Przejdź do treści
czwartek 19 listopada 2026
Imieniny: Elżbieta, Mironiega, Paweł, Seweryn
19 listopada 2026 r.Biznes

7,5 miliona gospodarstw domowych ma zostać ochronionych przed podwyżkami cen gazu w 2027 roku. Rząd Donalda Tuska proponuje ustawową cenę maksymalną 197,29 zł za megawatogodzinę. Na rekompensaty dla sprzedawców przewidziano około 6,2 miliarda złotych. Tyle że w projekcie znalazło się znacznie więcej niż samo zamrożenie cen. Jest nowa danina dla przedsiębiorstw, rozszerzenie uprawnień regulatora, zmiana zasad ustalania taryf aż do 2030 roku, a nawet rozwiązanie dotyczące zaległych rozliczeń za gaz dla piekarni. Radio DTR sprawdza, co naprawdę oznaczają zapowiedzi rządu i jakie pytania pozostają bez odpowiedzi.

Gaz zamrożony. Ale czy rachunki również?

17 listopada 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2027 roku. Premier Donald Tusk przedstawił decyzję jako zabezpieczenie polskich rodzin przed skutkami kryzysu energetycznego.

Przekaz jest prosty: w przyszłym roku gaz nie powinien kosztować więcej niż obecnie.

Reklama

Problem polega na tym, że pod pojęciem „ceny gazu” kryje się kilka różnych opłat, a przeciętny odbiorca interesuje się przede wszystkim kwotą, którą musi zapłacić na fakturze.

Proponowane 197,29 zł za MWh netto to maksymalna cena samego paliwa gazowego dla odbiorców objętych ochroną. Nie jest to maksymalna wysokość całego rachunku.

Na fakturze znajdują się również opłaty dystrybucyjne, abonamentowe i podatki.

Oznacza to, że ustawowe zamrożenie ceny paliwa nie gwarantuje, że końcowy rachunek gospodarstwa domowego pozostanie identyczny jak w 2026 roku.

To pierwsze istotne zastrzeżenie wobec uproszczonego przekazu o zamrożeniu cen.

Jest jeszcze drugi szczegół.

Proponowana cena 197,29 zł/MWh nie jest nową, obniżoną stawką przygotowaną specjalnie na 2027 rok.

Dokładnie taką cenę zatwierdził już 10 lutego 2026 roku Urząd Regulacji Energetyki dla popularnych grup taryfowych myORLEN, czyli dawnego PGNiG Obrót Detaliczny. Weszła ona w życie 25 lutego, a w czerwcu URE przedłużył obowiązywanie taryfy do końca 2026 roku.

Rząd proponuje zatem utrzymanie obecnego poziomu ceny paliwa, a nie nową obniżkę.

6,2 miliarda złotych. Skąd wezmą się pieniądze?

Najważniejsza część projektu zaczyna się tam, gdzie kończy się polityczna deklaracja o ochronie obywateli.

Jeżeli przedsiębiorstwo sprzedające gaz będzie musiało dostarczać go odbiorcom po cenie niższej od zatwierdzonej taryfy, przewidziano mechanizm rekompensaty.

Pieniądze mają trafiać do sprzedawców za pośrednictwem Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny.

Według szacunków Ministerstwa Energii na rekompensaty przewidziano około 6,2 miliarda złotych w latach 2027–2028.

W 2027 roku miałoby to być około 4,6 miliarda złotych, natomiast pozostałe 1,6 miliarda przewidziano na rozliczenia w 2028 roku.

Nie oznacza to, że odbiorcy dostaną do podziału 6,2 miliarda złotych.

To planowane środki na rekompensowanie sprzedawcom stosowania ceny maksymalnej.

Powstaje jednak zasadnicze pytanie: skąd dokładnie pochodzić będą te pieniądze?

Rząd proponuje nową daninę nakładaną na określone przedsiębiorstwa prowadzące obrót gazem ziemnym z zagranicą.

