Przejdź do treści
wtorek 17 listopada 2026
Imieniny: Grzegorz, Yasmin, Rabby, Giovanni
17 listopada 2026 r.Z regionuAnaliza samorządowa

Pierwszy kontrakt podrożał o niemal połowę. W drugim doszło kolejne 285 tysięcy złotych, a realizacja zamiast siedmiu miesięcy trwała blisko siedemnaście. Dokumenty dotyczące oficyny przy ul. Leśnej 1 w Trzebnicy pokazują inwestycję, której projekt i zakres zmieniano podczas budowy. Dla starosty Małgorzaty Matusiak i radnych najważniejsze pytanie brzmi: które problemy rzeczywiście ujawniły się dopiero na budowie, a które należało rozwiązać przed podpisaniem umów?

Nie wystarczy zestawić pierwszej i ostatniej ceny. Trzeba odtworzyć decyzje, które do tej różnicy doprowadziły.

Od planu do pierwszej umowy

Reklama

Według protokołu Regionalnej Izby Obrachunkowej przedsięwzięcie wprowadzono do wieloletniej prognozy finansowej w 2019 roku. Pierwotnie przewidziano realizację w latach 2019–2021 oraz łączne nakłady w wysokości 1 484 100 zł. Harmonogram i kwoty później zmieniano.

To ważne zastrzeżenie: nakłady zapisane w prognozie są planem finansowym. Nie oznaczają, że tyle już wydano, ani że późniejsze prace miały identyczny zakres.

Kosztorys inwestorski badanego pierwszego etapu, sporządzony w kwietniu 2022 roku, opiewał na 348 519,19 zł netto. Ostatecznie po postępowaniu z negocjacjami wybrano ofertę firmy WB TECH Wiesław Burek na 658 050 zł brutto. Umowę podpisano 18 października 2022 roku. Na wykonanie prac przewidziano sześć miesięcy.

Już samo porównanie kosztorysu z ofertą wymaga zachowania tych samych zasad: nie wolno zestawiać kwoty netto z brutto i ogłaszać skali podwyżki. Różnica między szacunkiem a wynikiem postępowania pozostaje jednak powodem do sprawdzenia, na ile aktualna i kompletna była dokumentacja przygotowana do przetargu.

Trzy aneksy i niemal 329 tysięcy więcej

Pierwszy aneks podniósł wynagrodzenie do 979 855,77 zł brutto i przesunął termin na 30 czerwca 2023 roku. Dokumentacja opisana przez kontrolera wskazuje na trudności techniczne oraz zmianę zakresu: część robót zaniechano, inne dodano.

Protokół RIO uznał tę zmianę za zgodną z przywołanym przepisem Prawa zamówień publicznych. Nie ma zatem podstaw, aby sam wzrost wynagrodzenia przedstawiać jako bezprawną dopłatę.

Kolejne przesunięcie dotyczyło już bardzo konkretnego problemu. Wykonawca wskazywał, że brakujące rozwiązania projektowe zgłaszał 30 stycznia 2023 roku. Ich niedopracowanie miało wstrzymywać wykonanie pokrycia dachu. Z opisu protokołu konieczności wynika, że aktualizacja audytu energetycznego opóźniła opracowanie rozwiązań przez projektanta.

Do tego doszły minimalne roboty elewacyjne potrzebne do prawidłowego montażu obróbek blacharskich. Wyceniono je na 6800 zł brutto. Drugi aneks ustalił wynagrodzenie na 986 655,77 zł i termin na 28 lipca 2023 roku.

Trzeci aneks przesunął zakończenie na 18 sierpnia. Tym razem chodziło o opóźnione informacje dotyczące instalacji sanitarnej, które według wykonawcy uniemożliwiały zakupy i dalsze prace. Cena już nie wzrosła.

Odbiór końcowy nastąpił 2 sierpnia 2023 roku, przed ostatnim zmienionym terminem. Wskazano pękniętą szybę świetlika dachowego; późniejszy raport odnotował usunięcie usterki 20 września.

