Przez lata miało być miejscem modlitwy i duchowego wyciszenia. Dziś pustelnia w Czatachowie koło Myszkowa stała się symbolem konfliktu, w którym religijne nabożeństwa, wielogodzinny hałas i skargi mieszkańców doprowadziły do postępowań sądowych. Prokuratura oskarżyła księdza Daniela Galusa o uporczywe nękanie sąsiadów. Grozi mu nawet osiem lat więzienia. Tymczasem duchowny od ponad czterech lat pozostaje objęty kościelnym zakazem sprawowania posługi kapłańskiej. Jak to możliwe, że spór o prawo do spokojnego życia urósł do takich rozmiarów?
Gdy modlitwa przekracza granice posesji
Czatachowa to niewielka miejscowość w gminie Żarki, położona w powiecie myszkowskim. Przez lata przyciągała osoby poszukujące duchowych przeżyć, uczestniczące w nabożeństwach organizowanych przez księdza Daniela Galusa i wspólnotę „Miłość i Miłosierdzie Jezusa”.
Dla części wiernych pustelnia pozostaje miejscem szczególnym. Dla niektórych sąsiadów stała się jednak źródłem wieloletniego konfliktu.
Mieszkańcy skarżą się na nabożeństwa transmitowane przez zewnętrzne głośniki. Według ich relacji modlitwy potrafiły rozbrzmiewać przez wiele godzin, utrudniając odpoczynek, korzystanie z ogrodów czy zwyczajne przebywanie we własnych domach.
Nie chodzi o sprzeciw wobec religii. Chodzi o pytanie, czy praktykowanie własnej wiary daje prawo do narzucania jej dźwięków całemu sąsiedztwu.
Bo przecież można chcieć uczestniczyć w nabożeństwie. Można również nie chcieć go słuchać. I obie decyzje zasługują na poszanowanie.
Prokuratura stawia zarzut. To już nie tylko sprawa hałasu
12 listopada 2026 roku „Gazeta Wyborcza” poinformowała, że Prokuratura Rejonowa w Myszkowie oskarżyła księdza Daniela Galusa o uporczywe nękanie sąsiadów. Proces ma rozpocząć się jeszcze przed świętami Bożego Narodzenia.
To zasadniczy zwrot w wieloletniej historii pustelni.
Uporczywe nękanie, określone w art. 190a Kodeksu karnego, może oznaczać zachowania wywołujące uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie naruszające prywatność człowieka.
Za podstawową postać tego przestępstwa grozi kara od sześciu miesięcy do ośmiu lat pozbawienia wolności.
Samo głośne odprawianie nabożeństw nie oznacza jednak automatycznie popełnienia stalkingu. Konieczne jest wykazanie wszystkich ustawowych przesłanek.
Pełna treść aktu oskarżenia nie została dotychczas publicznie przedstawiona, dlatego nie wiadomo, jakie dokładnie zachowania prokuratura przypisała duchownemu.
O jego ewentualnej winie rozstrzygnie sąd.
Sąsiedzi mówią o agresji i życiu w ciągłym napięciu
Konflikt nie ogranicza się do natężenia dźwięku.
Podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym w Myszkowie 6 marca 2026 roku jedna z kobiet zeznała, że nie może swobodnie korzystać ze swojej nieruchomości, ponieważ jej pojawienie się w sąsiedztwie pustelni wywołuje agresję.
Twierdziła również, że dwukrotnie została zaatakowana przez księdza w towarzystwie kilku kobiet.
To poważne oskarżenia, ale pozostają relacją świadka, a nie prawomocnym ustaleniem odpowiedzialności duchownego.
Inni mieszkańcy opisywali wielogodzinne transmisje nabożeństw, interwencje policji i bezskuteczne próby porozumienia.
W 2025 roku Sąd Rejonowy w Myszkowie wydał wyrok nakazowy, uznając księdza Galusa za winnego zakłócania spokoju i wymierzając mu grzywnę. Duchowny wniósł sprzeciw, dlatego wyrok ten nie stał się prawomocny.
W odrębnym postępowaniu sąd cywilny nakazał również ograniczenie uciążliwego nagłośnienia. Późniejsze doniesienia wskazywały jednak, że mieszkańcy nadal skarżyli się na hałas.
Pojawia się więc pytanie nie tylko o zachowanie duchownego, lecz również o skuteczność egzekwowania sądowych rozstrzygnięć.
Ksiądz z zakazem posługi. Kościół mówi jedno, pustelnia działa dalej
Historia ma również wymiar kościelny.
29 marca 2022 roku arcybiskup częstochowski Wacław Depo nałożył na księdza Daniela Galusa karę suspensy.
Oznacza ona zakaz wykonywania czynności związanych z posługą kapłańską, w tym sprawowania sakramentów i głoszenia Słowa Bożego. Duchownemu zakazano również używania stroju duchownego.
W październiku 2022 roku kuria potwierdziła, że kary stały się prawomocne.
Władze archidiecezji wyłączyły też teren dawnej pustelni z użytku liturgicznego i zabroniły wspólnocie posługiwania się określeniem „katolicka”.
Mimo tego ksiądz Galus nie zakończył swojej działalności religijnej.
