Cztery ugrupowania, jeden sondaż i liczba, która zaczęła żyć własnym politycznym życiem. Prawo i Sprawiedliwość, Konfederacja, Konfederacja Korony Polskiej Grzegorza Brauna oraz Rozwój Plus Mateusza Morawieckiego uzyskały łącznie 47,62 proc. poparcia w badaniu Pollster. Pojawiły się komentarze o możliwości przejęcia władzy. Tyle że wyborcy nie głosowali jeszcze w wyborach parlamentarnych, mandaty nie zostały rozdzielone, a politycy nie zawarli wspólnego porozumienia. Co więc naprawdę wynika z tych liczb?

Jedno dodawanie i już powstaje rząd?

W polskiej polityce czasami wystarczy kalkulator, żeby rozpocząć dyskusję o nowym premierze.

22,35 proc. dla PiS. 12,24 proc. dla Konfederacji. 7,84 proc. dla Konfederacji Korony Polskiej. 5,19 proc. dla Rozwoju Plus.

Reklama

Razem 47,62 proc.

To wyniki badania Instytutu Badań Pollster, przeprowadzonego 26–27 października 2026 roku dla „Super Expressu” na próbie 1029 dorosłych Polaków.

W publikacji z 31 października pojawiła się interpretacja, że szeroki blok prawicowy mógłby na podstawie takiego poparcia przejąć władzę. Podobne wnioski powtarzały kolejne media.

Nie jest to scenariusz, który można wykluczyć na podstawie samych danych. Ale nie jest również scenariuszem udowodnionym.

Sondaż pokazuje deklaracje poparcia dla poszczególnych ugrupowań. Nie pokazuje wyników przyszłych wyborów, nie zawiera automatycznie podziału mandatów i nie potwierdza istnienia czteropartyjnej koalicji.

Między tymi etapami znajduje się cała polityka.

A polityka, jak pokazują doświadczenia kolejnych kadencji Sejmu, nie zawsze daje się sprowadzić do działań arytmetycznych.

KO wygrywa badanie. I co dalej?

W tym samym sondażu Koalicja Obywatelska uzyskała 33,44 proc. poparcia.

To najwyższy wynik spośród wszystkich badanych ugrupowań.

Drugie miejsce zajęło PiS z wynikiem 22,35 proc., a trzecie Konfederacja — 12,24 proc.

Dalej znalazły się Konfederacja Korony Polskiej — 7,84 proc., Nowa Lewica — 7,10 proc. oraz Rozwój Plus — 5,19 proc.

Poniżej pięcioprocentowego progu odnotowano Razem — 4,27 proc., PSL — 3,49 proc. oraz Polskę 2050 — 2,65 proc.

Wyniki te pokazują dwa równoległe zjawiska.

Z jednej strony KO utrzymuje pozycję największego ugrupowania w tym badaniu.

Z drugiej — gdyby partie wystartowały samodzielnie i uzyskały dokładnie takie wyniki, część obecnych partnerów koalicyjnych KO nie uczestniczyłaby w podziale mandatów.

To jednak wariant warunkowy, nie ustalony wynik przyszłych wyborów.

Partie mogą zdecydować o wspólnych listach, zmienić strategie lub uzyskać inne poparcie. Istotny będzie także rozkład głosów w poszczególnych okręgach.

Dlatego zwycięstwo w sondażu nie jest równoznaczne z uzyskaniem samodzielnej większości parlamentarnej.

I odwrotnie — drugie miejsce w badaniu nie wyklucza udziału w tworzeniu rządu.

Dlaczego 47,62 procent może oznaczać więcej niż 47,62 procent mandatów?

W wyborach do Sejmu obowiązują progi wyborcze.

Zasadniczo wynoszą one 5 proc. dla komitetu partii politycznej i 8 proc. dla koalicyjnego komitetu wyborczego. Ustawowe zwolnienie dotyczy komitetów wyborczych wyborców mniejszości narodowych, po spełnieniu określonych warunków.

Głosy oddane na komitety, które nie przekroczą właściwego progu, nie uczestniczą w podziale mandatów.

W badaniu Pollster poniżej 5 proc. znalazły się między innymi Razem, PSL i Polska 2050.

To oznacza, że przy hipotetycznym powtórzeniu tych wyników w wyborach, przy samodzielnym starcie tych ugrupowań, ich głosy nie dawałyby im mandatów.

