Ile kosztowały gminne koncerty? W Zawoni i Obornikach odpowiedzi nie usłyszysz
W dwóch gminach z powiatu trzebnickiego – Zawoni i Obornikach Śląskich – mieszkańcy zadali to samo proste pytanie: ile kosztowała organizacja gminnej imprezy z udziałem gwiazdy sceny?
Odpowiedź – lub raczej jej brak – pokazuje, że problem jawności wydatków na kulturę publiczną wciąż ma w Polsce dwa oblicza: prawne uzasadnienia i emocjonalne riposty.
Zawonia – Patrycja Markowska i ostra polemika władz
W Zawoni gwiazdą tegorocznych Dożynek Gminnych jest Patrycja Markowska. W odpowiedzi na wniosek o informację publiczną, Gminny Ośrodek Kultury odmówił ujawnienia honorarium, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Dyrektor GOK Agnieszka Buczak, w obszernym oświadczeniu, szczegółowo wyjaśniła podstawy prawne – art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 29a ustawy o działalności kulturalnej – dodając, że takie stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.
Jednak w jej wypowiedzi pojawiły się też mocne wątki personalne – od porównań do „taniego kabaretu” po wycieczki w stronę autora wniosku.
Wójt Agnieszka Wersta poszła krok dalej, publikując w mediach społecznościowych wpis porównujący anonimowego krytyka do „pedofila z Echa Zawoni”, zarzucając mu tchórzostwo i działanie przeciwko gminie. Taki ton zdominował dyskusję, a meritum – czyli przejrzystość wydatkowania pieniędzy publicznych – zeszło na dalszy plan.
Oborniki Śląskie – Radio Eska i „informacja przetworzona”
W Obornikach Śląskich pytanie dotyczyło kosztów koncertu organizowanego przy udziale Radia Eska.
Kulturalne Oborniki Śląskie (dawniej Obornicki Ośrodek Kultury) odmówiły odpowiedzi, ale w odmiennym stylu niż w Zawoni – tutaj postawiono na chłodny język prawny.
W piśmie z 18 lipca 2025 r. (Decyzja nr 2/2025) dyrektor instytucji powołał się na to, że zakres koniecznych działań pozwala zakwalifikować żądaną informację jako przetworzoną. Według organu, przygotowanie odpowiedzi wymagałoby szeregu czynności: przeanalizowania dokumentów, zestawienia danych i zaangażowania pracowników, co stanowiłoby wytworzenie nowej informacji – a tego ustawa nie nakazuje, jeśli wnioskodawca nie wykaże szczególnie istotnego interesu publicznego.
W toku postępowania wnioskodawca został wezwany do uzasadnienia tego interesu. Wskazał m.in., że ujawnienie danych pozwoli mieszkańcom ocenić wydatki w kontekście rezygnacji gminy z inwestycji i pozyskiwania funduszy zewnętrznych.
Mimo to organ uznał, że przesłanka „szczególnej istotności” nie została spełniona – i odmówił udostępnienia informacji.
Mechanizm ten sam – efekt podobny
W obu gminach finał jest taki sam: mieszkańcy nie poznają pełnych kosztów wydarzenia finansowanego z publicznych pieniędzy.
W Zawoni argumentem była ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa, w Obornikach – przetworzony charakter informacji i brak „szczególnie istotnego interesu publicznego”.
To dwa różne narzędzia prawne, ale wspólny skutek – zasłonięcie kluczowych danych finansowych przed opinią publiczną.
Otwarte pytanie i gorzka puenta
Pytanie „ile kosztowały te wydarzenia?” pozostaje bez odpowiedzi. Nie dlatego, że dokumenty nie istnieją – lecz dlatego, że ich zestawienie lub ujawnienie pełnych kwot wymagałoby, według urzędów, dodatkowej pracy lub naruszenia zastrzeżeń umownych.
Konkluzja jest prosta: bawić się możecie, obywatele – ale wiedzieć, ile ta zabawa was kosztowała, to już nie. Byście później nie dziwili się, że brakuje na wkład własny do finansowania inwestycji.
Może jesteśmy zbyt krytyczni, ale w Polsce narasta kuriozalna moda na finansowanie estrad dla gwiazd, zamiast wspierania lokalnych artystów i prawdziwej kultury. Zamiast wydarzeń zakorzenionych w lokalnej tożsamości dostajemy pseudoimprezy, które mają jedynie udawać kulturalne przedsięwzięcia.
Wydać – by ściągnąć ludzi – bo „za darmo”. A przecież za darmo nic nie jest. Za darmo jest tylko naiwność. I kłamstwo.
Bo w końcu nikt nie musi ujawniać obywatelom, ile ich kosztowała ta balanga.
Autor: Rafał Chwaliński
📲 Znajdziesz nas także w Google News – kliknij i obserwuj Radio DTR, aby otrzymywać nasze najnowsze informacje prosto w aplikacji!
