Zabytek 200 metrów od szkoły. Dlaczego gmina Trzebnica od lat nie wykonała decyzji konserwatora

W Kuźniczysku, około dwustu metrów od nowoczesnej szkoły podstawowej im. św. Jadwigi, stoi drewniany kościół poewangelicki z XVIII wieku. Zabytek wpisany do rejestru, objęty ochroną konserwatorską.

Z dokumentów administracyjnych wynika, że już w 2017 roku państwo nakazało gminie jego zabezpieczenie. Termin wykonania prac upłynął 31 grudnia 2018 roku.

Dziś mamy 2026 rok, a sprawa wciąż znajduje się w toku postępowań administracyjnych i sądowych.

Reklama

Dokumenty dotyczące tej sprawy zostały ostatnio udostępnione publicznie w mediach społecznościowych przez jednego z radnych gminy. Analiza tych materiałów pozwala odtworzyć przebieg wieloletniego sporu między gminą a konserwatorem zabytków.

Decyzja z 2017 roku

29 września 2017 roku Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję nr 2265/2017, nakazującą Gminie Trzebnica przeprowadzenie pilnych prac przy zabytkowym kościele w Kuźniczysku.

Zakres prac został określony szczegółowo. Obejmował m.in.:

remont drewnianej więźby dachowej kościoła i wieży,
wykonanie szczelnego pokrycia dachowego,
rekonstrukcję szalowania szczytu zachodniego,
wykonanie systemu odprowadzenia wód opadowych,
naprawę instalacji odgromowej,
zabezpieczenie okien i otworów w przyziemiu budynku.

Termin wykonania prac wyznaczono na 31 grudnia 2018 roku.

Stan obiektu według konserwatora

W uzasadnieniu decyzji konserwator wskazał, że podczas kontroli obiektu stwierdzono zły stan techniczny budynku.

W dokumentach pojawiają się m.in. informacje o:

uszkodzeniach pokrycia dachowego,
zawilgoceniu elementów konstrukcyjnych,
braku właściwego zabezpieczenia otworów w budynku,
zagrożeniu dalszą degradacją drewnianej konstrukcji.

W ocenie konserwatora długotrwałe oddziaływanie wilgoci mogło prowadzić do postępującej destrukcji zabytku.

Postępowania zamiast remontu

Z dokumentów wynika, że w kolejnych latach gmina nie wykonała wszystkich prac wskazanych w decyzji konserwatorskiej.

Zamiast tego rozpoczęła się wieloletnia procedura administracyjna.

W aktach sprawy znajdują się:

odwołania od decyzji konserwatora,
zażalenia na postanowienia organu,
wnioski proceduralne,
skargi do sądów administracyjnych.

Argumenty gminy koncentrują się głównie na kwestiach formalnych – dotyczą m.in.:

sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego,
elementów tytułu wykonawczego,
właściwości organów prowadzących postępowanie.

Grzywna w 2025 roku

10 grudnia 2025 roku Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał postanowienie nakładające na Gminę Trzebnica grzywnę w wysokości 50 tysięcy złotych.

Była to tzw. grzywna w celu przymuszenia, stosowana w postępowaniu administracyjnym w sytuacji niewykonania decyzji organu.

Także to postanowienie zostało zaskarżone przez gminę.

Kontrast w Kuźniczysku

Kościół znajduje się w miejscu, które trudno uznać za peryferyjne.

W bezpośrednim sąsiedztwie – w odległości około 200 metrów – działa nowoczesna szkoła podstawowa im. św. Jadwigi, wybudowana przez gminę w ostatnich latach.

Nowy budynek szkoły i zabytkowy drewniany kościół tworzą dziś charakterystyczny kontrast.

Z jednej strony nowoczesna infrastruktura publiczna.
Z drugiej – obiekt zabytkowy, którego zabezpieczenie zostało nakazane decyzją administracyjną niemal dekadę temu.

Zabytek z XVIII wieku

Kościół poewangelicki w Kuźniczysku pochodzi z 1746 roku. Jest przykładem drewnianej architektury sakralnej regionu i jednym z nielicznych tego typu obiektów w tej części Dolnego Śląska.

Budynki o podobnym charakterze w wielu miejscowościach regionu stają się elementem lokalnej oferty turystycznej i historycznej.

W Kuźniczysku od kilku lat trwa natomiast przede wszystkim spór administracyjny dotyczący wykonania decyzji konserwatorskiej.