Pozostałe komitety dzieliłyby miejsca w Sejmie na podstawie wyników w okręgach i metody D’Hondta.

W takich warunkach ugrupowania przekraczające próg mogą uzyskać udział w mandatach większy niż ich udział we wszystkich oddanych głosach.

Właśnie dlatego suma 47,62 proc. może być punktem wyjścia do rozważań o większości parlamentarnej.

Ale nie wystarcza do stwierdzenia, że większość już istnieje.

Do tego potrzebny byłby model uwzględniający podział mandatów w 41 okręgach wyborczych, a przede wszystkim rzeczywisty wynik głosowania.

Sondaż ogólnopolski nie dostarcza wszystkich informacji niezbędnych do dokładnego ustalenia przyszłego składu Sejmu.

Pięć procent, które zmienia całą układankę

Najciekawszym elementem badania może być nie suma czterech ugrupowań, ale wynik najmniejszego z nich.

Rozwój Plus otrzymał 5,19 proc.

To zaledwie 0,19 punktu procentowego ponad progiem.

W poprzednim badaniu Pollster z 19–21 października ugrupowanie Mateusza Morawieckiego uzyskało 5,61 proc.

W badaniu Ipsos dla TVP Info, przeprowadzonym 21–22 października, wynik Rozwoju Plus wynosił 4 proc.

Mamy zatem badania, w których to środowisko znajduje się zarówno powyżej, jak i poniżej progu.

Różnice między pracowniami oraz niepewność pomiaru nie pozwalają uznać jego przyszłej reprezentacji za przesądzoną.

A to ma zasadnicze znaczenie dla każdej symulacji koalicyjnej.

Jeżeli Rozwój Plus nie przekroczyłby progu, jego głosy nie uczestniczyłyby w podziale mandatów. Zmieniłby się zarówno skład Sejmu, jak i liczba miejsc przypadających pozostałym ugrupowaniom.

Nie oznacza to jednak, że można po prostu odjąć hipotetyczne mandaty Rozwoju Plus od jednego obozu i przypisać je drugiemu.

Podział mandatów trzeba byłoby przeliczyć od początku.

W politycznej arytmetyce pięcioprocentowy próg bywa ważniejszy niż kilka punktów przewagi największej partii.

PSL, Razem i Polska 2050. Głosy, które mogą zmienić podział mandatów

Sytuacja mniejszych ugrupowań jest równie istotna dla obecnego obozu rządowego.

PSL otrzymało w badaniu Pollster 3,49 proc., Razem 4,27 proc., a Polska 2050 — 2,65 proc.

Nie można jednak traktować tych wartości jako ostatecznego rozstrzygnięcia.

W innym październikowym badaniu Ipsos PSL osiągnęło 5 proc., a w pomiarze Pollster z 19–21 października Razem uzyskało 5,14 proc.

Oznacza to, że obraz małych ugrupowań zmienia się zależnie od badania.

Ich sytuacja rodzi pytania nie tylko o przyszłe poparcie, ale również o sposób startu w wyborach.

Czy PSL wystartuje samodzielnie?

Czy Polska 2050 będzie szukała porozumienia z innymi środowiskami?

Czy Razem zdecyduje się na odrębne listy?

Czy partie będą próbowały ograniczyć ryzyko pozostania poza Sejmem poprzez wspólny start?

Na razie są to pytania, a nie potwierdzone decyzje.

Trzeba też pamiętać o ważnej różnicy prawnej: wspólna lista kandydatów wystawiona przez jeden komitet partyjny nie jest tym samym co formalny koalicyjny komitet wyborczy, dla którego obowiązuje próg 8 proc.

Ta konstrukcja może mieć znaczenie w przyszłych negocjacjach.

Morawiecki i PiS. Wspólna przeszłość nie oznacza wspólnej przyszłości

W arytmetycznym zestawieniu czterech ugrupowań znalazł się Rozwój Plus Mateusza Morawieckiego.

To środowisko wywodzące się z rozłamu w PiS.

Wspólna przeszłość personalna i polityczna może mieć znaczenie dla relacji między jego przedstawicielami a politykami dawnej partii.

Nie stanowi jednak dowodu, że ugrupowania uzgodnią ponowną współpracę.

27 października Morawiecki zapowiedział złożenie w listopadzie wniosku o rejestrację nowej partii. Jednocześnie wyjaśniał, że partia i stowarzyszenie Rozwój Plus mogą funkcjonować równolegle.

