Radna i zarządzająca jednocześnie. Paradoks powiatowej demokracji

etat powiat radna wszytko pod kontrola
Oceń materiał
Radio DTR czyta:
Gotowy do czytania

Czy można jednocześnie tworzyć decyzje, opiniować je i jeszcze nad nimi głosować? W Powiecie Trzebnickim odpowiedź brzmi: tak. Przykład Agnieszki Brząkały pokazuje, że system samorządowy dopuszcza konstrukcję, która formalnie działa bez zarzutu – ale rodzi pytania o sens kontroli.


Czy kontrola może kontrolować samą siebie?

Agnieszka Brząkała pełni dwie role jednocześnie.
Z jednej strony jest etatowym członkiem Zarządu Powiatu Trzebnickiego – czyli częścią organu wykonawczego, który realnie zarządza powiatem.
Z drugiej – radną powiatową, uczestniczącą w pracach komisji i głosowaniach.

To nie jest błąd systemu.
To jest jego dopuszczalna konstrukcja.

Ale właśnie w tej dopuszczalności zaczyna się problem.


Jak wygląda ten układ od środka?

W praktyce oznacza to, że jedna osoba:

Czytaj dalej

Powiązany temat

  • współtworzy decyzje w zarządzie,
  • nadzoruje kluczowe obszary (oświata, zdrowie, kultura),
  • uczestniczy w komisjach rady,
  • opiniuje projekty uchwał,
  • głosuje nad nimi na sesjach.

Czyli:

👉 najpierw tworzy decyzję,
👉 potem ją opiniuje,
👉 a na końcu nad nią głosuje.

To nie metafora. To realny mechanizm.


Komisje – czyli gdzie powinna działać kontrola

Agnieszka Brząkała należy m.in. do:

  • Komisji Budżetu, Finansów i Rozwoju Powiatu
  • Komisji Polityki Społecznej

To właśnie tam powinna działać kontrola nad:

  • wydatkami,
  • inwestycjami,
  • działaniami w oświacie i zdrowiu.

Tyle że te same obszary znajdują się pod jej nadzorem jako członka zarządu.

Czyli komisja analizuje działania… które współtworzy jej członek.


Czy to jest legalne?

Tak.
I to trzeba powiedzieć jasno.

Polskie prawo samorządowe:

  • pozwala radnemu być członkiem zarządu,
  • dopuszcza etat dla członka zarządu,
  • nie zakazuje udziału w komisjach.

System nie widzi tu sprzeczności.

Ale brak zakazu to nie to samo co brak problemu.


Pieniądze – temat, którego nie da się pominąć

Z oświadczenia majątkowego wynika:

  • 206 524,38 zł rocznie z umowy o pracę
  • dodatkowe dochody z tytułu działalności radnej

To wynagrodzenie odpowiada zakresowi obowiązków:

  • szkoły,
  • placówki medyczne,
  • inwestycje,
  • decyzje administracyjne.

To nie jest funkcja symboliczna.

Ale właśnie dlatego pytanie o model działania staje się ważniejsze niż sama kwota.


Paradoks, który nie jest przypadkiem

W teorii samorządu:

  • rada kontroluje,
  • zarząd wykonuje.

W praktyce:

👉 jedna osoba może robić jedno i drugie.

To nie jest luka.
To jest świadomie dopuszczony mechanizm.

Tylko że jego konsekwencją jest coś, co mieszkańcy wyczuwają intuicyjnie:

kontrola przestaje być niezależna, gdy staje się częścią decyzji.


Argument „za” – który też trzeba uczciwie pokazać

Zwolennicy takiego rozwiązania powiedzą:

  • lepszy przepływ informacji,
  • szybsze decyzje,
  • większa skuteczność,
  • mniej konfliktów między radą a zarządem.

I w wielu przypadkach – to działa.

Problem w tym, że…

👉 im sprawniej działa system,
👉 tym trudniej go kontrolować.


Czy to jednostkowy przypadek?

Nie.

Podobne konstrukcje funkcjonują w wielu powiatach.
To nie jest wyjątek, tylko element szerszego modelu.

Dlatego pytanie nie dotyczy jednej osoby.

Dotyczy całego systemu.


Co z tego wynika dla mieszkańców?

Z jednej strony:

  • decyzje mogą zapadać szybciej,
  • inwestycje są realizowane sprawniej.

Z drugiej:

  • trudniej oddzielić odpowiedzialność,
  • trudniej o niezależną ocenę działań,
  • kontrola może stać się formalnością.

Zakończenie bez łatwej odpowiedzi

Nie ma tu prostego „tak” albo „nie”.

Nie ma też jednoznacznej oceny.

Jest za to pytanie, które wraca jak echo:

czy demokracja lokalna działa lepiej, gdy władza się koncentruje – czy wtedy, gdy jest od siebie oddzielona?

Bo przykład Agnieszki Brząkały pokazuje jedno bardzo wyraźnie:

system może być zgodny z prawem, sprawny organizacyjnie i jednocześnie… budzić wątpliwości co do własnych zasad.

I to właśnie ten paradoks jest dziś najciekawszy.

Ten artykuł jest częścią
Magazynu Radio DTR 4/2026
, 30+ materiałów z regionu w jednym miejscu
Kup wydanie za 10 zł →

📰 Śledź nas w
Google News, bądź na bieżąco z regionem

☕ Postaw kawę
Autor: Rafał Chwaliński
Oceń po lekturze

Czytaj dalej

Ten temat ma ciąg dalszy

Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Koszyk
Przewijanie do góry