Rachunek za ten kontrakt wzrósł więc o 328 605,77 zł, czyli około 49,9 proc. Ten procent opisuje zmianę wynagrodzenia w jednej umowie. Nie jest wskaźnikiem wzrostu kosztu całej adaptacji.

Kto pilnował kompletności projektu?

Przy przebudowie istniejącego budynku mogą ujawniać się przeszkody, których wcześniej nie sposób było rozpoznać. To uzasadnia ostrożność w ocenach. W dokumentach Leśnej 1 pojawia się jednak również inny rodzaj trudności: oczekiwanie na rozwiązania projektowe potrzebne do prowadzenia robót.

Tu zaczyna się pytanie o organizację inwestycji przez powiat. Kto weryfikował dokumentację przed przetargiem? Kiedy projektant otrzymał zgłoszenia wykonawcy? Jakie terminy wyznaczano na odpowiedzi? Jak na przestoje reagował nadzór inwestorski?

Protokół opisuje przyczyny aneksów, ale nie zastępuje pełnej analizy odpowiedzialności projektanta, wykonawcy i zamawiającego. Bez umów projektowych, zapisów dziennika budowy i korespondencji nie da się uczciwie przypisać wszystkich opóźnień jednej stronie.

Można natomiast oczekiwać od starostwa wykazania, jak egzekwowało terminowe dostarczanie dokumentacji. Podpisanie aneksu rozwiązuje problem umowny. Nie odpowiada jeszcze na pytanie, dlaczego problem powstał.

Odbiór nie zakończył kłopotów z dokumentami

Ogłoszenie o wykonaniu pierwszej umowy zamieszczono 20 września 2023 roku, 49 dni po odbiorze. RIO stwierdziła naruszenie obowiązującego trzydziestodniowego terminu.

Ogłoszenia dotyczące zmian umowy opublikowano jeszcze później, 25 września. W tym przypadku kontroler zaznaczył, że przepis nie wyznaczał granicznego terminu publikacji. Zwrócił jednak uwagę na wątpliwości dotyczące chronologii: informacja o aneksach pojawiła się już po ogłoszeniu wykonania kontraktu.

Reklama

Osobną sprawą było zabezpieczenie należytego wykonania umowy. Aneks do gwarancji sporządzono dopiero 17 października 2023 roku, 76 dni po odbiorze. Powiat wyjaśniał, że w umowie i dokumentach zamówienia nie przewidział wyraźnego obowiązku przedłużenia zabezpieczenia na wypadek zmian kontraktu ani skutków niewykonania tego obowiązku.

To istotny sygnał dla zarządzających. Zmieniając cenę i czas realizacji, trzeba równocześnie pilnować ochrony interesu zamawiającego. Kontroler wskazał potrzebę odpowiednich postanowień umownych.

Drugi etap: ponownie zmiany projektu i terminów

Historia nie zakończyła się w 2023 roku. Umowę na drugi etap zawarto 12 marca 2025 roku ze spółką KORT z Wołowa. Początkowe wynagrodzenie wynosiło 1 781 841,63 zł, a czas realizacji — siedem miesięcy.

Zmiany objęły m.in. serwerownię, układ przedsionków toalet oraz rozwiązania dotyczące stolarki i elewacji uzgadniane z konserwatorem zabytków. Wymagały ingerencji w kilka branż projektowych. Zwiększyły cenę o 285 009,55 zł i przesunęły termin na 30 kwietnia 2026 roku.

Sprawozdanie powiatu za 2025 rok wyjaśnia, że potrzebę rewizji lokalizacji serwerowni stwierdzono w pierwszym kwartale tego roku, po analizie bieżących potrzeb. Zatem także na tym etapie zmieniał się program użytkowy budynku. Należy wyjaśnić, dlaczego potrzeby informatyczne nie zostały ostatecznie rozstrzygnięte przed zamówieniem robót.

