„Nie mamy z czego spłacić długu” — tak, według protokołu sesji z 28 sierpnia 2025 roku, burmistrz Obornik Śląskich uzasadniał potrzebę emisji nowych obligacji. Dalej mówił o wkładach własnych do inwestycji i rosnącym majątku gminy. Jednak między tymi argumentami pozostaje zasadnicze pytanie: dlaczego wcześniejsze wydatki i rozwój gminy nie zapewniły budżetowi możliwości spłaty zobowiązań w zaplanowanych terminach?
W protokole po słowach o braku pieniędzy pada kwota 6 mln zł. Zaraz potem zapisano wypowiedź burmistrza:
„Zaciągamy nowe obligacje i zaczynamy je spłacać za 3 lata, koszty obsługi długu mogą być mniejsze”.
Reklama
To zdanie opisuje sposób poradzenia sobie z najbliższymi spłatami. Nie wyjaśnia jednak, co doprowadziło do sytuacji, w której potrzebne stało się zastąpienie wcześniejszego długu kolejnym zobowiązaniem.
Skala operacji była znacznie większa niż przywołane 6 mln zł. Emisja, której możliwość wykupu oceniała później Regionalna Izba Obrachunkowa, obejmowała 64,8 mln zł na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Nie oznaczało to automatycznie zwiększenia zadłużenia o taką kwotę. Nowe obligacje miały zastąpić stare. Zmieniał się przede wszystkim rozkład obciążeń w czasie.
Takie rozwiązanie może być uzasadnione. Ocena jego gospodarności wymaga jednak porównania pełnych kosztów i odpowiedzi na pytanie, co gmina zamierza zrobić z uzyskanym czasem.
Zamiast spłat w najbliższych latach — zobowiązania do 2042 roku. Materiały dotyczące WPF przedstawiają wcześniejsze raty wykupu: 6,1 mln zł w 2025 roku, 5 mln zł w 2026 i 5,5 mln zł w 2027. Łącznie 16,6 mln zł. Nowy harmonogram przewidywał rozpoczęcie wykupu nowych obligacji w 2028 roku i zakończenie w 2042. Poprzedni kończył się w 2035 roku.
Gmina zyskiwała więc oddech w najbliższych budżetach, a część spłat przesuwała o wiele lat. Według przedstawionego harmonogramu na lata 2036–2042 przypadało 31,5 mln zł kapitału. To niemal połowa kwoty refinansowania, do uregulowania już po dawnym terminie zakończenia spłat.
W protokole radny Dawid Stawiak mówi o przesuwaniu 16,5 mln zł. Suma trzech wcześniejszych rat jest o 100 tys. zł większa. Bez dodatkowego wyjaśnienia nie można utożsamić tych wartości, choć ich zbliżona wysokość wskazuje na możliwy związek.
Niższa rata nie rozstrzyga, czy będzie taniej. Burmistrz mówił, że koszty obsługi długu „mogą być mniejsze”. Słowo „mogą” ma tutaj znaczenie. Rozłożenie kapitału na dłuższy okres obniża poszczególne raty, ale samo w sobie nie dowodzi oszczędności na całej operacji.
Projekt emisyjny przewidywał oprocentowanie oparte na WIBOR 6M powiększonym o marżę oraz zasadniczo półroczne wypłaty odsetek. Odroczenie wykupu kapitału nie oznaczało zatem wakacji od kosztów finansowania.
Mieszkańcom potrzebne jest zestawienie: ile kosztowałoby pozostanie przy wcześniejszych warunkach, ile kosztuje nowe finansowanie i jakie przyjęto założenia dotyczące stóp procentowych. Bez niego obietnica możliwych oszczędności pozostaje niewykazana.
Inwestycje stały się argumentem za odsunięciem spłat. Według protokołu burmistrz przekonywał, że bez restrukturyzacji gminy nie stać na wkłady własne do projektów. Dodawał również, że jej majątek rośnie.
To argument wymagający rozliczenia. Nowa droga, szkoła czy obiekt sportowy mogą być potrzebne i wartościowe społecznie. Nie każda inwestycja musi przynosić bezpośredni dochód. Każda powinna jednak mieć policzone finansowanie, koszty utrzymania i wpływ na przyszłe budżety.
Rosnący majątek nie wyjaśnia, skąd wziąć pieniądze na wykup obligacji. Jeżeli część inwestycji zwiększa bieżące wydatki, a nie towarzyszą temu odpowiednie dochody lub oszczędności, może dodatkowo ograniczać możliwości spłaty długu.
