Powiat w złotej ramie. Ale co widać pod lakierem?
Raport o stanie powiatu to dokument szczególny. Niby urzędowy, tabelaryczny, pełen wykresów, zestawień i kwot. A jednak – gdy przeczytać go uważniej – zaczyna mówić coś więcej niż tylko: „wykonano”, „zrealizowano”, „zaplanowano”.
Materiały Powiatu Trzebnickiego za 2024 i 2025 rok pokazują dwa różne momenty tej samej opowieści. Rok 2024 opisany został jako czas zmian, strat i nowego otwarcia. Rok 2025 – już jako czas „dynamicznego rozwoju”, inwestycji, współpracy i kontynuacji. Brzmi dobrze. Nawet bardzo dobrze. Może aż za gładko.
W 2025 roku starosta Małgorzata Matusiak we wprowadzeniu pisze o „dynamicznym rozwoju na wielu płaszczyznach”, modernizacji dróg, bezpieczeństwie, edukacji, zdrowiu, sporcie i współpracy z samorządami oraz organizacjami społecznymi.
Co zmienia ton dokumentu?
W raporcie za 2024 rok widać jeszcze świeżość zmiany politycznej. Jest mowa o wyborach samorządowych, nowej radzie, nowym zarządzie i nowym etapie. Jest też wzmianka o śmierci osób ważnych dla powiatu, w tym byłego wieloletniego dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy i byłego starosty .
Rok później ton jest już inny. Mniej żałoby, więcej złota. Mniej przejścia, więcej autoprezentacji. Raport 2025 wygląda jak dokument administracyjny ubrany w folder promocyjny. Samo w sobie nie jest to grzechem. Samorząd ma prawo pokazywać efekty swojej pracy. Problem zaczyna się wtedy, gdy promocja zaczyna przykrywać pytania.
A tych pytań trochę jest.
ilustracja do artykułu raport powiatu trzebnickiego
Czy drogi są najmocniejszą kartą powiatu?
Drogi i transport zajmują w raporcie znaczące miejsce. W 2025 roku powiat wskazuje m.in. przebudowę drogi Skarszyn–Boleścin o wartości 4,94 mln zł, remont drogi w kierunku Czachowa za ponad 2,3 mln zł oraz koncepcję skrzyżowania bezkolizyjnego z linią kolejową nr 271, oszacowaną na ponad 26 mln zł, która trafiła na listę rezerwową.
To są konkrety. Ale konkrety mają dwie strony. Z jednej – pokazują aktywność. Z drugiej – wskazują, ile zadań jest jeszcze na etapie dokumentacji, wniosków, list rezerwowych albo rozliczania cząstkowego.
Powiat nie stoi w miejscu. Ale też nie biegnie tak szybko, jak sugerowałby język folderu. Raczej idzie – miejscami żwawo, miejscami po dziurach. Jak to na drogach powiatowych.
Finanse: rozwój czy deficytowa jazda?
Najmniej promocyjny fragment raportu dotyczy pieniędzy. Budżet na 2025 rok początkowo zakładał dochody na poziomie 166,86 mln zł i wydatki 174,22 mln zł. Planowany deficyt wynosił więc 7,36 mln zł. Po zmianach plan dochodów wzrósł do 175,23 mln zł, ale plan wydatków aż do 197,83 mln zł. Na koniec roku planowany deficyt wynosił już 22,6 mln zł.
I tu zaczyna się najważniejszy wątek.
Bo sam deficyt nie jest jeszcze dowodem złego zarządzania. Samorząd inwestujący często musi korzystać z przychodów, przesunięć i finansowania zewnętrznego. Ale skala wzrostu planowanych wydatków w stosunku do dochodów wymaga czytelnego wyjaśnienia mieszkańcom.
Nie w stylu: „rozwijamy się”. Tylko: co kosztuje najwięcej, które decyzje są konieczne, które polityczne, a które wynikają z wcześniejszych zaniedbań.
Bezpieczeństwo: liczby spokojniejsze, ale nie uspokajające
W obszarze bezpieczeństwa raport 2025 wskazuje, że powiat pozostaje w trzecim stopniu zagrożenia w pięciostopniowej skali, ze wskaźnikiem 5,44. Najwyższe wskaźniki wśród gmin mają Oborniki Śląskie – 6,4, Żmigród – 6,02 oraz Wisznia Mała – 5,85.
Ważny jest też wątek Prusic. Działający tam zakład dużego ryzyka Guatai-Huarong podniósł poziom zagrożenia gminy z 4,62 do 5,27. Raport podaje, że w 2025 roku nie powstały kolejne zakłady dużego lub zwiększonego ryzyka awarii.
To nie jest detal techniczny. To informacja, która powinna być normalnie komunikowana mieszkańcom. Nie straszeniem. Nie urzędową watą cukrową. Po prostu: czym jest zakład dużego ryzyka, jakie procedury obowiązują, kto kontroluje, co się stanie w razie awarii.
