Zabytkowy most drogowy w Maurzycach, pierwszy na świecie most spawany, może wkrótce dołączyć do elitarnej listy światowego dziedzictwa UNESCO. Inicjatywę tę podjęło środowisko inżynierskie z poparciem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz łódzkiego konserwatora zabytków. Pierwszym krokiem jest wpis na Listę Pomników Historii Prezydenta RP.
– To projekt absolutnie wyjątkowy, nie tylko dla Polski, ale i światowej historii techniki – komentują inżynierowie zaangażowani w inicjatywę.
Inżynierski przełom XX wieku
Most w Maurzycach to niewielka konstrukcja – ma zaledwie 27 metrów długości – ale jej znaczenie wykracza daleko poza rozmiary. To pierwszy na świecie most drogowy zbudowany metodą spawania, zaprojektowany w 1928 roku przez prof. Stefana Bryłę, pioniera spawalnictwa i wybitnego konstruktora. Rozwiązanie to pozwoliło na znaczące zmniejszenie masy konstrukcji, z 70 do 56 ton, co było innowacją na skalę światową.
– Ten most był świadectwem nowoczesności II RP. Zamiast nitowania – spawanie. Zamiast importu technologii – eksport pomysłów – przypominają historycy techniki.
Tragiczna historia twórcy
Losy mostu i jego konstruktora są przejmującym obrazem polskich dziejów XX wieku. Prof. Stefan Bryła, poza pracą naukową, był posłem, nauczycielem akademickim i członkiem Armii Krajowej. Zapłacił za to najwyższą cenę – został rozstrzelany przez Niemców w 1943 roku. Jego grób pozostaje nieznany.
most w Maurzycach GDDKiA 2
Dziedzictwo doceniane, ale nie przez wszystkich
Mimo uznania ze strony środowisk technicznych – m.in. nagrody „Historic Welded Structure Award” w USA i polskiej nagrody im. Bryły – most przez lata pozostawał zapomniany. Dziś nie służy już komunikacji, ale można go zobaczyć przy starej drodze krajowej nr 92 między Łowiczem a Poznaniem.
Droga do UNESCO
Proces wpisania mostu na listę UNESCO wymaga jeszcze wielu formalnych kroków. Po uzyskaniu statusu Pomnika Historii przez Prezydenta RP, inicjatywa będzie musiała przejść przez Narodowy Instytut Dziedzictwa i Radę Ochrony Zabytków. Dopiero potem Polska może złożyć oficjalny wniosek do UNESCO.
Warto dodać, że jak dotąd tylko jeden most w Polsce – most w Ozimku – został uznany za Pomnik Historii. Maurzyce miałyby więc szansę dołączyć do tego wąskiego grona jako symbol polskiej myśli technicznej i niezłomności inżynierów II RP.
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
