(Czyli: mniej kombinowania, więcej jasnych zasad – przynajmniej na papierze)
Rok 2026 zaczyna się dla nauczycieli nie od rewolucji, ale od ważnych korekt w Karcie Nauczyciela, które porządkują to, co od lat budziło spory: godziny ponadwymiarowe, zastępstwa i sytuacje, gdy nauczyciel jest w pracy, ale lekcji… nie ma.
Podstawą zmian jest nowelizacja Karty Nauczyciela, opublikowana w Dzienniku Ustaw z 23 grudnia 2025 r.
Poniżej – bez urzędniczej waty, po ludzku.
1. Godziny ponadwymiarowe: koniec karania za chaos organizacyjny
Do tej pory bywało tak:
lekcja odwołana → nauczyciel gotowy → pieniędzy brak.
Od 2026 r. (z mocą wsteczną od 1 września 2025 r.) to się zmienia.
Co nowego?
Jeżeli:
nauczyciel był gotowy do pracy,
a zajęcia się nie odbyły z przyczyn niezależnych od niego (np. decyzja dyrekcji, reorganizacja, wydarzenie szkolne),
➡️ wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe nadal przysługuje.
Dyrektor może w tym czasie:
zlecić inne zajęcia statutowe,
opiekę,
działania wychowawcze.
Ale płaca zostaje. To drobiazg? Nie – to realne pieniądze i sygnał, że gotowość do pracy ma znaczenie.
2. Liczenie godzin ponadwymiarowych – wreszcie według jednej logiki
Nowe przepisy ujednolicają sposób liczenia ponadwymiarówek w tygodniach „niepełnych”, czyli gdy:
jest święto,
nauczyciel jest na L4,
zajęcia zaczynają się lub kończą w trakcie tygodnia,
nie zaplanowano lekcji danego dnia.
W skrócie:
bierze się tygodniowe pensum,
odejmuje 1/5 pensum za każdy dzień absencji (albo 1/4 przy czterodniowym tygodniu pracy),
a liczba płatnych nadgodzin nie może być większa niż faktycznie przydzielona.
Efekt?
👉 Mniej „uznaniowości”, więcej matematyki. A matematyka – choć bywa bezlitosna – przynajmniej jest przewidywalna.
3. Zastępstwa doraźne – ale bez dodatkowej kasy
Tu zmiana jest bardziej… chłodna.
Jeżeli nauczyciel:
nie może zrealizować swoich zaplanowanych lekcji z winy szkoły,
a w tym czasie realizuje doraźne zastępstwo,
➡️ nie dostaje za to dodatkowego wynagrodzenia.
Dlaczego?
Bo uznaje się, że:
pracuje w czasie, który i tak był opłacony,
tylko z innym uczniem i w innej klasie.
To przepis, który wielu nauczycieli czyta z westchnieniem. Porządkuje system, ale niekoniecznie podnosi morale.
4. Wyrównania: pieniądze za 2025 rok – w lutym 2026
Uwaga ważna dla portfela:
jeśli nauczyciel powinien był dostać pieniądze za ponadwymiarówki od 1 września do 31 grudnia 2025 r.,
a wcześniej ich nie otrzymał,
➡️ szkoła musi wypłacić wyrównanie do 6 lutego 2026 r.
To jedyny moment w tej nowelizacji, który naprawdę może skończyć się przelewem, a nie tylko interpretacją.
Podsumowanie: krok w stronę porządku, nie przełomu
Rok 2026 dla nauczycieli:
✅ wzmacnia zasadę „byłem gotów do pracy = należy się wynagrodzenie”,
✅ porządkuje liczenie godzin,
❌ nie rozwiązuje problemu przeciążenia,
❌ nie zmienia filozofii zastępstw jako „zapchajdziury systemu”.
To techniczna, ale ważna korekta, a nie obiecana od lat reforma statusu zawodowego nauczyciela.






