Starzenie się pod lupą naukowców. Najnowszy raport: można je spowolnić
Czy proces starzenia można zatrzymać, a może nawet częściowo odwrócić? Zespół naukowców pod kierownictwem dr. Piotra Chmielewskiego z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu twierdzi, że nauka zna coraz więcej sposobów, by nie tylko spowolnić starzenie, ale także wpływać na jego mechanizmy. Właśnie ukazał się raport zbierający aktualną wiedzę na temat starzenia się i związanych z tym chorób.
Autorzy raportu podkreślają, że starzenie to nie tylko „upływ czasu”, ale – jak piszą – stopniowa utrata integralności biologicznej prowadząca do rozwoju wielu chorób, w tym schorzeń układu krążenia, nowotworów czy demencji.
– Na poziomie molekularnym widzimy uszkodzenia DNA, zaburzenia regulacji ekspresji genów, stres oksydacyjny oraz obniżoną skuteczność systemów naprawczych – wyjaśnia dr Chmielewski.
Kluczowe odkrycie: komórki senescentne
Jednym z najważniejszych odkryć ostatnich lat – podkreślają badacze – jest rola komórek senescentnych, które przestają się dzielić, ale nie zostają usunięte z organizmu. Są nadal bardzo aktywne, wydzielają substancje wywołujące przewlekły stan zapalny i mogą przyspieszać procesy starzenia. – Eliminacja tych komórek to obecnie jeden z najważniejszych celów terapeutycznych – zaznacza dr Chmielewski.
Co ciekawe, jak zauważają autorzy raportu, komórki te mają też pozytywne role, np. wspierają gojenie się ran i ochronę przed rozwojem nowotworów. Dlatego naukowcy ostrzegają przed bezrefleksyjnym ich usuwaniem – potrzebne są zrównoważone terapie.
Senolityki, metformina – przyszłość czy ryzykowny trend?
W raporcie analizowano też skuteczność leków przeciwstarzeniowych – tzw. senolityków i metforminy. – Metformina jest bezpieczna w leczeniu cukrzycy, ale jej wpływ na zdrowe osoby i procesy starzenia jest wciąż niejasny – mówi dr Chmielewski. Trwają badania, które mogą wyjaśnić, czy lek rzeczywiście spowalnia starzenie u ludzi.
Indywidualne terapie oparte o profilowanie genetyczne czy epigenetyczne to na razie wizja przyszłości – na obecnym etapie pozostają odległą perspektywą.
Co działa już dziś? Proste nawyki zamiast cudownych leków
Najlepiej udokumentowaną metodą spowalniania starzenia – według naukowców – są zmiany stylu życia. Regularna aktywność fizyczna, zdrowa dieta (szczególnie śródziemnomorska), unikanie używek, dbanie o relacje i odpowiednia ilość snu to czynniki, które mają potwierdzoną skuteczność.
Eksperci zalecają także ćwiczenia siłowe (dla zachowania masy mięśniowej), kontrolowanie poziomu cukru, lipidów i ciśnienia krwi. Osobom starszym szczególnie szkodzi samotność – jej wpływ na zdrowie porównuje się dziś do palenia papierosów.
Z kolei palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu przyspieszają skracanie telomerów, uszkadzają DNA i znacząco podnoszą ryzyko chorób nowotworowych oraz sercowo-naczyniowych.
Przyszłość należy do nauki
Na razie nie ma cudownego leku na wieczną młodość, ale – jak wynika z raportu wrocławskich naukowców – wiele możemy zrobić już dziś. To proste codzienne wybory i nawyki mają największy wpływ na nasze tempo starzenia się.
– Przyszłość należy do terapii spersonalizowanych, ale na dziś mamy w ręku coś skutecznego i dostępnego dla każdego: ruch, zdrowe jedzenie, sen i troskę o relacje – podsumowuje dr Chmielewski.
Źródło: Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, PAP
📲 Znajdziesz nas także w Google News – kliknij i obserwuj Radio DTR, aby otrzymywać nasze najnowsze informacje prosto w aplikacji!