Czy dane samorządu da się dziś zabezpieczyć lepiej niż „najlepiej”? Kraków twierdzi, że tak — i właśnie pokazał, jak to zrobić w praktyce.
Urząd Miasta Krakowa uruchomił najbezpieczniejsze możliwe połączenie teleinformatyczne z centrum danych ACK Cyfronet AGH, wykorzystując technologię kwantowej dystrybucji kluczy szyfrujących (QKD). To rozwiązanie, które opiera się nie na sile haseł czy algorytmów, lecz… na prawach fizyki. I to dosłownie.
Czym jest QKD i dlaczego robi wrażenie?
QKD (Quantum Key Distribution) to jedna z najbardziej zaawansowanych technologii kryptograficznych świata. Jej sedno jest brutalnie proste:
Każda próba podsłuchu niszczy klucz szyfrujący i natychmiast uruchamia alarm.
Klucze szyfrujące:
są generowane w czasie rzeczywistym,
nie są przechowywane,
nie istnieją jako obiekt, który można skopiować,
a ich bezpieczeństwo wynika z zasad mechaniki kwantowej, nie z matematycznych założeń.
To różnica między zamkiem na kod a sejfem, który sam się wysadza, gdy ktoś próbuje go otworzyć.
Jak działa krakowskie połączenie?
System zaprojektowany i wdrożony przez specjalistów z Cyfronetu łączy Urząd Miasta Krakowa z centrum obliczeniowym AGH i zabezpiecza łącze o przepustowości 100 Gbps.
Po stronie Cyfronetu:
kwantowy generator liczb losowych tworzy klucze,
klucze trafiają do szyfratora,
dane są zabezpieczane jeszcze przed wysłaniem.
Po stronie magistratu:
drugie urządzenie odbiera klucze,
lokalny szyfrator odpowiada za odszyfrowanie i dalsze przetwarzanie danych.
Jak wyjaśnia Karol Krawentek, zastępca dyrektora Cyfronetu ds. infrastruktury:
„Dzięki wdrożeniu możliwe jest bezpieczne przesyłanie danych m.in. do archiwizacji, wymiany baz danych, analiz czy wzbogacania serwisów informacyjnych Urzędu Miasta Krakowa”.
„To inwestycja na dekady”
Prezydent Krakowa Aleksander Miszalski nie ukrywa, że projekt wykracza daleko poza bieżące potrzeby urzędu:
„To nie jest projekt na dziś, ale inwestycja w bezpieczeństwo Krakowa na dekady. Kwantowa dystrybucja kluczy to najwyższy możliwy standard ochrony danych, oparty na prawach fizyki, a nie na kompromisach”.
Wdrożenie jest efektem listu intencyjnego o współpracy w zakresie cyberbezpieczeństwa, podpisanego w maju ubiegłego roku pomiędzy miastem a Akademia Górniczo-Hutnicza.
Nie tylko urząd. Także superkomputery
QKD zabezpiecza również połączenie między głównym i zapasowym centrum danych Cyfronetu. Ma to kluczowe znaczenie przy współdzieleniu zasobów superkomputerów:
Ares,
Athena,
Helios.
Jak podkreślają specjaliści, przy przetwarzaniu ogromnych wolumenów danych nawet chwilowa luka bezpieczeństwa byłaby nie do przyjęcia. Tu margines błędu po prostu nie istnieje.
Kraków w europejskiej sieci kwantowej
Krakowskie wdrożenie to element większej układanki. W Polsce QKD rozwijane jest w ramach projektu PIONIER-Q, a w latach 2026–2028 Cyfronet weźmie udział w budowie europejskiej sieci EuroQCI (European Quantum Communication Infrastructure).
Celem nie jest pojedyncze „superbezpieczne łącze”, lecz kontynentalna infrastruktura ochrony danych i infrastruktury krytycznej Unii Europejskiej.
Co z tego wynika?
Kraków dołącza do wąskiej elity miast testujących rozwiązania przyszłości.
Samorząd przestaje być „słabym ogniwem” w cyberbezpieczeństwie.
Technologia, która jeszcze niedawno była domeną laboratoriów, trafia do realnych zastosowań administracyjnych.
I być może najważniejsze: to jeden z tych momentów, gdy hasło „smart city” przestaje być marketingową wydmuszką.
Autor Radio DTR
Źródło informacji: Nauka w Polsce
📲 Znajdziesz nas także w Google News – kliknij i obserwuj Radio DTR, aby otrzymywać nasze najnowsze informacje prosto w aplikacji!
