Demokracja przy dziurawej drodze. Dlaczego mieszkańcy proszą nie tych, którzy decydują

Zdjęcie zalanej drogi, zimowy lód i wpis zaczynający się od słów „Dobry wieczór Panie Burmistrzu”. Wydaje się, że to zwykła interwencja mieszkańca. W rzeczywistości to coś więcej — obraz tego, jak wciąż mylimy demokrację z prośbą o łaskę.

---

Ten post z Facebooka nie jest interwencją obywatelską.
To jest list poddanego do pana – napisany miękkim językiem, pełen próśb, zapewnień o lojalności i rozczarowania, że „dwór” nie zareagował.

„Dobry wieczór Panie Burmistrzu”
„Na pewno rozumie Pan Burmistrz”
„Proszę zerknąć na zdjęcie”

To nie jest język demokracji.
To jest język folwarczny.

I nie chodzi o intencje autorki – one są zrozumiałe.
Chodzi o mentalny schemat, który w Polsce lokalnej ma się znakomicie.

Demokracja przyszła. Obywatel został w domu.

W demokracji:

• władza nie siedzi w burmistrzu,

• władza nie siedzi w wójcie,

• władza nie siedzi w urzędzie.

Władza siedzi w radzie.
A konkretnie: w radnym, którego wybrałeś.

Tymczasem w tym poście widać coś zupełnie innego:
obywatel oddaje władzę, a potem idzie prosić.

„My tu mieszkamy, płacimy podatki…”

To zdanie jest kluczowe.
Bo brzmi jak argument do pana, nie jak roszczenie do reprezentanta.

W demokracji nie mówi się:
„Płacę podatki, więc proszę”.

W demokracji mówi się:
„Wybrałem radnego, który ma to załatwić. I go z tego rozliczam”.

Burmistrz jako pan feudalny – wygodny mit

Dlaczego lud pisze do burmistrza?

Bo to wygodne dla wszystkich:

• obywatel ma poczucie, że „zrobił coś”,

• burmistrz może odpowiedzieć lub nie,

• radny… nie istnieje.

A przecież:

• burmistrz nie głosuje budżetu,

• burmistrz nie ustala priorytetów dróg,

• burmistrz nie decyduje, czy jedna ulica jest ważniejsza od drugiej.

On wykonuje.
Radni decydują.

Ale żeby to zrozumieć, trzeba wykonać jeden krok, którego w tym poście nie ma:
wskazać konkretnego radnego z imienia i nazwiska.