Duchowny ma zwolenników, którzy publicznie bronią jego postępowania. Sam przedstawiał konflikt z przełożonymi jako przejaw niesprawiedliwego traktowania.
Warto jednak rozróżnić dwie kwestie. Kościelny zakaz posługi nie jest państwowym zakazem prywatnej modlitwy. Natomiast działalność religijna, podobnie jak każda inna, musi respektować przepisy powszechnie obowiązującego prawa.
Kuria właścicielem pustelni. Dlaczego konflikt trwa tak długo?
Nieruchomość w Czatachowie należy do Archidiecezji Częstochowskiej.
Kuria wystąpiła do sądu o jej odzyskanie, domagając się również zapłaty za bezumowne korzystanie z obiektu.
To kolejna część sporu, w którym mieszają się kwestie religijne, majątkowe i społeczne.
W październiku 2026 roku ujawniono, że pięcioro mieszkańców Czatachowy pozwało zarówno księdza Galusa, jak i kurię częstochowską. Zarzucili im naruszanie dóbr osobistych, utrudnianie korzystania z nieruchomości oraz brak skutecznej reakcji na wieloletni konflikt.
Samo skierowanie roszczeń wobec archidiecezji nie przesądza oczywiście o jej odpowiedzialności. Kuria podejmowała działania prawne zmierzające do odzyskania obiektów.
Pozostaje jednak istotne pytanie: czy wcześniej można było zrobić więcej?
Jeżeli mieszkańcy przez lata zgłaszają problem, policja podejmuje interwencje, a sprawa trafia do kolejnych sądów, trudno traktować ją jako zwyczajną sąsiedzką sprzeczkę.
Duchowny przedstawia także własną wersję konfliktu
Ksiądz Galus nie zgadza się z krytyką swojej działalności.
Podczas jednego z postępowań sugerował, że skargi części mieszkańców mogą wynikać z wcześniejszych relacji finansowych związanych z obsługą pielgrzymów. Wskazywał między innymi na działalność parkingową.
Nie ma jednak podstaw, by uznać takie wyjaśnienie za udowodnioną przyczynę konfliktu.
Nawet istnienie sporu ekonomicznego nie pozbawia mieszkańców prawa do spokoju ani nie oznacza automatycznie, że ich skargi są bezzasadne.
Jednocześnie poparcie, którym duchowny cieszy się wśród części wiernych, pokazuje, że spór ma także wymiar społeczny. Nie wszyscy mieszkańcy i uczestnicy wydarzeń religijnych postrzegają działalność pustelni jednakowo.
Czy wolność religijna ma granice?
Polska Konstytucja gwarantuje wolność sumienia i religii. Obejmuje ona zarówno prawo do publicznego praktykowania wiary, jak i prawo do nieuczestniczenia w praktykach religijnych.
Jednak wolność religijna nie znosi prawa sąsiadów do ochrony przed nadmiernym hałasem.
Artykuł 144 Kodeksu cywilnego nakazuje właścicielowi nieruchomości powstrzymywanie się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.
Nie ma przy tym znaczenia, czy źródłem uciążliwości jest działalność gospodarcza, rozrywka, czy wydarzenie religijne. Znaczenie mają okoliczności, skala oddziaływania i jego skutki dla otoczenia.
Modlitwa nie staje się mniej wartościowa, gdy odbywa się bez zewnętrznego nagłośnienia. Natomiast człowiek, który zamyka okna, aby odpocząć od dźwięków dobiegających z sąsiedniej posesji, nie staje się z tego powodu przeciwnikiem religii.
Pustelnia miała dawać ciszę. Dziś ciszy szukają sąsiedzi
W historii Czatachowy jest pewien szczególny paradoks.
Pustelnia z samej swojej idei kojarzy się z odosobnieniem, skupieniem i spokojem. Tymczasem wokół miejsca stworzonego z myślą o modlitwie narósł konflikt, którego przedmiotem stała się właśnie niemożność zaznania spokoju.
Nie oznacza to, że wszyscy wierni uczestniczący w działalności wspólnoty odpowiadają za zarzucane zachowania. Nie oznacza również, że duchowny jest winny przestępstwa, o które został oskarżony.
Oznacza natomiast, że wieloletni problem sąsiedzki osiągnął etap odpowiedzialności karnej i wymaga wyjaśnienia nie tylko działań jednego człowieka, ale również skuteczności reakcji instytucji.
Bo czy człowiek powinien przez kilka lat walczyć przed sądami o możliwość spokojnego odpoczynku we własnym domu?
I czy religijne przekonanie o słuszności własnych działań może usprawiedliwiać ignorowanie praw innych ludzi?
Odpowiedzi na te pytania wykraczają daleko poza Czatachowę.
W tej historii chodzi już nie tylko o księdza, kurię i głośniki. Chodzi o zasadę, bez której żadne sąsiedztwo nie może normalnie funkcjonować: wolność jednego człowieka nie powinna odbierać wolności drugiemu.
Radio DTR będzie przyglądać się dalszemu przebiegowi postępowania karnego i pozostałych spraw sądowych dotyczących pustelni w Czatachowie.