Czy polska pediatria jest dziś systemem, czy raczej zbiorem dobrych intencji, które nie zawsze się spotykają?

Pierwsza edycja Forum Zdrowia Dzieci, która odbyła się 10 grudnia 2025 roku w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach, była czymś więcej niż kolejną konferencją branżową. To była próba postawienia diagnozy całemu systemowi opieki pediatrycznej w Polsce – bez pudrowania, bez skrótów myślowych i bez uciekania w statystyki dla statystyk. W jednym miejscu spotkali się lekarze, decydenci, eksperci zdrowia publicznego, edukatorzy i organizacje społeczne. Łącznie około 350 osób, które na co dzień widzą, gdzie system działa, a gdzie… po prostu się rozszczelnia

System pełen luk

Już sesja inauguracyjna postawiła sprawę jasno: największym problemem nie jest brak wiedzy medycznej, ale brak spójności. Opieka nad dzieckiem rozciąga się dziś między POZ, AOS i szpitale, a koordynacja pomiędzy tymi poziomami często istnieje bardziej na papierze niż w praktyce. Eksperci zgodnie wskazywali, że bez stabilnego finansowania i jasnych mechanizmów organizacyjnych trudno mówić o realnym bezpieczeństwie najmłodszych pacjentów

Reklama

„Dzieci niewidoczne dla systemu”

Jednym z najmocniejszych głosów była wypowiedź prof. Teresy Jackowskiej, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. Zwróciła ona uwagę na paradoks bilansów zdrowia dziecka – formalnie „nieobowiązkowych”, a jednocześnie wymaganych przez kontrakty z NFZ. Jeszcze większym problemem jest jednak brak spójnego monitorowania losów zdrowotnych dziecka.

„Każdy lekarz powinien zobaczyć, czy pacjent ma rejestrowane zdarzenia medyczne: szczepienia, bilanse, wizyty chorobowe” – podkreślała prof. Jackowska, wskazując, że obecny system pozwala, by część dzieci pozostawała niewidoczna aż do momentu rozpoczęcia nauki szkolnej

Szczepienia: liczby, które niepokoją

Forum nie uciekało też od tematów drażliwych. Różnice regionalne w poziomie wyszczepienia – od około 95 proc. w województwie warmińsko-mazurskim do około 80 proc. w lubelskim – pokazują, że nadzór nad szczepieniami w Polsce jest nierówny i często niedostateczny. Problemem okazuje się nawet tak podstawowa kwestia, jak rzetelne wypełnianie elektronicznych kart szczepień przez lekarzy

Zdrowie dzieci jako sprawa państwa

Dr Małgorzata Gałązka-Sobotka mówiła wprost: zdrowie dzieci i młodzieży to nie tylko temat dla resortu zdrowia, ale fundament przyszłości państwa. Kryzys demograficzny w połączeniu z narastającymi problemami zdrowotnymi młodych pokoleń tworzy mieszankę, która w dłuższej perspektywie może uderzyć w gospodarkę i spójność społeczną.

„Nie wystarczą interwencje ograniczone do systemu ochrony zdrowia” – zaznaczała, apelując o równoległe działania w obszarze edukacji, profilaktyki, polityki żywnościowej i medialnej

Reklama

Zdrowie psychiczne: temat, którego nie da się odkładać

Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży wybrzmiało jako jeden z najpilniejszych problemów. Posłanka Marta Golbik zwróciła uwagę, że mimo deklarowanej ponadpartyjnej zgody, system wciąż cierpi na brak współpracy międzyresortowej i ograniczony przepływ informacji o dziecku między instytucjami.

Jeszcze mocniej zabrzmiał głos Rzeczniczki Praw Dziecka, Moniki Hornej-Cieślak, która mówiła o paradoksach edukacji zdrowotnej – realizowanej, ale nieobowiązkowej, oraz o tym, że dzieci coraz częściej szukają odpowiedzi… u sztucznej inteligencji.

„Musimy zmienić styl komunikacji, zanim przegramy rywalizację o relację z młodym człowiekiem” – ostrzegała RPD

Wczesne lata decydują o wszystkim

Duża część debat dotyczyła pierwszych lat życia dziecka. Neonatologia, badania przesiewowe, wczesne interwencje rozwojowe – to obszary, w których czas reakcji systemu ma kluczowe znaczenie. Diagnozy autyzmu, ADHD czy zaburzeń mowy nie mogą być przeciągane miesiącami, bo każda zwłoka działa na niekorzyść dziecka i jego rodziny

Choroby przewlekłe i ciężar rozmowy

Eksperci podkreślali, że w przypadku chorób przewlekłych i rzadkich sama diagnoza to dopiero początek drogi. Równie ważne są komunikacja, wsparcie emocjonalne rodziców i jasne prowadzenie przez kolejne etapy leczenia. Bez tego nawet najlepsze procedury kliniczne tracą sens.

Profilaktyka – inwestycja, która się zwraca

Forum nie zostawiło wątpliwości: profilaktyka i edukacja zdrowotna to jedne z najbardziej opłacalnych inwestycji publicznych. Szkoły i przedszkola mogą być nie tylko miejscem nauki, ale też pierwszą linią monitorowania dobrostanu dzieci. Warunkiem jest jednak spójna współpraca systemowa, a nie doraźne programy „od projektu do projektu”

Co dalej?

Forum Zdrowia Dzieci pokazało, że wiedza, doświadczenie i wola współpracy w Polsce istnieją. Brakuje natomiast jednego: systemu, który potrafi je połączyć. Bez tego opieka pediatryczna będzie nadal przypominać układankę, w której każdy element osobno wygląda sensownie, ale całość… nie zawsze do siebie pasuje.

I tu już nie wystarczą kolejne konferencje. Potrzebne są decyzje. A najlepiej takie, które nie będą odkładane „na następne forum”.