„Czekając na migrantów” – polska sztuka graniczna
Na granicy z Niemcami stoją. Bojówki Roberta Bąkiewicza. W pełnym rynsztunku, w gotowości. Twarze surowe, kroki równe, flagi łopoczą. Tylko… nie ma kogo zatrzymywać.
Nie ma migrantów. Nie ma prób nielegalnego przekroczenia granicy. Nie ma zagrożenia, które mogłoby usprawiedliwić ich obecność. Ale oni stoją. Czekają. Jak w sztuce Becketta – „Czekając na Godota” – tylko że u nas Godot się nie spóźnia, on po prostu nie istnieje.
Wygląda to jak teatr. I w istocie nim jest. Teatr polityczny, narodowy, groźnie zadęty. Każdy gest, każde zdjęcie, każda relacja z drona – wszystko po to, by podtrzymać iluzję. Że jest wróg. Że są bohaterowie. Że Polska znów jest w stanie wojny – choćby i wyobrażonej.
Tyle że scena się nie zgadza. Bo gdzieś ktoś pomylił miejsce akcji. Granica z Niemcami to nie Podlasie z 2021 roku. Nie ma tłumu zdesperowanych ludzi, nie ma dramatycznych obrazków. Jest za to martwa cisza, przerywana tylko krokami patrolu i… kliknięciami aparatów.
Bąkiewicz i jego bojówki nie bronią już Polski – bronią narracji. W rzeczywistości nie liczy się realne zagrożenie, lecz to, co można pokazać w kadrze. Obrazek ma działać, choćby był fałszywy. A opinia publiczna ma odebrać jasny sygnał: „Jesteśmy gotowi, choćby na nic”.
Wszystko to zakrawa na absurd. Ale przecież polska polityka już dawno przestała odróżniać rzeczywistość od spektaklu. Tu nawet jeśli nie ma wroga, to trzeba go stworzyć. Nawet jeśli nie ma zagrożenia – trzeba wzniecić alarm. Bo tylko wtedy można ogłosić zwycięstwo.
Bojówki Bąkiewicza czekają więc na coś, co nie nadejdzie. Na konflikt, którego nie ma. Na wroga, którego trzeba sobie wyobrazić. Jak aktorzy na pustej scenie – z tą różnicą, że u Becketta było w tym jakieś filozoficzne piękno. U nas jest tylko gorzki rechot.
Autor: Rafał Chwaliński
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
