Gmina Żmigród przyznała honorowy patronat konferencji przeciwko hejtowi w dniu otrzymania wniosku. Nie przeprowadziła weryfikacji wiarygodności organizatorów w zakresie, o który pytało Radio DTR, nie posiada dokumentów potwierdzających kwalifikacje prowadzących i nie utrwaliła pisemnie oceny spełnienia wymogów patronatu. W wydarzeniu uczestniczyli uczniowie szkół podstawowych. To nie dziennikarskie przypuszczenia, lecz informacje przekazane w oficjalnej odpowiedzi podpisanej przez burmistrza Roberta Lewandowskiego. Czy tak powinno wyglądać udzielanie publicznego zaufania przedsięwzięciom edukacyjnym skierowanym do młodzieży?
Jeden dzień wystarczył na decyzję. A na weryfikację?
24 października 2026 roku w Żmigrodzie odbyła się konferencja „HejTY STOP – Nie każdy wraca”, poświęcona przeciwdziałaniu hejtowi, przemocy rówieśniczej i zagrożeniom w Internecie.
Na scenie występowali zaproszeni goście. Na widowni zasiedli między innymi uczniowie szkół podstawowych. Wydarzeniu towarzyszył honorowy patronat burmistrza Żmigrodu Roberta Lewandowskiego.
Po konferencji pojawiły się publiczne kontrowersje dotyczące jednej z osób zaangażowanych w przedsięwzięcie. Radio DTR postanowiło jednak zbadać nie personalny konflikt, lecz odpowiedzialność samorządu za wydarzenie, któremu udzielił oficjalnego poparcia.
28 października skierowaliśmy do urzędu wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
12 listopada otrzymaliśmy odpowiedź oraz cztery dokumenty dotyczące organizacji konferencji i udzielenia patronatu.
To, co przekazała gmina, zasługuje na szczególną uwagę.
Wniosek o patronat wpłynął 5 października 2026 roku. Tego samego dnia burmistrz podjął pozytywną decyzję.
Konferencja miała odbyć się 19 dni później.
Tymczasem obowiązująca w gminie procedura przewidywała zasadniczo składanie wniosków z 30-dniowym wyprzedzeniem. Burmistrz skorzystał z możliwości wyjątkowego uwzględnienia wniosku złożonego po terminie.
Nie przedstawiono nam jednak konkretnych okoliczności, które uzasadniały zastosowanie tego wyjątku.
Nie twierdzimy, że burmistrz nie miał prawa podjąć takiej decyzji.
Pytamy, dlaczego zdecydował się to zrobić i czy w tak krótkim czasie przeprowadzono odpowiednią ocenę przedsięwzięcia.
Jak się okazuje, odpowiedź gminy rodzi kolejne pytania.
Urząd przyznaje: nie było pisemnej oceny
Jedno z pytań Radia DTR dotyczyło dokumentacji potwierdzającej spełnienie wymogów przyznania patronatu.
Odpowiedź gminy była krótka:
„Ocena spełnienia wymogów nie została utrwalona w formie pisemnej”.
To bardzo ważne stwierdzenie.
Patronat honorowy burmistrza nie jest prywatnym gestem sympatii. To oficjalne wyróżnienie udzielane w imieniu instytucji publicznej.
Skoro urząd nie posiada pisemnej oceny, jak można odtworzyć, które kryteria zastosowano i jakie informacje uwzględniono przed podjęciem decyzji?
Oczywiście brak osobnego dokumentu nie oznacza automatycznie złamania przepisów. Nie przesądza również, że żadnej oceny nie dokonano.
Oznacza jednak, że urząd nie przedstawił redakcji pisemnego uzasadnienia potwierdzającego jej zakres i rezultat.
A przecież właśnie dokumentacja pozwala obywatelom sprawdzić, czy decyzja publiczna została podjęta z należytą starannością.
