Czy stanowisko sekretarza gminy można obsadzić „po cichu”, z awansu wewnętrznego, bez otwartego konkursu?
To pytanie nie jest teoretyczne. Wraca za każdym razem, gdy zagląda się do Biuletynów Informacji Publicznej kolejnych samorządów. I – niestety – coraz częściej pozostaje bez jasnej odpowiedzi.
Analiza BIP-ów gmin Wisznia Mała, Oborniki Śląskie, Trzebnica, Prusice, Zawonia oraz Żmigród z lat 2023–2026 pokazuje wspólny schemat: konkursy na niższe stanowiska urzędnicze są publikowane regularnie, natomiast konkursów na stanowisko sekretarza gminy brak lub nie są one w ogóle udokumentowane w BIP, mimo że funkcja ta jest obsadzona i w tym czasie dochodziło do zmian personalnych.
Sekretarz to nie stanowisko „do przesunięcia”
Sekretarz gminy to jedno z kluczowych stanowisk w urzędzie. Odpowiada za organizację pracy administracji, nadzór nad procedurami, kadrami, często również za wdrażanie zarządzeń wójta lub burmistrza. To funkcja o realnym wpływie na działanie całego urzędu, a nie rola techniczna czy pomocnicza.
Dlatego właśnie prawo i organy nadzoru traktują sposób obsadzania tego stanowiska szczególnie restrykcyjnie.
Co mówi prawo i jak interpretuje je RIO
Zgodnie z ustawą o pracownikach samorządowych, stanowiska urzędnicze – w tym kierownicze – powinny być obsadzane w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru. Zasada ta wynika wprost z konstytucyjnego prawa równego dostępu do służby publicznej.
Jak wielokrotnie podkreśla Regionalna Izba Obrachunkowa, tzw. awans wewnętrzny nie może być stosowany jako mechanizm omijający obowiązek konkursu.
W stanowiskach i wystąpieniach pokontrolnych RIO wskazuje m.in.:
„Awans wewnętrzny nie może zastępować otwartego naboru, jeżeli w rzeczywistości prowadzi do obsadzenia nowego stanowiska urzędniczego o innej randze i zakresie kompetencji.”
oraz:
„Zmiana zakresu obowiązków, nazwy stanowiska lub konstrukcji organizacyjnej urzędu nie może służyć obejściu zasady konkurencyjności.”
W praktyce oznacza to jedno: sekretarz gminy nie może być powołany „tylnymi drzwiami” tylko dlatego, że wcześniej pracował w urzędzie.
Co pokazują BIP-y gmin
We wszystkich analizowanych gminach powtarza się podobny obraz:
BIP-y zawierają ogłoszenia o naborach na stanowiska urzędnicze i pomocnicze,
publikowane są konkursy na referentów, inspektorów czy kierowników referatów,
brakuje natomiast ogłoszeń o konkursach na stanowisko sekretarza gminy.
Co istotne, BIP-y nie wyjaśniają trybu obsadzenia tej funkcji. Nie ma informacji:
czy przeprowadzono konkurs,
czy zastosowano przeniesienie służbowe,
czy powierzono obowiązki czasowo,
ani jaka była podstawa prawna decyzji personalnej.
Z punktu widzenia jawności życia publicznego to poważna luka informacyjna, a z punktu widzenia standardów prawa administracyjnego – problem, który powinien zostać wyjaśniony.
Kontrast, który mówi sam za siebie
Na tym tle wyraźnie odcina się Powiat Trzebnicki, który w badanym okresie opublikował w BIP otwarty konkurs na stanowisko sekretarza powiatu. Procedura była jawna, dostępna publicznie i spełniała wymogi konkurencyjności.
Skoro jeden samorząd potrafi przeprowadzić taką procedurę w sposób transparentny, rodzi się naturalne pytanie: dlaczego inne jednostki samorządu tego nie robią lub nie dokumentują tego w BIP?
To nie jest zarzut. To jest pytanie kontrolne, które w demokratycznym państwie prawa powinno mieć jasną odpowiedź.
Co z tego wynika
Brak konkursu na stanowisko sekretarza nie jest drobną formalnością.
To kwestia równego dostępu do stanowisk publicznych i przejrzystości działania administracji.„Awans wewnętrzny” nie jest furtką do pomijania procedur, co jasno wynika z interpretacji RIO.
Milczenie BIP-u działa na niekorzyść urzędu, bo zamiast rozwiewać wątpliwości – mnoży pytania.
Co dalej
W kolejnym kroku do gmin Wisznia Mała, Oborniki Śląskie, Trzebnica, Prusice, Zawonia i Żmigród trafią wnioski o udostępnienie informacji publicznej z pytaniami o:
podstawę prawną obsadzenia stanowiska sekretarza,
zastosowany tryb (konkurs, przeniesienie, powierzenie),
dokumentację potwierdzającą zgodność z przepisami.
Bez tez z góry. Bez emocji. Z dokumentami.
Bo w samorządzie transparentność nie jest uprzejmością władzy.
Jest jej obowiązkiem.
Autor: Rafał Chwaliński
Źródło informacji:
Biuletyny Informacji Publicznej gmin: Wisznia Mała, Oborniki Śląskie, Trzebnica, Prusice, Zawonia, Żmigród (lata 2023–2026); ustawa o pracownikach samorządowych; stanowiska i interpretacje Regionalnej Izby Obrachunkowej.
📲 Znajdziesz nas także w Google News – kliknij i obserwuj Radio DTR, aby otrzymywać nasze najnowsze informacje prosto w aplikacji!