Jej stawka ma wynosić 10 procent określonych ustawowo przychodów netto.

To istotna różnica. Przychód nie jest tym samym co zysk.

Firma może osiągać ogromne przychody, ale jednocześnie ponosić bardzo wysokie koszty zakupu surowca, transportu i obsługi działalności.

Danina obliczana od przychodu może więc stanowić znacznie poważniejsze obciążenie niż podobna stawka pobierana od rzeczywistego zysku.

Projekt przewiduje również kryterium związane z udziałem w przepustowości punktów wejścia do krajowego systemu przesyłowego gazu. Przedsiębiorstwa dysponujące prawem do mniej niż 10 procent łącznej przepustowości mają zostać wyłączone z nowego obowiązku.

Dlaczego wybrano właśnie taki próg?

Ilu przedsiębiorców faktycznie spełnia kryteria?

Czy ustawodawca przeanalizował wpływ daniny na konkurencję?

Na te pytania nie wystarczy odpowiedzieć komunikatem o ochronie gospodarstw domowych.

Czy za zamrożenie gazu zapłaci przede wszystkim ORLEN?

To jeden z najbardziej interesujących wątków całej sprawy.

18 listopada portal WysokieNapiecie.pl zwrócił uwagę, że konstrukcja proponowanej daniny może sprawić, iż jej ciężar skoncentruje się przede wszystkim na Grupie ORLEN.

Nie jest to jednak równoznaczne z potwierdzeniem, że tylko jedna spółka będzie objęta obowiązkiem ani że całość 6,2 miliarda złotych zostanie przez nią sfinansowana.

Do takiego wniosku potrzebne byłyby szczegółowe dane o strukturze rynku, przychodach objętych daniną i prawach do przepustowości gazociągów.

Warto przy tym pamiętać, że ORLEN jest grupą kapitałową kontrolowaną przez państwo, w której działalność obejmuje zarówno pozyskiwanie i handel gazem, jak i jego sprzedaż odbiorcom końcowym.

Powstaje zatem interesujące zagadnienie ekonomiczne.

Jeżeli podmioty z tej samej grupy będą uczestniczyć w finansowaniu systemu i jednocześnie otrzymywać rekompensaty, należy ustalić rzeczywisty bilans tych operacji.

Ile pieniędzy zostanie wpłaconych do funduszu?

Ile wypłaconych sprzedawcom?

Jaka część operacji będzie dotyczyła przedsiębiorstw powiązanych kapitałowo?

Nie ma podstaw, aby sam taki mechanizm uznać za nieprawidłowy. Jest natomiast powód, żeby wymagać pełnej przejrzystości jego finansowania.

Zwłaszcza że mówimy o miliardach złotych.

Dlaczego właśnie 197,29 zł? Rynek gazu pokazuje coś innego

Rząd uzasadnia interwencję wzrostem cen na rynkach europejskich i światowych.

Ministerstwo Energii podaje, że średnia cena ważona kontraktu giełdowego na dostawy gazu w 2027 roku wynosiła w styczniu 2026 roku około 132 zł/MWh.

W okresie od 1 do 21 października wzrosła do około 307 zł/MWh.

To wzrost przekraczający 130 procent.

Tak gwałtowna zmiana uzasadnia pytania o przyszłe koszty ogrzewania domów, mieszkań i instytucji publicznych.

Trzeba jednak pamiętać, że ceny kontraktów giełdowych nie są tożsame z kosztami całego gazu kupowanego przez przedsiębiorstwa.

Sprzedawcy mogą korzystać z kontraktów długoterminowych, wcześniejszych zakupów, własnego wydobycia oraz różnych sposobów zabezpieczania cen.

Dlatego proste odjęcie ustawowej ceny 197,29 zł od ceny giełdowej 307 zł nie pokazuje automatycznie rzeczywistej straty sprzedawcy.

Kluczowa pozostaje metodologia wyliczenia kosztów rekompensat.

