W 2026 roku Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi (NIKIDW) przeznaczy milion złotych na wsparcie projektów edukacyjnych, które ożywią ludowe tradycje na wsi. Program „Folk(od)nowa” umożliwia lokalnym organizacjom pozyskanie do 20 tys. zł na warsztaty, kursy i spotkania promujące folklor, z naciskiem na międzypokoleniowy przekaz wiedzy – od kuchni regionalnej po rękodzieło. Nabór wniosków już trwa, a realizacja zadań zaplanowana jest na okres od czerwca do września.
Warszawa, 4 marca 2026 r. – W dobie szybkich zmian społecznych i urbanizacji, polska wieś walczy o zachowanie swojego kulturowego dziedzictwa. Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi (NIKIDW) wychodzi naprzeciw tym wyzwaniom, ogłaszając drugą edycję programu dotacyjnego „Folk(od)nowa”. Inicjatywa, która w poprzednim roku wsparła dziesiątki lokalnych projektów, ma na celu nie tylko ochronę tradycji ludowych, ale także ich „odnowę” poprzez edukację i praktyczne działania angażujące mieszkańców obszarów wiejskich.
Program skupia się na czterech kluczowych celach: wspieraniu międzypokoleniowego przekazu wiedzy o kulturze ludowej, edukacji regionalnej w formie warsztatów i spotkań, pogłębianiu tożsamości regionalnej oraz zwiększaniu aktywności społecznej i kulturalnej na wsi. Jak podkreśla Instytut w oficjalnych dokumentach, chodzi o to, by młodsze pokolenia mogły poznać i przyswoić umiejętności takie jak tradycyjny śpiew, taniec, rękodzieło czy obrzędy ludowe w sposób atrakcyjny i zrozumiały.
– „Folk(od)nowa” to nie tylko dofinansowanie, ale przede wszystkim narzędzie do integracji społeczności wiejskich. Poprzez warsztaty z artystami ludowymi i ekspertami, projekty te budują mosty między pokoleniami, wzmacniając poczucie przynależności do regionu – mówi przedstawiciel NIKIDW, cytując preambułę regulaminu programu.
Kto może skorzystać? Uprawnieni do składania wniosków są podmioty z siedzibą w Polsce, których działalność jest zbieżna z celami programu. Lista obejmuje koła gospodyń wiejskich (na podstawie ustawy z 2018 r.), samorządowe instytucje kultury, ochotnicze straże pożarne, stowarzyszenia, fundacje, lokalne grupy działania oraz kółka rolnicze. Zadania muszą być realizowane na terenach wiejskich, w sołectwach położonych w granicach administracyjnych miast lub w małych miastach do 5 tys. mieszkańców.
Finansowanie jest elastyczne: maksymalna kwota dotacji na jedno zadanie to 20 tys. zł, a program przewiduje możliwość nawet 100% dofinansowania – pod warunkiem podania uzasadnienia. Całkowity budżet edycji 2026 wynosi 1 mln zł. Koszty kwalifikowane obejmują m.in. honoraria dla artystów ludowych, ekspertów i instruktorów, zakup materiałów niezbędnych do warsztatów, działania promocyjne (do 10% dotacji) oraz koszty administracyjno-techniczne (do 20% dotacji). Wnioskodawcy muszą zaplanować co najmniej trzy etapy realizacji: przygotowawczy, główny i rozliczeniowy.
Wniosek należy wypełnić elektronicznie w formacie Excel lub PDF – Instytut nie przyjmuje wersji odręcznej ani skanów. Obowiązkowe pola obejmują dane wnioskodawcy, opis zadania (w tym harmonogram, zaangażowanych ekspertów i zakładane rezultaty), budżet oraz oświadczenia. Do wniosku trzeba dołączyć odpis z KRS lub innego rejestru z imienną reprezentacją podmiotu. Termin realizacji zadań to okres od 1 czerwca do 30 września 2026 r.
Proces oceny wniosków jest dwuetapowy: najpierw sprawdzane są błędy formalne, a następnie komisja konkursowa ocenia merytorycznie według kryteriów takich jak zgodność z celami programu, jakość planu, doświadczenie wnioskodawcy i potencjalny wpływ społeczny. Wyniki zostaną ogłoszone publicznie, a beneficjenci podpiszą umowy z Instytutem.
Program „Folk(od)nowa” wpisuje się w szerszą misję NIKIDW, który od 2021 r. działa na rzecz zachowania dziedzictwa narodowego wsi. Jak wskazuje poradnik wnioskodawcy, inicjatywa ma nie tylko chronić tradycje, ale także inspirować do ich twórczego rozwoju, np. poprzez łączenie folkloru z nowoczesnymi formami promocji w mediach społecznościowych.
Dla wielu lokalnych społeczności to szansa na ożywienie zapomnianych zwyczajów. Przykładowo, w poprzedniej edycji dofinansowano warsztaty z tradycyjnej kuchni regionalnej czy tańca ludowego, angażując setki uczestników. Eksperci podkreślają, że takie projekty nie tylko edukują, ale także budują więzi społeczne w małych miejscowościach.
Jeśli reprezentujesz koło gospodyń wiejskich czy stowarzyszenie kulturalne, to idealny moment, by zgłosić swój pomysł. Szczegóły dostępne na stronie Instytutu – nabór trwa!
Źródło informacji: Artykuł oparty na oficjalnych dokumentach Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi: Regulaminie Programu „Folk(od)nowa” edycja 2026, Poradniku Wnioskodawcy, Instrukcji Wypełniania Wniosku oraz formularzu wniosku w formacie Excel.
📲 Znajdziesz nas także w Google News – kliknij i obserwuj Radio DTR, aby otrzymywać nasze najnowsze informacje prosto w aplikacji!
