Cztery dekady codzienności, przemysłu i ludzi wracają na wystawę
Nie wielkie nazwiska polityków. Nie oficjalne akademie i przecinanie wstęg. Tym razem bohaterami są zwykli mieszkańcy Śląska – robotnicy, dzieci, kobiety wracające z zakupów, ludzie stojący na przystankach, patrzący w obiektyw albo całkowicie nieświadomi, że właśnie stają się częścią historii.
W Muzeum Śląskie już 28 maja otwarta zostanie wystawa „Józef Makal. Cztery dekady, jedno spojrzenie”. To próba przywrócenia pamięci o jednym z najważniejszych fotoreporterów dokumentujących życie Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego w drugiej połowie XX wieku.
z cyklu „podrywacze”, katowice, lata 60.
Kim był Józef Makal?
Józef Makal przez lata pracował jako fotoreporter „Dziennika Zachodniego”. Fotografował region od 1955 do 1995 roku. Nie skupiał się wyłącznie na wielkich wydarzeniach. Znacznie bardziej interesował go człowiek i codzienność.
To właśnie dlatego jego fotografie dziś mają taką siłę. Pokazują Śląsk bez dekoracji i bez propagandowego filtra. Są zapisem życia – czasem surowego, czasem zwyczajnego, ale prawdziwego.
Twórcy wystawy podkreślają, że główną osią ekspozycji są trzy motywy: człowiek, miasto i przemysł.
Przemysł jest obecny niemal wszędzie, ale nie dominuje nad bohaterami zdjęć. Makal potrafił zatrzymać emocje i gesty ludzi żyjących w cieniu hut, kopalń i fabryk. W tym tkwi wyjątkowość jego fotografii.
Zaginione archiwum wraca do życia
Historia samej wystawy ma niemal reporterski charakter. Rodzina fotografa odnalazła zaginione archiwum i przekazała tysiące negatywów do zbiorów muzeum. Dzięki temu udało się odzyskać ogromny fragment wizualnej historii regionu.
Na ekspozycji zobaczymy zarówno nowe powiększenia wykonane z odnalezionych negatywów, jak i historyczne odbitki pochodzące z kolekcji muzealnych oraz prywatnych zbiorów rodzinnych.
To nie będzie tylko wystawa fotografii. Bardziej podróż do świata, którego już często nie ma – dawnych ulic, zakładów pracy, rytmu życia i twarzy ludzi tworzących przemysłowy Śląsk.
Śląsk nieoczywisty
W czasach szybkich zdjęć robionych telefonem takie archiwalne fotografie zaczynają mieć jeszcze większą wartość. Pokazują świat wolniejszy, bardziej fizyczny, cięższy. Ale też bliższy ludziom.
Makal dokumentował nie tylko miasta i przemysł. Fotografował także dziecięcą codzienność, podróże, wydarzenia polityczne i zmiany urbanistyczne.
To właśnie szerokość spojrzenia sprawia, że jego fotografie dziś nie są wyłącznie kroniką epoki. Stają się opowieścią o pamięci i tożsamości regionu.
Kiedy i gdzie?
Wystawa „Józef Makal. Cztery dekady, jedno spojrzenie” będzie prezentowana od 29 maja do 8 listopada 2026 roku w Łaźni na terenie Muzeum Śląskie przy ul. T. Dobrowolskiego 1. Kuratorem ekspozycji jest dr Kamil Myszkowski.
Partnerami wystawy są CMS oraz Tramwaje Śląskie, a patronat medialny objęły m.in. „Tygodnik Powszechny” i „Dziennik Zachodni”.
Bilety dostępne są online na stronie muzeum.
Źródło: materiały prasowe Muzeum Śląskiego.
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