Według analizy WysokieNapiecie.pl rządowe szacunki oparto na prognozowanym wolumenie 64,5 TWh gazu oraz przyjętej cenie kontraktu na 2027 rok wynoszącej około 275 zł/MWh.

Dane te wymagają zestawienia z pełną oceną skutków regulacji.

Jeżeli ceny gazu na rynku będą wyższe od przyjętych założeń, rzeczywiste koszty ochrony mogą okazać się inne od planowanych.

Jeżeli będą niższe, zapotrzebowanie na rekompensaty również może się zmniejszyć.

Kwota 6,2 miliarda złotych jest więc szacunkiem, a nie rachunkiem za już poniesione wydatki.

Rząd obiecuje nawet 1863 zł oszczędności. Wobec jakiej ceny?

Ministerstwo Energii informuje, że dzięki nowym rozwiązaniom rodziny mogą uniknąć dodatkowych wydatków wynoszących od 77 zł do 1863 zł rocznie.

To liczby, które dobrze wyglądają w rządowym komunikacie.

Ale wymagają wyjaśnienia.

Oszczędność można liczyć na różne sposoby.

Jeżeli gospodarstwo domowe płaci obecnie określoną kwotę i w przyszłym roku zapłaci tyle samo, nie oznacza to, że w domowym budżecie pojawią się dodatkowe pieniądze.

Może natomiast oznaczać uniknięcie hipotetycznej podwyżki.

Aby ocenić rządowe szacunki, należałoby poznać założenia dotyczące przyszłych cen taryfowych, wielkości zużycia gazu, kosztów dystrybucji i podatków.

Bez tego nie wiemy, jak duża część zapowiadanych oszczędności wynika z realistycznej prognozy, a jaka z przyjętego scenariusza porównawczego.

To nie oznacza, że ochrona jest pozorna.

Oznacza jedynie, że należy odróżnić pieniądze rzeczywiście zaoszczędzone na rachunku od wydatków, których odbiorca mógłby ponieść więcej w określonym scenariuszu rynkowym.

Gaz na rok, regulacje aż do 2030 roku

Tutaj zaczyna się druga, znacznie mniej nagłaśniana część projektu.

Rząd proponuje zamrożenie cen paliwa gazowego do końca 2027 roku.

Jednocześnie chce przedłużyć system zatwierdzania taryf dla gospodarstw domowych i innych uprawnionych odbiorców aż do końca 2030 roku.

To oznacza, że konsekwencje ustawy nie skończą się wraz z ostatnim dniem przyszłego roku.

Reklama

Zmienić mają się również uprawnienia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Projekt przewiduje rozwiązania ułatwiające reagowanie na spadek kosztów przedsiębiorstw energetycznych, w tym procedury dotyczące obniżania taryf.

Z punktu widzenia konsumenta może to mieć istotne znaczenie.

Skoro państwo chce ograniczać wzrost cen gazu, powinno również dysponować skutecznymi narzędziami pozwalającymi doprowadzić do ich obniżenia, kiedy koszty zakupu surowca spadają.

Trzeba jednak sprawdzić dokładne warunki takich decyzji, sposób dokumentowania kosztów oraz zasady rozliczeń z odbiorcami.

Nowe uprawnienia regulatora mogą wpływać nie tylko na ceny, lecz także na sposób planowania działalności i rozliczania przychodów przez przedsiębiorstwa.

To już nie jest wyłącznie doraźna osłona na jeden sezon grzewczy.

To zmiana sposobu funkcjonowania regulowanego rynku gazu na kolejne lata.

W ustawie o gazie na 2027 rok pojawiły się również piekarnie z lat 2023–2024

W dokumentach rządowych znajduje się jeszcze jeden wątek, który łatwo przeoczyć.

Projekt obejmuje regulacje dotyczące rekompensat dla sprzedawców gazu, którzy w latach 2023–2024 stosowali ceny maksymalne wobec określonych przedsiębiorstw piekarniczych na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych.

