Nie ma burgera bez mięsa?

„Nie ma burgera bez mięsa?” — Europa w końcu mówi: dość językowej hipokryzji

Słowa kluczowe: wegetariański burger, Parlament Europejski, nazwy produktów roślinnych, prawo żywnościowe UE, mięso, dysonans konsumencki, język marketingu, weganizm

W końcu ktoś w Europie postanowił powiedzieć głośno to, co wielu czuło od dawna: „wegetariański burger” brzmi jak żart z logiki. Albo burger, albo wegetariański — trudno być jednym i drugim jednocześnie. A jednak przez ostatnie lata ten językowy potworek opanował restauracje, menu, reklamy i sklepy, tworząc swoisty dysonans poznawczy, w którym – jak zauważa wielu językoznawców – konsumenci przestali rozumieć, co właściwie jedzą.

Absurd, który wszedł nam do języka

„Poproszę burgera bez mięsa” – to zdanie, które jeszcze dekadę temu mogło wywołać śmiech, dziś nikogo już nie dziwi. A jednak gdzieś w tym wszystkim gubi się sens. Bo skoro burger to z definicji potrawa z mielonego mięsa, to jak nazwać kotlet z soi, ciecierzycy czy buraka?

Reklama

Na talerzach królują więc „vege burgery”, „bezmięsne steki” i „wegańskie kiełbasy”. Wszystko w duchu niby wolności wyboru, a w praktyce – parodii języka. Nie chodzi tu o pogardę dla roślinnych alternatyw. Chodzi o uczciwość słowa.

„Słowo ma wagę. Jeśli coś nie jest mięsem, nie udawajmy, że jest. Konsument ma prawo wiedzieć, co naprawdę kupuje” – powiedział jeden z europosłów, cytowany przez agencję Reuters.

Unia chce przywrócić porządek

Decyzja Parlamentu Europejskiego, by zakazać używania nazw kojarzonych z mięsem dla produktów roślinnych, to wbrew pozorom nie zamach na wegetarian, ale próba przywrócenia logicznego porządku w języku. Bo jak trafnie zauważa eurodeputowana z Francji, „nie można mieć steka z grochu”.

Nowe przepisy mają wprowadzić jasne rozróżnienie — burger będzie burgerem (z mięsa), a jego roślinny odpowiednik dostanie nową nazwę, być może „plantolet”, „vegalet” albo coś, co dopiero wymyślą agencje marketingowe. Czas pokaże. Ale to szansa, by wreszcie język dogonił rzeczywistość.

Marketing kontra sens

Branża wegańska protestuje. Firmy argumentują, że konsumenci doskonale wiedzą, czym jest „vege burger”. Ale to tylko pół prawdy. Wiedzą — bo przyzwyczajono ich do błędu.

Kiedyś „mleko” pochodziło od krowy. Dziś jest migdałowe, owsiane, ryżowe, kokosowe… I nawet jeśli smak jest inny, to etykieta ma działać – budzić emocje, skojarzenia, sprzedaż. Słowo stało się narzędziem marketingu, a nie opisu rzeczywistości.

Unijne głosowanie to więc nie tylko spór o nazwy, ale też o to, czy język może być bezkarnie wypaczany w imię zysków.

Reklama

Reklama

Reklama

ReklamaType your text here

W restauracjach też chaos

Spróbujcie zamówić dziś obiad w modnym bistro.
Na karcie:

• „burger z soczewicy”,

• „wegański schabowy”,

• „tuńczyk z arbuza”.

Ktoś nieuważny może się pogubić. Inny poczuje się oszukany. Bo choć „tuńczyk z arbuza” brzmi zabawnie, to wciąż tylko arbuz.

„Język kulinarny stał się polem walki między modą a znaczeniem” – komentuje dla portalu Radio DTR ekspert językowy z Uniwersytetu Wrocławskiego. – „Jeśli nazwy mają wprowadzać w błąd, to konsumenci tracą zaufanie. A w gastronomii zaufanie to waluta cenniejsza niż pieniądze”.

Nowa epoka nazewnictwa?

Czy zatem czeka nas rewolucja w menu? Niewykluczone. Zmiana może przynieść falę kreatywności – powstaną nowe słowa, bardziej uczciwe i świeże. Bo przecież język to żywy organizm. A może właśnie teraz przyszedł czas, by odświeżyć jego dietę.

Burger pozostanie burgerem. A świat roślinnych smaków wreszcie dostanie własne imiona. Bez udawania. Bez mięsa.

Źródła:
Reuters, Euronews, AP News, Business Insider Polska, WP Wiadomości, Euroveg.eu