W 2024 roku Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy płaciło kancelarii adwokata Mateusza Chlebowskiego 4 tys. zł netto miesięcznie za szeroki pakiet obsługi prawnej. W jego skład wchodziło także zastępstwo procesowe przed sądami. Rok później miesięczna stawka pozostała taka sama, ale reprezentacja przed sądami powszechnymi została z umowy wyłączona i miała być rozliczana na podstawie osobnych kontraktów. Kilkanaście dni po podpisaniu umowy na 2025 rok taki dodatkowy kontrakt rzeczywiście się pojawił.
To nie jest historia o jednej fakturze ani o tym, czy prawnik kosztuje dużo czy mało. Tu chodzi o coś znacznie prostszego: za co dokładnie płaciła publiczna jednostka i jak ten zakres zmienił się z roku na rok.
Dokumenty PCPR pokazują, że w 2024 i 2025 roku miesięczne wynagrodzenie kancelarii pozostało na poziomie 4 tys. zł netto. Zmieniła się natomiast konstrukcja usługi.
W 2024 roku proces był częścią stałej obsługi
Umowę o świadczenie pomocy prawnej zawarto 1 stycznia 2024 roku. Odbiorcą usługi było Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy, a wykonawcą Kancelaria Adwokacka Adwokata Mateusza Chlebowskiego.
Zakres był szeroki. Obejmował bieżące doradztwo prawne, sporządzanie opinii, przygotowywanie projektów umów, pism, uchwał i innych dokumentów, analizę dokumentów przekazywanych przez PCPR, udział w negocjacjach, współpracę z innymi doradcami oraz dyżury w siedzibie jednostki.
W umowie znalazło się również zastępstwo procesowe przed sądami powszechnymi i administracyjnymi oraz przed organami administracji publicznej.
To istotne, ponieważ oznacza, że w 2024 roku reprezentacja procesowa została wpisana wprost do katalogu usług świadczonych w ramach stałej współpracy.
Umowa przewidywała także pomoc prawną dla osób potrzebujących w ramach interwencji kryzysowej.
Miesięczne wynagrodzenie kancelarii wynosiło 4000 zł netto, czyli 4920 zł brutto.
Przy pełnym roku daje to 48 tys. zł netto, a więc 59 040 zł brutto stałej obsługi.
W 2025 roku stawka została. Zmienił się zakres
2 stycznia 2025 roku zawarto kolejną umowę — nr 8/2025.
Kancelaria nadal miała świadczyć stałą pomoc prawną, opiniować dokumenty, udzielać konsultacji, przygotowywać pisma i wykonywać dyżury.
Miesięczne wynagrodzenie również pozostało bez zmian:
4000 zł netto plus VAT.
W nowym dokumencie pojawił się jednak zapis, którego znaczenie jest zasadnicze dla porównania obu lat.
Umowa z 2025 roku stanowi wprost, że nie obejmuje zastępstwa procesowego przed sądami powszechnymi.
Jeżeli takie postępowanie się pojawi, PCPR ma udzielić pełnomocnictwa, a warunki reprezentacji mają być określone w odrębnej umowie.
W efekcie powstał inny model rozliczenia.
W 2024 roku reprezentacja procesowa była elementem katalogu usług świadczonych w ramach stałej obsługi.
W 2025 roku stały ryczałt pozostał na tym samym poziomie, ale reprezentację przed sądami powszechnymi wyłączono i przewidziano dla niej osobne umowy.
To nie pozwala jeszcze uczciwie powiedzieć, że PCPR „płaciło tyle samo za mniej”. Do takiego wniosku potrzebne byłoby pełne porównanie wszystkich obowiązków kancelarii, ewentualnych aneksów oraz rzeczywistego nakładu pracy.
Można natomiast stwierdzić coś znacznie prostszego i udokumentowanego:
zakres stałej umowy się zmienił, a cena miesięczna nie.
I nie była to zmiana tylko na papierze
Najważniejsze jest to, co wydarzyło się później.
Już w styczniu 2025 roku pojawiła się odrębna umowa dotycząca postępowania przed sądem pracy.
Dotyczyła sprawy o sygnaturze IV P 1547/24.
Za reprezentację w pierwszej instancji określono dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 3000 zł brutto, a w przypadku postępowania przed drugą instancją przewidziano kolejne 1500 zł brutto.
To oznacza, że mechanizm zapisany w nowej umowie o stałej obsłudze został zastosowany w praktyce.
PCPR płaciło miesięczny ryczałt za obsługę prawną, a określona sprawa sądowa została objęta dodatkowym kontraktem.
I właśnie tutaj zaczyna się najciekawsze pytanie.
Kilkanaście dni
Umowę nr 8/2025 o stałej obsłudze zawarto 2 stycznia 2025 roku.
Odrębna umowa dotycząca sprawy sądowej nosi datę 21 stycznia 2025 roku.
Między jednym a drugim dokumentem minęło zaledwie kilkanaście dni.
To nie przesądza o żadnej nieprawidłowości. Rodzi jednak naturalne pytanie o sposób planowania obsługi prawnej.