Chodzi o podmioty produkujące pieczywo, świeże wyroby ciastkarskie i ciastka.

Dlaczego sprawy dotyczące rozliczeń sprzed kilku lat znalazły się w ustawie o ochronie cen gazu w 2027 roku?

Odpowiedź może być uzasadniona potrzebą wykonania orzeczeń i uporządkowania wcześniejszych zobowiązań.

Jednak w interesie publicznym pozostaje ustalenie, jak wiele spraw obejmuje regulacja, jaka jest ich wartość oraz dlaczego wcześniejsze przepisy nie pozwoliły na ostateczne rozliczenie należności.

W tym przypadku nie chodzi wyłącznie o pieniądze.

Chodzi również o jakość stanowionego prawa i jego skutki dla przedsiębiorców.

Szkoły i szpitale dostaną ochronę. A co z pozostałymi budynkami gmin?

Z perspektywy mieszkańców Dolnego Śląska szczególnie ważny jest zakres ochrony samorządów.

Rząd wymienia szkoły, przedszkola, żłobki, szpitale, noclegownie oraz określone inne podmioty realizujące zadania publiczne.

Z ochrony mają korzystać również wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, w ustawowo przewidzianym zakresie.

Nie oznacza to jednak, że każdy budynek należący do gminy automatycznie będzie kupował gaz po cenie maksymalnej.

Istotne znaczenie ma rodzaj odbiorcy i przeznaczenie zużywanego paliwa.

Gmina może więc korzystać z ochrony przy zakupie gazu dla określonych placówek oświatowych, a jednocześnie rozliczać inne obiekty na podstawie odmiennych warunków umownych.

Dla takich samorządów jak Trzebnica, Oborniki Śląskie, Żmigród czy Prusice oznacza to potrzebę dokładnego ustalenia struktury zakupów gazu.

Ile płacą szkoły?

Ile kosztuje ogrzewanie obiektów administracyjnych?

Jakie umowy obowiązują w jednostkach organizacyjnych?

Czy gminy zabezpieczyły swoje zakupy na kolejne lata?

A przede wszystkim: jaka część wydatków na gaz rzeczywiście zostanie objęta ochroną?

Bez analizy umów i faktur nie sposób rzetelnie odpowiedzieć na te pytania.

Szybka ustawa. Czy przeanalizowano wszystkie konsekwencje?

Tempo prac nad projektem również zwraca uwagę.

17 listopada 2026 roku Rada Ministrów przyjęła dokument i skierowała go do Sejmu.

18 listopada projekt został skierowany do opiniowania w trybie przewidzianym Regulaminem Sejmu.

Do jego obowiązywania potrzebne są jeszcze kolejne etapy procesu legislacyjnego.

Warto jednak zwrócić uwagę na zakres wprowadzanych rozwiązań.

Ustawa ma jednocześnie chronić ceny gazu, ustanawiać nową daninę, finansować rekompensaty, zmieniać zasady regulowania taryf oraz rozwiązywać problemy związane z wcześniejszymi rozliczeniami.

To materia znacznie szersza niż proste ustalenie ceny maksymalnej.

W analizie opublikowanej 18 listopada portal WysokieNapiecie.pl wskazał również na ograniczenie standardowych konsultacji na etapie rządowym.

Szybkie stanowienie prawa w sytuacji zagrożenia wzrostem kosztów energii może być uzasadniane koniecznością zapewnienia odbiorcom bezpieczeństwa.

Nie zwalnia to jednak ustawodawcy z obowiązku oceny skutków proponowanych rozwiązań.

Szczególnie wtedy, kiedy dotyczą one miliardowych przepływów finansowych i zasad funkcjonowania jednego z najważniejszych segmentów krajowej energetyki.

Kto ostatecznie poniesie koszt ochrony?

To pytanie pozostaje otwarte.

W projekcie wskazano przedsiębiorstwa, od których ma być pobierana danina, oraz mechanizm rekompensowania sprzedawcom stosowania cen maksymalnych.