Organizatorów nie sprawdzano w zakresie, o który pytaliśmy
Jeszcze bardziej wymowna jest odpowiedź dotycząca wiarygodności osób odpowiedzialnych za wydarzenie.
Radio DTR zapytało, czy przed konferencją urząd przeprowadził lub zlecił ocenę wiarygodności organizatorów albo prowadzących.
Burmistrz odpowiedział:
„Zakres przeprowadzonych czynności nie obejmował tego zagadnienia”.
Zapytaliśmy również, czy procedury urzędu przewidują weryfikację publicznie dostępnych informacji dotyczących organizatorów wydarzeń edukacyjnych, w tym ich wcześniejszej działalności oraz doświadczenia.
Odpowiedź:
„Nie przewidziano”.
Trudno przejść obojętnie obok tych dwóch zdań.
Gmina angażuje swój autorytet, udostępnia infrastrukturę, wspiera wydarzenie i uczestniczy w jego promocji. Jednocześnie przyznaje, że sprawdzanie wiarygodności organizatorów nie było elementem opisanych czynności.
Czy wystarczy interesujący pomysł, atrakcyjny plakat i deklaracja walki z hejtem, aby uzyskać poparcie samorządu?
Czy urzędnicy powinni wiedzieć, komu powierzają część publicznego zaufania?
Czy nie należałoby przynajmniej ustalić, jaki dorobek i doświadczenie mają osoby przygotowujące przedsięwzięcie edukacyjne dla młodzieży?
To nie są pytania o prywatne życie organizatorów.
To pytania o standardy podejmowania decyzji przez administrację.
Kwalifikacje? Gmina nie posiada dokumentów
W kolejnym punkcie zapytaliśmy o dokumenty dotyczące doświadczenia, kwalifikacji zawodowych i dotychczasowej działalności edukacyjnej osób prowadzących spotkania.
Urząd odpowiedział:
„Urząd nie posiada takich dokumentów”.
Nie oznacza to, że zaproszeni prelegenci nie mają odpowiednich kwalifikacji. W programie konferencji wskazano między innymi psychologa, kryminologa i osoby zajmujące się tematyką internetowej przemocy.
Problem dotyczy czegoś innego.
Skoro samorząd obejmuje wydarzenie patronatem, a jego odbiorcami są dzieci i młodzież, czy nie powinien posiadać podstawowych informacji o osobach odpowiadających za przekazywane treści?
Przedstawiony redakcji plan zawiera nazwiska niektórych prelegentów, tematy wystąpień i harmonogram.
Nie wskazuje jednak osoby prowadzącej całą konferencję ani nie określa jednoznacznie, kto odpowiadał za nadzór merytoryczny nad całym przedsięwzięciem.
Co więcej, pomiędzy godziną 10.20 a 10.50 pozostawiono w programie nieopisany przedział czasowy.
Nie jest to samo w sobie dowód nieprawidłowości.
Pokazuje jednak, że dokument, którym urząd posłużył się jako odpowiedzią na pytania o organizację wydarzenia, nie przedstawia pełnego podziału obowiązków.
Uczniowie na widowni. A dokumenty dotyczące bezpieczeństwa?
Tutaj sprawa staje się szczególnie istotna.
Urząd potwierdził, że w konferencji uczestniczyły delegacje Szkoły Podstawowej w Radziądzu oraz Szkoły Podstawowej w Powidzku.
Nie było to więc wyłącznie spotkanie dorosłych aktywistów dyskutujących o problemach Internetu.
Wydarzenie obejmowało również młodych odbiorców.
Zapytaliśmy, czy organizatorzy przedstawili urzędowi dokumenty dotyczące zasad bezpieczeństwa małoletnich.
Odpowiedź brzmiała:
„Nie”.
W kolejnym punkcie gmina poinformowała, że wszyscy uczestnicy przybyli z pełnoletnimi opiekunami.
To ważna informacja, ale nie rozstrzyga całej kwestii odpowiedzialności za bezpieczeństwo.