To kolejny etap budowania odrębnej organizacji politycznej.

Wypowiedzi byłego premiera pokazują również, że nie zamierza on przedstawiać swojego środowiska jako prostego przedłużenia PiS.

Krytykował kierunek zmian w dawnej partii, a także zjawisko określane przez niego mianem „braunizacji” polskiej polityki.

Są to jego publiczne oceny, nie obiektywna klasyfikacja innych ugrupowań.

Z punktu widzenia ewentualnych negocjacji ważne jest jednak to, że Morawiecki sam wskazuje obszary sporu.

Jeżeli politycy mieliby kiedyś wspólnie tworzyć rząd, musieliby wyjaśnić, które różnice są programowe, które dotyczą stylu prowadzenia polityki, a które można rozwiązać poprzez konkretne ustalenia.

Dzisiaj nie mamy potwierdzonego porozumienia obejmującego PiS i Rozwój Plus.

Konfederacja i Braun. Dwie nazwy, dwa środowiska, osobne decyzje

Kolejnym uproszczeniem byłoby potraktowanie Konfederacji i Konfederacji Korony Polskiej jako jednego ugrupowania.

Są to odrębne organizacje polityczne.

W badaniu Pollster pierwsza otrzymała 12,24 proc., druga 7,84 proc.

Ich poparcie można dodać na potrzeby hipotetycznego scenariusza. Nie oznacza to jednak, że wyborcy obu partii zaakceptowaliby wspólny program, a ich liderzy uzgodniliby warunki współpracy.

Różnice między środowiskami dotyczą między innymi polityki zagranicznej, stosunku do integracji europejskiej oraz zakresu i sposobu działania państwa.

Nie można również pomijać publicznych wypowiedzi Morawieckiego krytykujących politykę Brauna.

Dlatego scenariusz czteropartyjnego porozumienia wymagałby odpowiedzi na konkretne pytania.

Jakie byłoby wspólne stanowisko wobec Unii Europejskiej?

Jak wyglądałaby polityka wobec Ukrainy i Rosji?

Czy partie zgodziłyby się w sprawach podatków, wydatków socjalnych i finansów publicznych?

Kto objąłby stanowisko premiera?

Jak podzielono by odpowiedzialność za ministerstwa?

I wreszcie — czy wszystkie ugrupowania zaakceptowałyby jedną umowę koalicyjną?

Na żadne z tych pytań sam sondaż nie odpowiada.

Większość sejmowa to nie tylko 231 mandatów

W debacie politycznej regularnie powraca liczba 231.

Reklama

Jest ona ważna, ponieważ stanowi większość ustawowej liczby 460 posłów. Tylu głosów potrzeba między innymi do uchwalenia konstruktywnego wotum nieufności wobec rządu.

Ale procedura powoływania Rady Ministrów jest bardziej złożona.

Konstytucja przewiduje trzy kolejne etapy.

W pierwszym prezydent desygnuje premiera, a następnie powołuje Radę Ministrów. Premier występuje do Sejmu o wotum zaufania. Do jego uzyskania potrzeba bezwzględnej większości głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Jeżeli ta procedura zakończy się niepowodzeniem, inicjatywa przechodzi do Sejmu. Posłowie wybierają premiera i proponowanych członków rządu również bezwzględną większością głosów, przy wymaganym kworum.

W trzecim etapie inicjatywa ponownie należy do prezydenta. Wówczas Sejm udziela wotum zaufania zwykłą większością głosów, także przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

To rozróżnienie ma znaczenie.

231 mandatów daje stabilną arytmetyczną podstawę do uzyskania większości ustawowej liczby posłów. Nie oznacza jednak, że w każdej konstytucyjnej procedurze powołania rządu zawsze trzeba zebrać dokładnie 231 głosów.

Wynik głosowania zależy również od liczby obecnych posłów, głosów przeciwnych i wstrzymujących się oraz od etapu procedury.

Możliwy jest więc gabinet, który uzyska wymagane wotum zaufania, nie dysponując stałą większością 231 posłów.

Jego późniejsze funkcjonowanie wymagałoby jednak odpowiednich porozumień lub uzyskiwania poparcia dla kolejnych decyzji.

Można powołać rząd. Trudniej uchwalić budżet

W dyskusjach o przyszłej większości często brakuje rozróżnienia między powołaniem gabinetu a jego codziennym funkcjonowaniem.

Rząd musi przygotowywać projekty ustaw, prowadzić politykę finansową, wykonywać budżet i odpowiadać za administrację państwową.

Nie wystarczy jednorazowe porozumienie dotyczące obsady stanowisk.

Potrzebne są decyzje dotyczące podatków, świadczeń społecznych, ochrony zdrowia, edukacji, samorządów, bezpieczeństwa i inwestycji.

A każda z tych spraw może ujawnić różnice między koalicjantami.

Ugrupowania o odmiennych programach gospodarczych mogą zgadzać się w sprawie zmiany rządu, ale niekoniecznie w sprawie podniesienia określonego podatku.

Mogą poprzeć tego samego premiera, lecz inaczej oceniać wydatki na politykę społeczną.

Mogą też uzgadniać działania krajowe, pozostając w sporze o politykę europejską.

Dlatego pytanie o 47,62 proc. powinno prowadzić do następnego.

Czy istnieje wystarczająca zgodność programowa, aby wspólnie podejmować decyzje przez całą kadencję?

Bez znajomości przyszłych umów i stanowisk nie sposób tego przesądzić.

Prezydent pozostaje częścią politycznego równania

Nawet większość sejmowa nie daje pełnej swobody ustawodawczej.

Prezydent może odmówić podpisania ustawy i przekazać ją Sejmowi do ponownego rozpatrzenia.

Do odrzucenia weta potrzeba większości trzech piątych głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Gdy w głosowaniu uczestniczy wszystkich 460 posłów, oznacza to 276 głosów.

To znacznie więcej niż 231.

Nie należy jednak zakładać, że prezydent automatycznie poprze wszystkie projekty ugrupowań określających się jako prawicowe ani że odrzuci wszystkie projekty innych środowisk.

Takie oceny powinny wynikać z konkretnych decyzji i stanowisk, a nie z prostego przypisywania polityków do obozów.

W praktyce przyszły rząd będzie musiał uwzględniać nie tylko układ sił w Sejmie, ale także konstytucyjne kompetencje innych organów państwa.

Dlaczego inne badania pokazują inny obraz?

Wróćmy do sondaży.

Na koniec października Atlas Polityczny przedstawiał średnie poparcie na poziomie 33 proc. dla KO, 22,8 proc. dla PiS, 12,6 proc. dla Konfederacji, 9,2 proc. dla KKP, 7 proc. dla Lewicy i 5,4 proc. dla Rozwoju Plus.

PSL uzyskiwało w tym zestawieniu 4 proc., Razem 3,9 proc., a Polska 2050 — 1,3 proc.

To uśredniony obraz wielu badań, a nie kolejny samodzielny sondaż.

W porównaniu z końcem września średnia PiS wzrosła o 1,6 punktu procentowego, a Konfederacji spadła o 1,4 punktu.

Nie oznacza to jednak, że dokładnie tylu wyborców przeszło z jednej partii do drugiej.

Do takiego wniosku potrzebne byłyby badania przepływów elektoratu.

Również różnice między wynikami Rozwoju Plus, PSL i Razem pokazują, jak ostrożnie trzeba podchodzić do deklaracji o pewnym wejściu lub niewejściu tych partii do Sejmu.

Jeden sondaż jest fotografią preferencji w określonym czasie.

Seria badań może pokazywać kierunek zmian.

Żadna z tych metod nie zastępuje jednak wyborów.

Czy wyborcy zaakceptowaliby czteropartyjny rząd?

To pytanie w medialnych rozważaniach o 47,62 proc. pozostaje niemal niewidoczne.

Wyborca PiS nie musi automatycznie akceptować wspólnego rządu z Braunem.

Sympatyk Konfederacji nie musi popierać wszystkich rozwiązań gospodarczych PiS.

Osoba deklarująca poparcie dla Rozwoju Plus może mieć inne oczekiwania wobec przyszłych porozumień niż wyborca dawnej partii Morawieckiego.

Podobne zróżnicowanie występuje po stronie obecnego obozu rządowego.

Sondaż preferencji partyjnych nie mierzy bezpośrednio społecznej akceptacji określonej koalicji.

Aby to sprawdzić, trzeba zapytać respondentów o konkretne warianty współpracy, uwzględniając sposób sformułowania pytań i reprezentatywność próby.

Nie dysponujemy obecnie nowym, zweryfikowanym badaniem z końca października, które rozstrzygałoby tę kwestię dla wszystkich czterech ugrupowań.

Dlatego nie można zakładać, że 47,62 proc. poparcia dla partii oznacza taki sam poziom poparcia dla ich wspólnego rządu.

To dwie różne rzeczy.

Kto z kim głosuje? Pytanie ważniejsze od politycznych deklaracji

Jest jeszcze jeden sposób weryfikowania politycznych porozumień.

Można sprawdzać rzeczywiste głosowania w Sejmie.

Jak często posłowie PiS i Rozwoju Plus popierają te same rozwiązania?

W których sprawach Konfederacja głosuje podobnie do PiS, a w których odmiennie?

Czy pojawiają się wspólne projekty ustaw i poprawki?

Jak zachowują się ugrupowania przy głosowaniach dotyczących budżetu, podatków, bezpieczeństwa i polityki europejskiej?

To pytania, na które można odpowiedzieć na podstawie dokumentacji parlamentarnej.

Trzeba jednak uważać na kolejne uproszczenie.

Wspólne głosowanie nie musi oznaczać koalicji. Partie mogą poprzeć tę samą ustawę z różnych powodów.

Z kolei głosowanie przeciwko wspólnemu projektowi nie musi przekreślać współpracy w innych sprawach.

Dopiero analiza większej liczby głosowań, ich przedmiotu i politycznego kontekstu pozwoli opisać rzeczywiste wzorce współdziałania.

Tego zestawienia nie zastąpią konferencje prasowe ani wypowiedzi komentatorów.

Będziemy patrzeć nie tylko na to, kto z kim się kłóci. Będziemy patrzeć, kto z kim głosuje.

Co naprawdę mówi nam 47,62 procent?

Ta liczba nie jest bez znaczenia.

Pokazuje, że w konkretnym badaniu suma deklarowanego poparcia dla czterech ugrupowań była większa niż suma poparcia dla KO i Nowej Lewicy, które uzyskały łącznie 40,54 proc.

Pokazuje również, dlaczego wyniki małych partii mogą mieć zasadnicze znaczenie dla przyszłego podziału mandatów.

Nie mówi natomiast, ile dokładnie mandatów otrzyma każde ugrupowanie w wyborach 2027 roku.

Nie mówi, czy politycy podpiszą umowę koalicyjną.

Nie mówi, kto zostanie premierem.

Nie mówi wreszcie, czy przyszli partnerzy uzgodnią wspólną politykę gospodarczą, społeczną i zagraniczną.

A to właśnie te kwestie zdecydują o praktycznym funkcjonowaniu ewentualnego rządu.

Można zatem wyobrazić sobie większość złożoną z kilku ugrupowań. Można również rozważać gabinet mniejszościowy, popierany w określonych głosowaniach przez różne środowiska.

Każdy taki scenariusz wymaga jednak osobnych założeń.

Nie wynika automatycznie z jednego sondażu.

Wyborcza ruletka. Kiedy liczby spotkają się z rzeczywistością?

Przed wyborami parlamentarnymi 2027 roku partie będą podejmować decyzje dotyczące list, kandydatów, programów i możliwych porozumień.

Dopiero wyniki głosowania pozwolą ustalić rzeczywisty podział mandatów.

Następnie rozpocznie się konstytucyjna procedura tworzenia rządu, w której znaczenie będą miały zarówno liczby, jak i decyzje polityków.

Do tego czasu sondaże pozostają ważnym narzędziem obserwowania zmian społecznych, ale nie mogą być traktowane jak gotowy protokół przyszłych wyborów.

Warto też odróżniać polityczne deklaracje od podpisanych porozumień, a medialne symulacje od rzeczywistego układu sił parlamentarnej większości.

47,62 procent to wynik dodawania. Rząd jest wynikiem wyborów, procedur konstytucyjnych i politycznych uzgodnień.

Między jednym a drugim znajduje się największa niewiadoma „Wyborczej Ruletki 2027”.

Bo najważniejsze pytanie nie brzmi wyłącznie: kto zbierze 231 mandatów?

Brzmi również: co politycy zrobią, jeżeli już zdobędą większość — i czy będą potrafili uzgodnić, jak z niej korzystać?

Radio DTR — więcej niż informacje.