Czy w chwili podpisywania umowy z 2 stycznia PCPR wiedziało już o trwającym sporze i przewidywało konieczność zawarcia dodatkowego kontraktu procesowego?
Jeżeli tak, warto wyjaśnić, dlaczego zdecydowano się właśnie na taki model rozliczenia.
Jest jeszcze rozbieżność w datach
W odpowiedzi PCPR na wniosek o informację publiczną wskazano m.in. umowę nr 8/2025 zawartą 2 stycznia oraz umowę nr 36, którą — według pisma jednostki — zawarto 25 stycznia 2025 roku.
Egzemplarz umowy znajdujący się w przekazanej dokumentacji wskazuje jednak datę 21 stycznia 2025 roku.
Na obecnym etapie nie ma podstaw, by nadawać tej różnicy większe znaczenie. Może chodzić o zwykłą omyłkę w odpowiedzi urzędu.
Powinna jednak zostać wyjaśniona, bo przy analizie wydatków publicznych daty zawarcia umów powinny być jednoznaczne.
4000 zł to niekoniecznie cały koszt
Sama miesięczna stawka również nie odpowiada jeszcze na pytanie, ile faktycznie kosztowała obsługa prawna PCPR.
Do rocznego ryczałtu trzeba bowiem doliczyć wszystkie odrębne umowy procesowe oraz inne koszty, jeżeli wynikały z postanowień kontraktów.
Dlatego właściwe pytanie nie brzmi:
ile kosztowała jedna faktura kancelarii?
Lepiej zapytać:
ile łącznie PCPR zapłaciło w 2024 roku, ile w 2025 roku i co dokładnie otrzymało za te pieniądze?
Dopiero takie zestawienie pozwoli ocenić skutki zmiany modelu.
Potrzebne jest porównanie punkt po punkcie
Nie wystarczy zauważyć, że zastępstwo procesowe zostało wyłączone.
Trzeba sprawdzić również, czy w nowej umowie pojawiły się dodatkowe obowiązki kancelarii, których nie było wcześniej, czy zmieniła się liczba dyżurów, czas pracy albo zakres obsługi innych spraw.
To ważne także dlatego, żeby nie stworzyć fałszywego wrażenia, że każda zmiana umowy oznacza automatycznie mniej pracy za tę samą cenę.
Dokumenty potwierdzają zmianę jednego bardzo istotnego elementu. Ocena całego bilansu wymaga jednak porównania całego zakresu świadczeń.
Dlaczego zmieniono model?
To właśnie pytanie zamierzamy skierować do PCPR.
Chcemy ustalić przede wszystkim, kto zaproponował wyłączenie zastępstwa przed sądami powszechnymi ze stałego wynagrodzenia i czym tę decyzję uzasadniono.
Istotne jest również, czy przed zawarciem umowy na 2025 rok analizowano liczbę trwających i przewidywanych postępowań sądowych oraz potencjalny koszt dodatkowych umów.
PCPR w odpowiedzi na informację publiczną wskazywało, że przy zamówieniach poniżej ustawowego progu stosuje własny regulamin udzielania zamówień.
Dlatego warto również ustalić, w jaki sposób oszacowano wartość obsługi prawnej i czy przy wyborze kancelarii dokonywano rozeznania rynku.
Dokumenty mówią więcej niż pojedyncza faktura
Pojedyncza faktura pokazuje kwotę.
Umowa pokazuje, za co zapłacono.
Dwie kolejne umowy pokazują natomiast, jak zmienił się sposób wydawania publicznych pieniędzy.
I właśnie to jest tutaj najważniejsze.
W 2024 roku zastępstwo procesowe znajdowało się w katalogu usług świadczonych w ramach stałej obsługi prawnej.
W 2025 roku reprezentację przed sądami powszechnymi z tego zakresu wyłączono.
Miesięczne wynagrodzenie kancelarii nadal wynosiło 4000 zł netto.
A już kilkanaście dni po podpisaniu nowej umowy pojawił się oddzielny kontrakt dotyczący postępowania sądowego.
Nie przesądza to, że nowy model był dla PCPR niekorzystny.
Przesądza natomiast, że był inny.
I dlatego następnym krokiem powinno być policzenie całego rachunku: stałej obsługi, wszystkich dodatkowych umów procesowych oraz rzeczywistych kosztów poniesionych przez PCPR w obu latach.
Bo dopiero wtedy będzie można odpowiedzieć na najważniejsze pytanie:
czy zmiana zasad obsługi prawnej oznaczała dla powiatu jedynie inne uporządkowanie usług, czy również większy wydatek za czynności, które wcześniej mieściły się w miesięcznym ryczałcie?
Młodzi, sprawni, zdrowi – trenuj z Agą w Trzebnicy! Bezpłatne zajęcia ruszają 6 października
Weekend ze sztuką we Wrocławiu. Od historii mody po multimedialny seans pod Kopułami
Od 26 września Wrocław wraca do roboczej siatki tramwajowej. Ruszy też remont Pomorskiej
Estakady na Sobieskiego idą do kapitalnego remontu. Ponad 32 mln zł i dwa lata prac
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.