Nie ma podstaw, aby z samej wysokości zadłużenia wyprowadzać zarzut trwonienia pieniędzy. Są natomiast podstawy, by żądać rozliczenia efektów wydatków. Trzeba ustalić, które przedsięwzięcia były konieczne, które mogły poczekać i czy przed ich rozpoczęciem oceniono późniejsze obciążenia.
RIO pokazała, od czego zależało bezpieczeństwo tego rozwiązania. W opinii z 30 września 2025 roku, wydanej już po sesji, Izba pozytywnie, lecz z zastrzeżeniami oceniła możliwość wykupu obligacji.
Wskazała, że zadłużenie na koniec 2024 roku wynosiło około 65 mln zł, po wzroście o około 13,1 mln zł w ciągu roku. W latach 2023–2024 gmina odnotowała deficyty operacyjne wynoszące odpowiednio około 4,9 mln zł i 206 tys. zł. Tymczasem prognoza zakładała nadwyżki operacyjne od 4,6 do 6 mln zł rocznie.
Ocena przyszłej zdolności spłaty zależała od realizacji założeń WPF. Właśnie dlatego potrzebne jest wyjaśnienie, jakie działania miały zapewnić przejście od deficytów do regularnych nadwyżek.
Rada zgodziła się jednomyślnie, choć o priorytety inwestycyjne był spór. Za emisją obligacji głosowało wszystkich 14 obecnych radnych. W zapisanej dyskusji pytanie Stawiaka dotyczyło możliwości sfinansowania zaplecza sportowego. Burmistrz odpowiadał, że pieniądze są już rozdysponowane.
Przy WPF Artur Przystarz zakwestionował pierwszeństwo pumptracka przed zapleczem sportowym. Jego wniosek o zmianę zadania odrzucono: pięć głosów za, siedem przeciw, dwa wstrzymujące się.
Protokół nie odnotowuje natomiast porównania całkowitych kosztów starego i nowego finansowania ani pytań o wysokość marży. Nie dowodzi to, że takich analiz wcześniej nie było. Pokazuje jednak, że zapis debaty nie dostarcza mieszkańcom odpowiedzi na najważniejsze pytania finansowe.
Ryzyko spirali pojawia się wtedy, gdy przesunięcie terminu zastępuje poprawę finansów. Samo refinansowanie nie dowodzi spirali zadłużenia. Może pomóc uporządkować zobowiązania. Problem powstaje, jeżeli uzyskane odroczenie pozwala kontynuować wydatki, ale nie prowadzi do trwałego zwiększenia zdolności spłaty.
Wtedy przy kolejnym terminie wykupu może wrócić ten sam argument: potrzebujemy nowych pieniędzy, ponieważ nie mamy z czego oddać poprzednich.
Dlatego wypowiedź burmistrza powinna otwierać rozliczenie polityki finansowej gminy. Jakie decyzje doprowadziły do braku środków? Na co przeznaczono przestrzeń uzyskaną przez odroczenie rat? Co poprawiło zdolność budżetu do spłaty długu?
„Nie mamy z czego spłacić długu” wyjaśnia potrzebę interwencji. Nie wyjaśnia jeszcze odpowiedzialności za sytuację, która tę interwencję wymusiła.
Źródła dla redakcji — nie do publikacji
- Protokół XXII sesji z 28 sierpnia 2025 r., punkty VIII.1–3. Cytaty przytoczono jako zapis protokołu.
- RIO we Wrocławiu, uchwała nr XVI/47/2025 z 30 września 2025 r.: kwota refinansowania, dane o zadłużeniu, wynikach operacyjnych i zastrzeżenia Izby. bip.wroclaw.rio.gov.pl
- Projekt emisyjny: przeznaczenie obligacji, oprocentowanie i terminy płatności odsetek. oborniki-slaskie.pl
- Materiały dotyczące WPF z 25 września 2025 r.: wcześniejszy i proponowany harmonogram spłat. Kwota 31,5 mln zł wynika z obliczenia siedmiu rat po 4,5 mln zł.
Bajkowa Lodówka – małe historie, wielka wyobraźnia. Sobotnie poranki z bajką i Radiem DTR
Trzebnica na kredyt. Ile z inwestycji wraca do budżetu?
Turbo-Trans i powiat. Więcej przewozów, większy budżet i puste miejsce w umowie
Dług odziedziczony? Tak. Odpowiedzialność wyłącznie poprzedników? To już polityczna manipulacja
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.