Oborniki i Trzebnica pod lupą hydrantów
Ciekawy fragment dotyczy planów na 2026 rok. Po odstąpieniu od programu Waterflow, który służył do gromadzenia danych o zaopatrzeniu wodnym do gaszenia pożarów, zaplanowano kontynuację rozpoznania tego obszaru poprzez kontrolę stanu zaopatrzenia w wodę na terenie gmin Oborniki Śląskie i Trzebnica, szczególnie w obu miastach.
To zdanie powinno zainteresować każdego radnego i każdego mieszkańca.
Bo zaopatrzenie wodne do gaszenia pożarów nie jest dekoracją w raporcie. To rzecz podstawowa. Hydrant działa albo nie działa. Woda jest albo jej nie ma. Papier przy pożarze płonie tak samo jak drewno, tylko szybciej.
Edukacja: inwestycje są, ale demografia zapuka do drzwi
Raport 2025 pokazuje inwestycje w jednostkach oświatowych finansowane ze środków własnych. Wśród nich są m.in. prace modernizacyjne, przebudowy, wyposażenie i dokumentacje projektowe. Łączna kwota odpisu na ZFŚS w jednostkach oświatowych wyniosła ponad 2,21 mln zł.
Są też projekty zawodowe, Erasmus+, doposażenie szkół i działania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
To dobrze wygląda w tabelach. Ale powiat powinien pokazać jeszcze jedno: jak te nakłady odpowiadają na realną liczbę uczniów, potrzeby rynku pracy i konkurencję szkół z Wrocławiem. Bo szkoła powiatowa nie wygrywa samą nazwą. Wygrywa kierunkiem, praktyką, atmosferą i tym, czy młody człowiek widzi tam sens.
Rynek pracy: bezrobocie rośnie
W raporcie za 2025 rok podano, że stopa bezrobocia w powiecie trzebnickim wynosiła w grudniu 2025 roku 6,0 proc., podczas gdy rok wcześniej było to 5,1 proc. To więcej niż średnia dla Polski, Dolnego Śląska i podregionu wrocławskiego.
To jeden z tych fragmentów, których nie da się przykryć złotą oprawą.
Powiat leży blisko Wrocławia, ma połączenia komunikacyjne, rozwijające się miejscowości i potencjał osiedleńczy. A mimo to bezrobocie rośnie. Warto więc pytać, czy lokalna gospodarka tworzy wystarczająco dobre miejsca pracy, czy mieszkańcy tylko mieszkają w powiecie, a żyją zawodowo gdzie indziej.
Pomoc społeczna i piecza: tu nie ma miejsca na PR
W 2025 roku powiat prowadził dwie placówki opiekuńczo-wychowawcze typu socjalizacyjnego, w których jednocześnie mogło przebywać po 14 dzieci.
To jeden z tych obszarów, w których raport powinien być szczególnie ostrożny językowo. Dzieci w pieczy zastępczej, domy dziecka, usamodzielnianie wychowanków – to nie są wskaźniki do chwalenia się. To odpowiedzialność. Cicha, kosztowna, trudna i często niewidoczna.
Dlatego dobrze, że powiat pokazuje te dane. Ale jeszcze ważniejsze jest pytanie, jak wygląda jakość tej opieki, rotacja kadry, dostęp do psychologów i los wychowanków po osiągnięciu pełnoletności.
Raport czy autoprezentacja?
Największy problem nie leży w samych danych. One są potrzebne. Problem leży w tonie.
Raport 2025 mówi językiem sukcesu. Raport 2024 mówił językiem przejścia. W ciągu roku powiat przeszedł więc od narracji „zaczynamy nowy etap” do narracji „dynamicznie się rozwijamy”.
Tylko że mieszkańcy nie żyją w raporcie. Żyją na drogach, w kolejkach do specjalistów, w szkołach, przy hydrantach, na przystankach, w urzędach i w domowych budżetach. Tam złoty gradient z okładki nie zawsze działa. Czasem nawet nie ma zasięgu.
Co z tego wynika?
Z materiałów powiatu wyłania się obraz samorządu aktywnego, inwestującego i dobrze świadomego znaczenia promocji. Ale wyłania się też drugi obraz: powiatu z rosnącym deficytem, wzrostem bezrobocia, istotnymi wyzwaniami bezpieczeństwa i potrzebą bardziej rzeczowego tłumaczenia mieszkańcom, co naprawdę oznaczają liczby.
Raport o stanie powiatu nie powinien być laurką. Powinien być lustrem.
A lustro ma jedną niemiłą cechę: pokazuje nie tylko garnitur, ale też plamę na mankiecie.
Magazynu Radio DTR 6/2026
, 30+ materiałów z regionu w jednym miejscu
Kup wydanie za 10 zł →
Więcej z Trzebnica
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
