Czy gminy w końcu skuteczniej poradzą sobie z problemem śmieci? Rząd opublikował projekt nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który ma usprawnić system gospodarowania odpadami i dać samorządom więcej narzędzi do motywowania mieszkańców do segregacji.
Co zakłada projekt ustawy?
Projekt, opublikowany 30 października 2025 roku w Rządowym Centrum Legislacji, ma zwiększyć skuteczność, przejrzystość i sprawiedliwość systemu gospodarowania odpadami. To odpowiedź na liczne postulaty samorządów i mieszkańców, którzy od lat skarżą się na brak realnych możliwości egzekwowania obowiązku segregacji.
Projekt został wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów (UD252) już 30 czerwca, a teraz trafił do konsultacji.
„Celem projektu jest zapewnienie narzędzi, które pozwolą gminom skuteczniej reagować na nadużycia i promować tych, którzy faktycznie dbają o środowisko” – czytamy w uzasadnieniu projektu.
Najważniejsze zmiany w nowelizacji
Nowe przepisy mają m.in.:
Uelastycznić system naliczania opłat – wprowadzenie możliwości różnicowania stawek w zależności od masy i jakości segregacji odpadów. Oznacza to, że mieszkańcy, którzy lepiej segregują, zapłacą mniej.
Rozszerzyć katalog ulg i zwolnień – obejmą one m.in. kompostowanie bioodpadów także na nowych typach nieruchomości.
Umożliwić gminom weryfikację deklaracji śmieciowych – urzędnicy będą mogli prowadzić czynności sprawdzające poprawność składanych informacji.
Zwiększyć dostępność PSZOK-ów – czyli punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, których liczba ma być dostosowana do liczby mieszkańców i odległości od ich domów.
Dlaczego zmiany są potrzebne?
Jak wskazano w uzasadnieniu, dotychczasowy system był nieskuteczny w egzekwowaniu obowiązku segregacji i zbyt sztywny w naliczaniu opłat. Gminy miały ograniczone możliwości reagowania na uchylanie się od płacenia i niewystarczające narzędzia do motywowania mieszkańców.
Projekt ma też pomóc w realizacji celów Krajowego Planu Gospodarki Odpadami 2028 oraz dostosować polskie przepisy do polityki unijnej w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym.
„Nowelizacja pozwoli gminom działać bardziej elastycznie i sprawiedliwie – tak, by uczciwi mieszkańcy nie płacili za tych, którzy łamią zasady” – podkreśla autor uzasadnienia projektu.
Co dalej?
Po konsultacjach publicznych projekt trafi do Rady Ministrów, a następnie do Sejmu. Zmiany w systemie opłat i segregacji mogą wejść w życie już w drugiej połowie 2026 roku.
Zobacz też: „Śmieciowy paradoks – kto naprawdę płaci za bałagan w gminie Oborniki Śląskie?”
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.



