Wampiry w muzeum. Gwoździe, kołki i nauka zamiast strachu

Kołki do przebijania serca, gwoździe, posrebrzane noże, krzyże, modlitewnik, a nawet poroże jelenia – brzmi jak rekwizyty z planu filmu grozy, ale to autentyczny eksponat. Do zbiorów Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu trafił unikatowy, pochodzący z pierwszej połowy XX wieku zestaw do „unieszkodliwiania wampirów”, który można oglądać w Muzeum Medycyny Sądowej UMW.

To nie żart ani halloweenowa dekoracja. To materialny zapis epoki, w której strach przed „żywymi zwłokami” był realny, a ludowe wierzenia potrafiły wygrywać z racjonalnym myśleniem.

Wampir w futerale na skrzypce

– Szczyt zainteresowania tematyką wampiryczną przypada na lata 1900–1920 oraz lata 50. XX wieku – wyjaśnia dr Jędrzej Siuta z Zakładu Medycyny Sądowej UMW, opiekun muzeum. Wtedy właśnie masowo produkowano przenośne zestawy antywampiryczne: w skrzynkach, walizkach, a nawet w futerałach przypominających etui na skrzypce. Chodziło o mobilność – żeby „specjalista” mógł szybko dotrzeć tam, gdzie pojawiło się podejrzenie.

Większość takich kompletów powstawała w Niemczech. Ten wrocławski jest jednak produktem polskim, co czyni go prawdziwą rzadkością. zestaw narzedi

Co dokładnie znajduje się w środku?

Zawartość zestawu robi wrażenie nawet na osobach o mocnych nerwach. W futerale znalazły się m.in.:

• drewniane kołki z metalowymi końcówkami do przebijania serca lub czaszki,

• gwoździe, prawdopodobnie do dodatkowego „zabezpieczenia” trumny,

• posrebrzane noże i lusterko,

• komplet krzyży, świecznik i modlitewnik,

• buteleczki – jedna najpewniej na wodę święconą, druga z tajemniczą cieczą (czekającą na analizę),

• medalion wymagający badań,

• poroże jelenia – symbol zwierzęcia stojącego „po dobrej stronie mocy”.

  Reklama

  ReklamaType your text here

  Reklama

  Reklama

Brzmi jak gotowy zestaw startowy egzorcysty-amatora, ale w rzeczywistości to świadectwo zbiorowej wyobraźni sprzed stu lat.

Strach, który miał „naukowe” uzasadnienie

Ludowe wierzenia nie brały się znikąd. Wampiry obwiniano o epidemie i zarazy. Srebro – dziś kojarzone raczej z biżuterią – miało według dawnych przekonań odstraszać złe moce. Co ciekawe, ma ono właściwości antybakteryjne. Podobnie czosnek, działający jak naturalny antybiotyk. Gdy jakaś choroba omijała konkretny dom, szybko pojawiało się pytanie: dlaczego akurat ten?

Z kolei „brak rozkładu” ciała po ekshumacji uznawano za niepodważalny dowód wampiryzmu. Dziś medycyna sądowa tłumaczy to spokojnie i bez metafizyki. Muzeum Medycyny Sadowej archwum

Mumie, bagna i tłuszczowosk

Jak podkreśla dr Siuta, wszystkie te zjawiska mają naukowe wyjaśnienie. Naturalna mumifikacja zachodzi w suchym, przewiewnym środowisku. Przemiana torfowa konserwuje ciało w bagnach, a tłuszczowosk – powstający w warunkach wilgotnych i beztlenowych – działa jak naturalna bariera ochronna dla tkanek.

Co ważne: przykłady wszystkich tych procesów można zobaczyć w muzeum. Bez legend, bez straszenia – z komentarzem naukowym.

Nie polowanie, lecz opowieść

– Nie będziemy polować na wampiry – podsumowuje dr Jędrzej Siuta. Zestaw ma być punktem wyjścia do opowieści o dawnych wierzeniach, pochówkach wampirycznych i mechanizmach strachu. Będzie też przedmiotem badań, bo – jak się okazuje – nawet futerał z kołkami może skrywać naukowe tajemnice.

I chyba to jest w tej historii najciekawsze: że zamiast mroku mamy światło wiedzy, a zamiast grozy – fascynującą lekcję o tym, jak bardzo ludzie bali się tego, czego nie potrafili wytłumaczyć. A wampiry? Te zostały w muzeum. I bardzo grzecznie leżą za szybą.

Muzealna lekcja patologii – wizyta w Muzeum Medycyny Sądowej

Autor: Radio DTR

Źródło informacji wrocla.pl/ Nauka w Polsce Muzeum Medycyny Sadowej archwum