Liczba rodziców odmawiających szczepień dzieci w Polsce dynamicznie rośnie. Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wynika, że od 2019 roku liczba uchyleń niemal się podwoiła – z 48,6 tys. do 87,3 tys. w 2023 roku. To zjawisko niepokoi ekspertów, którzy ostrzegają przed powrotem zapomnianych chorób, takich jak odra, krztusiec czy polio. W 2024 roku wykryto aż 32,4 tys. przypadków krztuśca, co oznacza niemal 30-krotny wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim.

Powrót zapomnianych chorób

Jak zauważa Anna Dela, wiceprezeska Instytutu Człowieka Świadomego, spadek liczby zaszczepionych dzieci zagraża osiągnięciu odporności populacyjnej, która pozwala na eliminację takich chorób jak gruźlica czy odra. WHO zaleca, aby wyszczepialność populacji wynosiła co najmniej 95%, podczas gdy w Polsce wskaźnik ten spadł do 86% w 2023 roku.

Odra, jedna z najbardziej zakaźnych chorób, wymaga niemal pełnej wyszczepialności, by zapobiec jej rozprzestrzenianiu. Tymczasem w 2024 roku liczba przypadków odry w Polsce wzrosła do 279 w porównaniu do zaledwie 35 rok wcześniej.

Reklama

Chaos informacyjny i ruchy antyszczepionkowe

Eksperci podkreślają, że wzrost uchyleń od szczepień to w dużej mierze efekt dezinformacji. – „W przestrzeni medialnej pojawia się chaos informacyjny, który wprowadza rodziców w błąd” – mówi Anna Dela. – „Ruchy antyszczepionkowe działają na emocjach rodziców, którzy często są niedoinformowani i przestraszeni.”

Reklama

Systemowe rozwiązania

Według Najwyższej Izby Kontroli konieczne są zmiany systemowe, takie jak informatyzacja dokumentacji szczepień czy wprowadzenie zakazu przyjmowania niezaszczepionych dzieci do żłobków i przedszkoli. Jak podkreśla ekspertka, takie rozwiązania mogłyby skutecznie zmobilizować rodziców, by przestrzegali obowiązku szczepień. Dodatkowo GIS zapowiada działania na rzecz wprowadzenia elektronicznej karty obowiązkowych szczepień dziecka.

Edukacja jako klucz

Eksperci podkreślają również, że kluczowe znaczenie ma edukacja rodziców. – „Jeżeli rodzice otrzymają rzetelne informacje, przestaną szukać ich na forach internetowych, gdzie mogą natknąć się na fake newsy” – zaznacza Anna Dela. Ważną rolę mają tu do odegrania lekarze rodzinni i personel medyczny.