Mobbing w pracy przez lata byล jak duch โ wszyscy wiedzieli, ลผe istnieje, ale trudno byลo go โzลapaฤโ w przepisach. Teraz to siฤ zmienia. Rzฤ dowy projekt nowelizacji Kodeksu pracy (druk nr 2289) wลaลnie trafia pod obrady Sejmu i moลผe wywrรณciฤ relacje w firmach do gรณry nogami.
Czy to koniec โrozmytejโ definicji mobbingu?
Przez ponad 20 lat obowiฤ zywaลa definicja, ktรณra โ choฤ precyzyjna na papierze โ w praktyce czฤsto byลa dla pracownikรณw barierฤ nie do przejลcia. Warunek โdลugotrwaลoลciโ i โuporczywoลciโ bywaล interpretowany tak restrykcyjnie, ลผe wiele spraw koลczyลo siฤ fiaskiem.
Nowy projekt upraszcza sprawฤ.
Mobbing ma oznaczaฤ po prostu uporczywe nฤkanie pracownika. I tu klucz:
nie musi byฤ โdลugotrwaลeโ.
Wystarczy, ลผe zachowania sฤ :
- powtarzalne lub staลe,
- realnie uderzajฤ w pracownika,
- mogฤ mieฤ formฤ sลownฤ , niewerbalnฤ albo fizycznฤ .
To zmiana, ktรณra โ mรณwiฤ c wprost โ zabiera pracodawcom i sฤ dom wygodny argument: โto jeszcze za krรณtko, ลผeby mรณwiฤ o mobbinguโ.
Co siฤ zmienia w praktyce?
Nowa definicja jest bardziej โลผyciowaโ. Obejmuje sytuacje, ktรณre dotฤ d czฤsto โwymykaลy siฤโ prawu:
- uporczywa, nieuzasadniona krytyka,
- oลmieszanie przy innych,
- odcinanie od informacji,
- sabotowanie pracy,
- izolowanie w zespole.
Co waลผne โ intencja sprawcy przestaje byฤ kluczowa.
Liczy siฤ to, jak zachowanie odbiera pracownik i czy obiektywnie narusza jego godnoลฤ. Model โracjonalnej ofiaryโ zastฤpuje dotychczasowe spory o to, โco autor miaล na myลliโ.
Ale jest teลผ bezpiecznik:
konstruktywna krytyka czy rozliczanie z pracy โ jeลli odbywa siฤ we wลaลciwej formie โ nie bฤdzie uznawane za mobbing.
Ile kosztuje mobbing? Konkret: minimum 28 836 zล
Tu robi siฤ naprawdฤ powaลผnie.
Projekt wprowadza dolny prรณg zadoลฤuczynienia:
6-krotnoลฤ pลacy minimalnej.
W 2026 roku to:
28 836 zล brutto โ minimum.
A to dopiero poczฤ tek.
Pracownik moลผe dodatkowo dochodziฤ:
- peลnego odszkodowania (np. utracone zarobki, leczenie),
- obu roszczeล jednoczeลnie.
Do tego dochodzi ochrona przed odwetem โ zgลoszenie mobbingu nie moลผe skutkowaฤ pogorszeniem warunkรณw pracy czy zwolnieniem.
I jeszcze jeden detal, ktรณry moลผe zmieniฤ dynamikฤ w firmach:
pracodawca bฤdzie mรณgล dochodziฤ zwrotu od sprawcy mobbingu.
Czyli โ mรณwiฤ c brutalnie โ jeลli menedลผer โprzegnieโ, to rachunek moลผe wrรณciฤ do niego.
Nowe obowiฤ zki firm. Papier czy realna zmiana?
Projekt nie zostawia pracodawcom wyboru.
Obowiฤ zek przeciwdziaลania mobbingowi ma byฤ:
- aktywny,
- ciฤ gลy,
- obejmujฤ cy prewencjฤ, wykrywanie i reakcjฤ.
Firmy zatrudniajฤ ce co najmniej 9 osรณb bฤdฤ musiaลy mieฤ:
- regulamin antymobbingowy,
- jasno opisane procedury,
- system zgลaszania i reagowania.
Mniejsze firmy teลผ nie ucieknฤ โ obowiฤ zek istnieje niezaleลผnie od skali dziaลalnoลci.
I tu pojawia siฤ pytanie, ktรณre juลผ dziล zadajฤ
HR-owcy:
czy to bฤdzie realna zmiana kultury pracy, czy kolejny dokument โdo szufladyโ?
Dlaczego to w ogรณle jest temat?
Bo skala problemu jest wiฤksza, niลผ wielu chce przyznaฤ.
Szacunki mรณwiฤ jasno:
- nawet 40โ66% pracownikรณw doลwiadczyลo niewลaลciwego traktowania,
- tylko co czwarty potrafi precyzyjnie wskazaฤ, czym jest mobbing,
- spraw sฤ dowych jest ok. 700 rocznie โ i niewiele koลczy siฤ wygranฤ pracownika.
Koszty?
OECD mรณwi o miliardach zลotych strat rocznie โ przez spadek produktywnoลci, absencje i rotacjฤ.
Krรณtko mรณwiฤ c: to nie tylko problem etyczny. To problem gospodarczy.
Reforma dla pracownikรณw czy ryzyko dla firm?
Rzฤ
d nie ma wฤ
tpliwoลci.
Jak czytamy w uzasadnieniu projektu:
โCelem jest skuteczniejsza ochrona pracownikรณw przed mobbingiem i przemocฤ w miejscu pracyโ.
Ale dyskusja juลผ siฤ zaczฤลa.
Czฤลฤ prawnikรณw uwaลผa, ลผe:
- 6 pensji minimalnych toโฆ nadal za maลo.
Pracodawcy mรณwiฤ o:
- wzroลcie biurokracji,
- ryzyku naduลผyฤ.
HR widzi w tym:
- szansฤ na zdrowsze ลrodowisko pracy,
- ale teลผ koniecznoลฤ realnych szkoleล i zmiany podejลcia.
Co dalej z ustawฤ ?
Projekt jest na etapie I czytania w Sejmie.
Potem trafi do komisji, nastฤpnie wrรณci na salฤ plenarnฤ
.
Jedno jest pewne: to jeden z priorytetรณw rzฤ du w obszarze prawa pracy.
Jeลli tempo prac siฤ utrzyma, nowe przepisy mogฤ wejลฤ w ลผycie jeszcze w 2026 lub na poczฤ tku 2027 roku.
A co to oznacza dla zwykลego pracownika?
Mniej teorii, wiฤcej konkretu.
ลatwiej bฤdzie:
- udowodniฤ mobbing,
- uzyskaฤ realne pieniฤ dze,
- broniฤ siฤ przed โmiฤkkฤ przemocฤ โ, ktรณra dotฤ d byลa ignorowana.
Ale jest teลผ druga strona.
Bo ta ustawa โ choฤ pisana dla pracownikรณw โ
w praktyce zmusi firmy do jednego:
zajrzenia w lustro.
I to moลผe byฤ najtrudniejsza czฤลฤ tej reformy.