Nie oznacza to jednak, że ekonomiczne skutki regulacji zakończą się wyłącznie na tych podmiotach.

Nowe obciążenia mogą wpływać na wyniki finansowe przedsiębiorstw, ich politykę inwestycyjną, warunki handlowe oraz konkurencję na rynku.

Nie można z góry przesądzić, czy i w jakiej części koszty zostaną pośrednio przeniesione na innych odbiorców.

Takie twierdzenie wymagałoby danych ekonomicznych, a nie tylko znajomości stawki daniny.

Dlatego Radio DTR uważa za zasadne postawienie kilku pytań Ministerstwu Energii, Ministerstwu Finansów, URE i Grupie ORLEN.

Ile dokładnie przedsiębiorstw ma być objętych nową daniną?

Jaką wartość wpływów z niej oszacowano?

Co stanie się, jeżeli wpływy okażą się niższe od wydatków na rekompensaty?

Czy przeprowadzono analizę wpływu nowego obciążenia na ceny gazu dla odbiorców nieobjętych ustawową ochroną?

Jakie scenariusze cen hurtowych przyjęto do kalkulacji 6,2 miliarda złotych?

I czy odbiorcy będą mieli realną możliwość skorzystania z niższych cen, jeśli sytuacja rynkowa w 2027 roku się poprawi?

Ochrona jest potrzebna. Przejrzystość również

Nie ma wątpliwości, że gwałtowne podwyżki cen gazu mogą być poważnym problemem dla gospodarstw domowych, szkół, szpitali i innych instytucji.

Ustawowy limit może ograniczyć ryzyko wzrostu wydatków, szczególnie dla rodzin ogrzewających gazem domy i mieszkania.

Jednocześnie trzeba rozróżnić skuteczność ochrony konsumenta od jakości mechanizmu jej finansowania.

To dwa odrębne zagadnienia.

Rząd proponuje rozwiązanie, które ma zabezpieczyć odbiorców przed podwyżkami w 2027 roku, ale przy tej okazji wprowadza zmiany regulacyjne sięgające końca 2030 roku.

Przewiduje też wielomiliardowe rekompensaty oraz nowe obciążenie dla określonych przedsiębiorstw.

Obywatele mają więc prawo wiedzieć nie tylko, ile zapłacą za gaz, lecz także, jak zostanie rozliczony koszt całej operacji.

Bo zamrożenie ceny na fakturze nie oznacza, że koszt dostarczenia gazu znika. Zmienia się sposób jego pokrycia.

I właśnie ten mechanizm wymaga szczególnej kontroli.

Najważniejszy rachunek dopiero przed nami

Na razie znamy rządową propozycję, limit ceny paliwa gazowego i szacunkową wartość rekompensat.

Nie znamy jeszcze ostatecznego brzmienia ustawy ani faktycznych cen gazu, które będą obowiązywały na rynku w całym 2027 roku.

Nie wiemy również, jaki ostatecznie będzie ekonomiczny koszt nowej daniny i jak wpłynie ona na przedsiębiorstwa.

Dlatego zamiast ograniczać debatę do pytania, czy rząd zamroził gaz, warto postawić pytanie znacznie ważniejsze.

Czy za bezpieczeństwo rachunków w 2027 roku zapłacimy wyłącznie w przewidziany przez ustawodawcę sposób, czy część kosztów pojawi się w innych miejscach gospodarki?

Odpowiedź będzie możliwa dopiero po ujawnieniu pełnych kalkulacji, analizie rozliczeń oraz ocenie rzeczywistych skutków ustawy.

Jedno jest pewne: przy kwocie 6,2 miliarda złotych obywatel ma prawo oczekiwać czegoś więcej niż zapewnienia, że ceny zostały zamrożone.

Ma prawo zobaczyć cały rachunek.

Radio DTR będzie przyglądać się dalszym pracom nad ustawą, sposobowi finansowania rekompensat oraz skutkom nowych przepisów dla gospodarstw domowych i samorządów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *