Aromaterapia w Ośrodku Kultury

Oceń materiał

Radio DTR czyta:

—

Gotowy do czytania

W przestrzeni Obornickiego Ośrodka Kultury, w samym Saloniku Kina Astra, odbyło się spotkanie prowadzone przez osobę znaną w sieci jako Matka Borska. W zapowiedziach wydarzenia obiecywano uczestniczkom poznanie „naturalnych sposobów wspierania zdrowia rodziny przy pomocy olejków eterycznych”. Brzmi niewinnie — jednak w tle pojawiają się poważne pytania o granicę między działalnością kulturalną a komercyjną promocją produktów.

Od kultury wysokiej do marketingu zapachowego

Jeszcze kilka lat temu Salonik Kina Astra był miejscem koncertów kameralnych, projekcji filmów studyjnych, spotkań autorskich i wystaw plastycznych. Był przestrzenią, gdzie sztuka spotykała się z refleksją, a nie z handlem.
Dziś, pod nowym kierownictwem Ośrodka, jego charakter ulega widocznej zmianie.

Wydarzenia o wątpliwym profilu edukacyjnym coraz częściej zastępują prezentacje twórcze i artystyczne. W miejsce kultury pojawia się „lifestyle’owy” marketing – ubrany w hasła o zdrowiu, naturalności i rozwoju osobistym, lecz w praktyce będący promocją produktów handlowych.
To zmiana, która wielu mieszkańców odbiera jako degradację kulturalnego dziedzictwa miejsca – przestrzeni, która kiedyś niosła ze sobą ducha sztuki, a dziś pachnie raczej biznesem niż kulturą. Foto z Facebooka

Kim jest „Matka Borska”?

Prowadząca spotkanie, Ania Borska, znana w sieci jako Matka Borska, przedstawia się jako „mama-spec od olejków eterycznych”, która pomaga innym kobietom „zadbać o zdrowie rodziny, zbudować biznes i osiągnąć niezależność finansową”.
Na jej profilu widnieje aktywny link do sklepu mydoterra.com/borskanna – indywidualnej strony partnerskiej międzynarodowej firmy doTERRA, działającej w systemie sprzedaży wielopoziomowej (MLM).

Jej media społecznościowe pełne są postów reklamowych: zestawów, kodów promocyjnych, rabatów i grafik z obietnicami poprawy zdrowia czy nastroju dzięki olejkom.
Nie są to treści naukowe ani edukacyjne – to klasyczny marketing emocjonalny, oparty na obietnicy naturalności i dobrostanu.

Co ważne, z publicznie dostępnych źródeł nie wynika, by prowadząca posiadała wykształcenie medyczne, farmaceutyczne czy naukowe.
Mimo to występuje jako osoba doradzająca w kwestiach zdrowia i odporności. Ten dysonans — między brakiem kompetencji naukowych a quasi-terapeutycznym przekazem — budzi coraz większe wątpliwości wśród mieszkańców oraz środowisk kultury.

Publiczna instytucja, prywatny interes

Spotkanie promowano oficjalnie na profilu Obornickiego Ośrodka Kultury (OOK). W filmie zapraszającym do udziału widzimy prowadzącą w kadrze z logotypami gminy, Ośrodka i jubileuszu „80 lat praw miejskich Obornik Śląskich”. Całość utrzymana była w stylistyce oficjalnego komunikatu instytucji publicznej.

To rodzi pytanie: czy instytucja finansowana z budżetu gminy powinna firmować swoim logo wydarzenie o charakterze promocyjnym, prowadzone przez przedstawicielkę handlową prywatnej firmy?
W tym przypadku – firmy sprzedającej produkty o wątpliwych walorach terapeutycznych.

Nie chodzi o to, że aromaterapia sama w sobie jest zła. Część badań potwierdza, że niektóre zapachy mogą wpływać relaksująco, obniżać poziom stresu czy poprawiać nastrój.
Problem zaczyna się wtedy, gdy aromatyczne olejki przedstawiane są jako środki wspierające leczenie lub odporność, bez dowodów klinicznych i bez informacji o możliwych skutkach ubocznych – takich jak alergie, interakcje z lekami czy toksyczność przy nadmiernym użyciu.

Kiedy edukacja staje się reklamą

W świetle polskiego prawa instytucje kultury mają obowiązek zachowania neutralności komercyjnej i światopoglądowej.
Ich misją jest upowszechnianie kultury i edukacji artystycznej – nie promowanie marek, produktów ani ideologii konsumpcyjnych.

Jeżeli wydarzenie ma charakter promocyjny, powinno być oznaczone jako reklama. Tymczasem w zapowiedziach OOK nie pojawiła się żadna informacja, że prowadząca jest partnerem handlowym marki doTERRA.
To może wprowadzać odbiorców w błąd, tworząc wrażenie, że wydarzenie ma charakter edukacyjny lub społeczny, podczas gdy w praktyce jest prezentacją handlową w instytucji publicznej.

Eksperci ds. etyki publicznej podkreślają, że używanie logotypów samorządowych w tego typu inicjatywach narusza zasadę przejrzystości i zaufania społecznego. Foto z Facebooka

Granica między pasją a biznesem

Nie ma nic złego w popularyzowaniu naturalnych metod poprawy samopoczucia — o ile odbywa się to rzetelnie, w oparciu o wiedzę i z pełną świadomością odbiorców.
W tym przypadku jednak linia między pasją a handlem jest wyjątkowo cienka.

Reklama

ReklamaType your text here

Wydarzenie, które w zapowiedzi brzmiało jak spotkanie edukacyjne dla mam, w rzeczywistości nosiło cechy prezentacji sprzedażowej w strukturze MLM – co stoi w sprzeczności z misją i statutem Ośrodka Kultury.

Nauka, zdrowie i odpowiedzialność

Aromaterapia może mieć znaczenie wspierające, ale nie jest terapią medyczną. Tymczasem w przestrzeni publicznej coraz częściej używa się języka „naturalnego leczenia”, co jest nie tylko mylące, ale też niebezpieczne.
Dla instytucji kultury, która pełni funkcję opiniotwórczą i edukacyjną, odpowiedzialność za treść przekazu powinna być podstawową zasadą działania.

Głos redakcji

„Kultura to przestrzeń myślenia, nie sprzedaży. Gdy instytucje publiczne zaczynają promować warsztaty o domniemanym wpływie zapachów na zdrowie, trudno nie zadać pytania: czy to jeszcze edukacja, czy już marketing?”

Radio DTR skierowało do Obornickiego Ośrodka Kultury formalny wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz o wyjaśnienie zasad organizacji tego wydarzenia.

Podsumowanie

To, co dawniej było miejscem muzyki, filmu i literatury, dziś staje się przestrzenią dla „biznesów zapachowych”.
Salonik Kina Astra – kiedyś wizytówka obornickiej kultury – dziś balansuje między promocją a kulturą.
Zmiana, jaka się dokonuje, nie dotyczy tylko jednego wydarzenia. To sygnał, że kultura w Obornikach Śląskich może tracić swój sens i rangę, gdy ustępuje miejsca pseudoterapiom i handlowym pokazom pod płaszczykiem edukacji.

Radio DTR skierowało zapytanie do Obornickiego Ośrodka Kultury o charakter wydarzenia i sposób wyboru prelegentki. Czekamy na odpowiedź.

Autor: Rafał Chwaliński