Budżet można jeszcze spiąć na papierze. Pytanie brzmi: jak długo?

Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocławiu wydała opinię dotyczącą wieloletniej prognozy finansowej Gminy Wołów. Formalnie — pozytywną. Ale między urzędowymi akapitami znalazły się ostrzeżenia, obok których trudno przejść obojętnie. Bo RIO wprost wskazuje, że gmina planuje zaciągać nowe zobowiązania, by spłacać wcześniejsze długi. A jednocześnie zakłada rekordową sprzedaż majątku, której wcześniej nie była w stanie osiągnąć nawet w części.

To już nie jest zwykła księgowość samorządowa. To pytanie o model zarządzania finansami gminy.

Ponad 121 milionów długu

Według prognozy przedstawionej przez gminę, zadłużenie Wołowa na koniec 2026 roku ma wynieść dokładnie:

121 499 000 zł.

To kwota ogromna jak na skalę gminy.

Po przeliczeniu oznacza to około:

• ponad 5 tys. zł długu na jednego mieszkańca gminy.

RIO wskazuje również, że zadłużenie ma stanowić niemal 80 proc. planowanych dochodów.

A to oznacza, że znaczna część przyszłych budżetów będzie obciążona:

• ratami,
• kosztami obsługi długu,
• odsetkami,
• oraz koniecznością utrzymywania wysokich nadwyżek budżetowych.

Gmina pożycza, by spłacać wcześniejsze zobowiązania?

RIO opisuje plan finansowy Wołowa na 2026 rok bardzo konkretnie. Gmina planuje emisję papierów wartościowych na 10 mln zł. Z tej kwoty:

• 2,399 mln zł ma pokryć deficyt,
• a aż 7,601 mln zł ma zostać przeznaczone na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

To oznacza, że część nowego długu ma służyć spłacie starego.

I właśnie tutaj pada najmocniejsze zdanie całej opinii.

„konstrukcja budżetu, gdzie na spłatę zobowiązań zaliczanych do tytułów dłużnych zaciąga się kolejne zobowiązania, może uniemożliwić realizację ustawowych zadań nałożonych na gminę” — napisała Regionalna Izba Obrachunkowa.

To już nie jest urzędowa kurtuazja.

To ostrzeżenie.

Reklama

Reklama

Reklama

ReklamaType your text here

Reklama

19 milionów ze sprzedaży majątku. Skąd?

Najbardziej zaskakująca część prognozy dotyczy sprzedaży majątku.

Gmina zakłada, że w 2026 roku uzyska:

• aż 19 mln zł ze sprzedaży majątku.

Problem w tym, że wcześniejsze wyniki wyglądały zupełnie inaczej:

• 2023 rok — 2,54 mln zł,
• 2024 rok — 1,46 mln zł,
• przewidywane wykonanie 2025 — 0,75 mln zł.

Różnica jest ogromna.

I właśnie dlatego RIO napisała wprost, że:

„realizacja budżetu w prognozowanych wielkościach (…) obarczona jest dużym ryzykiem”.

To rodzi bardzo konkretne pytania:

• co dokładnie gmina chce sprzedać?
• jakie nieruchomości lub działki są planowane do zbycia?
• czy istnieją już wyceny?
• czy są inwestorzy zainteresowani zakupem?
• i czy bez tej sprzedaży budżet nadal byłby realny?

Problem długu czy problem gospodarności?

Samorządy często refinansują zobowiązania. To nie jest automatycznie dowód katastrofy finansowej.

Ale problem zaczyna się wtedy, gdy:

• nowy dług służy głównie spłacie starego,
• budżet wymaga bardzo optymistycznych założeń,
• a majątek gminy zaczyna pełnić rolę „koła ratunkowego”.

I właśnie taki obraz zaczyna wyłaniać się z dokumentów Wołowa.

Na papierze wszystko nadal się zgadza.

Ale pytanie brzmi:
czy Wołów buduje stabilną politykę finansową, czy jedynie przesuwa problem w czasie?

Bo jeśli sprzedaż majątku nie przyniesie oczekiwanych milionów, a koszty długu dalej będą rosły, mieszkańcy mogą odczuć to szybciej niż pokazują urzędowe tabele.

Źródło:

• Uchwała nr III/131/2025 Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu w sprawie opinii o projekcie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Wołów na 2026 rok.