Następna zmiana wynikała z zaleceń kontroli sanitarnej. Dotyczyła m.in. wentylacji i elementów bezpieczeństwa schodów. Termin przesunięto na 31 lipca 2026 roku, bez kolejnej podwyżki.

W ogłoszeniu opublikowanym 20 sierpnia powiat podał jako datę wykonania umowy 4 sierpnia 2026 roku, a wypłacone wynagrodzenie określił na 2 066 851,18 zł. To wzrost o około 16 proc. Zamawiający zadeklarował jednocześnie należyte wykonanie umowy. Same daty nie pozwalają rozstrzygnąć odpowiedzialności za opóźnienie ani ewentualnych kar.

Dwa kontrakty to nadal nie pełny koszt

Ostateczne wynagrodzenia z dwóch opisanych umów dają łącznie 3 053 506,95 zł. Tej sumy nie należy nazywać całkowitym kosztem adaptacji.

Przy oficynie prowadzono również odrębnie zamawiane odwodnienie i izolację fundamentów. Do pełnego bilansu potrzebne są ponadto rozliczenia przygotowania inwestycji, projektowania, aktualizacji dokumentacji, nadzoru oraz pozostałych zamówień.

Sprawozdanie za 2025 rok wykazuje przy przedsięwzięciu 4 158 720 zł łącznych nakładów finansowych w planie. Podaje też nakłady poniesione do końca 2024 roku — 1 452 339,84 zł — oraz wykonanie wydatków w 2025 roku w wysokości 473 276,34 zł.

To różne kategorie. Plan nie jest wydatkiem, a zapłacone w 2025 roku faktury mogą być częścią końcowego wynagrodzenia drugiego wykonawcy. Dodanie wszystkich liczb z dokumentów prowadziłoby do podwójnego liczenia.

Powiat powinien przedstawić jedno zestawienie: umowa, zakres, cena początkowa, aneksy, zapłata i przypisanie do etapu. Dopiero ono pozwoli ustalić pełny rachunek.

Rozbieżność, której nie wolno przemilczeć

Niejasność dotyczy także księgowania efektów pierwszego etapu o wartości 1 452 339,84 zł. Protokół kontroli wskazuje przyjęcie do ewidencji środków trwałych 31 grudnia 2025 roku, podczas gdy późniejsze wystąpienie RIO mówi o opóźnieniu wynoszącym 17 miesięcy od odbioru z 2 sierpnia 2023 roku.

Te informacje nie są ze sobą zgodne. Wymagają sprawdzenia dokumentu przyjęcia środka trwałego i zapisów księgowych. Sama RIO stwierdziła naruszenie zasad terminowego ujmowania zdarzeń w księgach.

To nie oznacza, że roboty nie zostały wykonane. Oznacza problem z prawidłowym i terminowym wykazaniem majątku powiatu.

Co powinni rozliczyć starosta i radni?

RIO skierowała wystąpienie do starosty Małgorzaty Matusiak, a do wiadomości przekazała je przewodniczącej rady powiatu Annie Morawieckiej. Wskazała odpowiedzialność starosty, skarbnika oraz pracowników zgodnie z ich obowiązkami.

Radni mają więc konkretny materiał do kontroli. Powinni otrzymać pełne rozliczenie inwestycji, wyjaśnienie zmian projektu i ocenę działań nadzoru. Potrzebna jest również informacja, czy analizowano roszczenia wynikające z ewentualnych błędów dokumentacji lub opóźnień, a jeśli ich nie dochodzono — dlaczego.

Dokumenty nie dają podstaw do automatycznego orzeczenia niegospodarności. Dają natomiast wystarczająco dużo powodów, aby wymagać szczegółowych odpowiedzi.

Przy Leśnej 1 zmieniały się kwoty, terminy i rozwiązania projektowe. Rada powiatu powinna sprawdzić, czy równie skutecznie zmieniały się procedury, które miały zapobiegać kolejnym problemom. Absolutorium i kwiaty nie zastąpią takiego rozliczenia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *