwa, kiedy informowano o skutkach finansowych i co zmieniono, aby problem nie narastał ponownie. Warto również pokazać aktualny stan zaległych urlopów kierownictwa, bez ujawniania danych wykraczających poza potrzebę kontroli publicznych wydatków.
Nie dysponujemy pełną dokumentacją kadrową ani kompletem materiałów pokazujących działania komisji rewizyjnej w tej konkretnej sprawie. Nie przesądzamy więc, że nikt nie reagował. Oczekujemy przedstawienia udokumentowanej reakcji.
Małgorzata Matusiak powinna wyjaśnić, jak zorganizowała nadzór nad urzędem, w którym powstały te zaległości. Osoby wykonujące wobec niej obowiązki pracodawcy powinny przedstawić swoje decyzje. Radni popierający zarząd powinni pokazać, jak sprawdzili jego wyjaśnienia.
Publiczna odpowiedzialność zaczyna się tam, gdzie za pozytywnym głosowaniem można postawić dokumenty, ustalenia i działania naprawcze.
Kwiaty można wręczyć w kilka sekund. Kontrola wymaga więcej pracy. Właśnie za tę pracę mieszkańcy rozliczają swoich przedstawicieli.







