Zdrowie dzieci wymaga systemu, nie improwizacji

Czy polska pediatria jest dziś systemem, czy raczej zbiorem dobrych intencji, które nie zawsze się spotykają?

Pierwsza edycja Forum Zdrowia Dzieci, która odbyła się 10 grudnia 2025 roku w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach, była czymś więcej niż kolejną konferencją branżową. To była próba postawienia diagnozy całemu systemowi opieki pediatrycznej w Polsce – bez pudrowania, bez skrótów myślowych i bez uciekania w statystyki dla statystyk. W jednym miejscu spotkali się lekarze, decydenci, eksperci zdrowia publicznego, edukatorzy i organizacje społeczne. Łącznie około 350 osób, które na co dzień widzą, gdzie system działa, a gdzie… po prostu się rozszczelnia

System pełen luk

Już sesja inauguracyjna postawiła sprawę jasno: największym problemem nie jest brak wiedzy medycznej, ale brak spójności. Opieka nad dzieckiem rozciąga się dziś między POZ, AOS i szpitale, a koordynacja pomiędzy tymi poziomami często istnieje bardziej na papierze niż w praktyce. Eksperci zgodnie wskazywali, że bez stabilnego finansowania i jasnych mechanizmów organizacyjnych trudno mówić o realnym bezpieczeństwie najmłodszych pacjentów

„Dzieci niewidoczne dla systemu”

Jednym z najmocniejszych głosów była wypowiedź prof. Teresy Jackowskiej, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. Zwróciła ona uwagę na paradoks bilansów zdrowia dziecka – formalnie „nieobowiązkowych”, a jednocześnie wymaganych przez kontrakty z NFZ. Jeszcze większym problemem jest jednak brak spójnego monitorowania losów zdrowotnych dziecka.

„Każdy lekarz powinien zobaczyć, czy pacjent ma rejestrowane zdarzenia medyczne: szczepienia, bilanse, wizyty chorobowe” – podkreślała prof. Jackowska, wskazując, że obecny system pozwala, by część dzieci pozostawała niewidoczna aż do momentu rozpoczęcia nauki szkolnej

Szczepienia: liczby, które niepokoją

Forum nie uciekało też od tematów drażliwych. Różnice regionalne w poziomie wyszczepienia – od około 95 proc. w województwie warmińsko-mazurskim do około 80 proc. w lubelskim – pokazują, że nadzór nad szczepieniami w Polsce jest nierówny i często niedostateczny. Problemem okazuje się nawet tak podstawowa kwestia, jak rzetelne wypełnianie elektronicznych kart szczepień przez lekarzy

Zdrowie dzieci jako sprawa państwa

Dr Małgorzata Gałązka-Sobotka mówiła wprost: zdrowie dzieci i młodzieży to nie tylko temat dla resortu zdrowia, ale fundament przyszłości państwa. Kryzys demograficzny w połączeniu z narastającymi problemami zdrowotnymi młodych pokoleń tworzy mieszankę, która w dłuższej perspektywie może uderzyć w gospodarkę i spójność społeczną.

Zdrowie psychiczne: temat, którego nie da się odkładać

Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży wybrzmiało jako jeden z najpilniejszych problemów. Posłanka Marta Golbik zwróciła uwagę, że mimo deklarowanej ponadpartyjnej zgody, system wciąż cierpi na brak współpracy międzyresortowej i ograniczony przepływ informacji o dziecku między instytucjami.

Jeszcze mocniej zabrzmiał głos Rzeczniczki Praw Dziecka, Moniki Hornej-Cieślak, która mówiła o paradoksach edukacji zdrowotnej – realizowanej, ale nieobowiązkowej, oraz o tym, że dzieci coraz częściej szukają odpowiedzi… u sztucznej inteligencji.

Wczesne lata decydują o wszystkim

Duża część debat dotyczyła pierwszych lat życia dziecka. Neonatologia, badania przesiewowe, wczesne interwencje rozwojowe – to obszary, w których czas reakcji systemu ma kluczowe znaczenie. Diagnozy autyzmu, ADHD czy zaburzeń mowy nie mogą być przeciągane miesiącami, bo każda zwłoka działa na niekorzyść dziecka i jego rodziny

Choroby przewlekłe i ciężar rozmowy

Eksperci podkreślali, że w przypadku chorób przewlekłych i rzadkich sama diagnoza to dopiero początek drogi. Równie ważne są komunikacja, wsparcie emocjonalne rodziców i jasne prowadzenie przez kolejne etapy leczenia. Bez tego nawet najlepsze procedury kliniczne tracą sens.

Profilaktyka – inwestycja, która się zwraca

Forum nie zostawiło wątpliwości: profilaktyka i edukacja zdrowotna to jedne z najbardziej opłacalnych inwestycji publicznych. Szkoły i przedszkola mogą być nie tylko miejscem nauki, ale też pierwszą linią monitorowania dobrostanu dzieci. Warunkiem jest jednak spójna współpraca systemowa, a nie doraźne programy „od projektu do projektu”

Co dalej?

Forum Zdrowia Dzieci pokazało, że wiedza, doświadczenie i wola współpracy w Polsce istnieją. Brakuje natomiast jednego: systemu, który potrafi je połączyć. Bez tego opieka pediatryczna będzie nadal przypominać układankę, w której każdy element osobno wygląda sensownie, ale całość… nie zawsze do siebie pasuje.

I tu już nie wystarczą kolejne konferencje. Potrzebne są decyzje. A najlepiej takie, które nie będą odkładane „na następne forum”.