Bon kaucyjny – gotówka czy bon? Jak to będzie działać w Polsce

Od 1 października 2025 r. w całej Polsce rusza system kaucyjny, obejmujący plastikowe butelki do 3 litrów, puszki do 1 litra oraz szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Za każde oddane opakowanie konsument odzyska pieniądze – 50 groszy za plastik i puszki oraz 1 zł za szkło. Tyle teoria. Praktyka może wyglądać inaczej, bo część sklepów i operatorów automatów planuje stosowanie bonów kaucyjnych.

Bon zamiast monet

Zamiast wręczania klientowi gotówki, automat do zbiórki butelek może wydrukować kupon z kwotą kaucji. – „To rozwiązanie powszechnie stosowane w Europie. Ułatwia obsługę automatów, bo nie trzeba ich stale uzupełniać w bilon” – tłumaczą eksperci branżowi.

Reklama

Klient z takim bonem może iść do kasy sklepu, w którym stoi automat, i zażądać wypłaty gotówki. Prawo jednoznacznie mówi: sklep nie ma prawa uzależniać realizacji bonu od dokonania zakupów.

Ile czasu ważny bon?

Ustawa nie reguluje terminu ważności bonu. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla jednak, że powinien być on ważny co najmniej miesiąc. To wynika z przepisów dotyczących rozliczeń między sklepem a operatorem systemu kaucyjnego. Sam wydruk bonu nie jest jeszcze równoznaczny z wypłatą kaucji – do tej dochodzi dopiero w momencie realizacji kuponu w kasie.

Reklama

Kto przyjmuje butelki i puszki?

• Sklepy powyżej 200 m² będą miały obowiązek odbierać opakowania objęte systemem.

• Mniejsze sklepy mogą dobrowolnie przystąpić do systemu.

• Automaty kaucyjne pojawią się w dużych sieciach, a wraz z nimi – bony.

Co to oznacza dla konsumenta?

Teoretycznie wszystko sprowadza się do prostego schematu: oddajesz butelkę – dostajesz zwrot. W praktyce trzeba będzie pamiętać o bonach i terminach ich realizacji. Warto więc od razu wymieniać je w kasie, zamiast chować do portfela na później.