Obecność dorosłego opiekuna nie odpowiada jeszcze na pytanie, czy organizatorzy przeanalizowali wszystkie obowiązki wynikające z charakteru wydarzenia i udziału nieletnich.
Dlatego zapytaliśmy również o stosowanie standardów ochrony małoletnich oraz ewentualnych obowiązków weryfikacyjnych wobec osób prowadzących zajęcia.
Na to pytanie urząd nie udzielił odpowiedzi merytorycznej. Poprosił redakcję o doprecyzowanie, jakie obowiązki weryfikacyjne mamy na myśli.
Doprecyzujemy.
Chcemy wiedzieć, czy przed konferencją ustalono, jakie przepisy dotyczące ochrony małoletnich mają zastosowanie, kto odpowiadał za ich przestrzeganie i czy wykonano wymagane prawem czynności.
Nie przesądzamy, że doszło do naruszenia przepisów.
Ale nie zamierzamy też przyjmować, że sam fakt obecności opiekunów wyczerpuje wszystkie kwestie związane z bezpieczeństwem młodych uczestników.
Osoba fizyczna, patronat burmistrza i ustalenia podczas spotkania
W dokumentach pojawia się kolejna interesująca informacja.
Urząd potwierdził, że wnioskodawcą była osoba fizyczna.
W formularzu wskazano planowany udział 250 osób oraz finansowanie z udziałem środków Gminy Żmigród i sponsoringu.
Jednocześnie wśród partnerów przedsięwzięcia wymieniono różne instytucje i podmioty.
Kto zatem odpowiadał za organizację konferencji?
Kto wybierał prowadzących?
Kto oceniał program?
Kto podejmował decyzje dotyczące udziału dzieci?
Według urzędu szczegóły wydarzenia i patronatu omówiono podczas spotkania, w którym uczestniczył również przedstawiciel Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu.
Gmina nie przekazała jednak dokumentu pozwalającego odtworzyć pełny przebieg tego spotkania i ustalony podział obowiązków.
Nie wiemy, kiedy dokładnie się odbyło, kto uczestniczył w nim ze strony urzędu ani jakie zadania przypisano poszczególnym podmiotom.
W przypadku wydarzenia wspieranego przez instytucje publiczne to ważna luka informacyjna.
1500 zł z budżetu. A ile kosztowało całe przedsięwzięcie?
Na pytanie o finansowanie gmina wskazała wydatek w wysokości 1500 zł brutto.
Pieniądze przeznaczono na zakup produktów spożywczych i przemysłowych potrzebnych do przygotowania poczęstunku dla uczestników.
Odpowiedzialnym za realizację tego zadania był Referat Promocji, Organizacji Pozarządowych i Wsparcia Biznesu.
Gmina poinformowała również, że udostępniono salę widowiskową Zespołu Placówek Kultury w Żmigrodzie oraz salę konferencyjną OSP.
Z przekazanej odpowiedzi wynika, że ze środków Gminy Żmigród nie wypłacono wynagrodzeń.
Nie znamy natomiast wartości udostępnionej infrastruktury ani pełnego rozliczenia innych źródeł finansowania przedsięwzięcia.
Dlatego 1500 zł nie może być automatycznie traktowane jako całkowity koszt wydarzenia.
Sprawa nie sprowadza się jednak do pieniędzy.
Najważniejszym zasobem udostępnionym przez samorząd był jego publiczny autorytet.
A ten, w przeciwieństwie do poczęstunku, nie ma ceny wpisanej na fakturze.
Po konferencji również bez formalnej oceny
Zapytaliśmy, czy sporządzono sprawozdanie, notatkę służbową, ocenę realizacji wydarzenia lub inne podsumowanie.
Odpowiedź:
„Nie sporządzono”.
Zapytaliśmy także, czy po konferencji podjęto formalne czynności dotyczące oceny jej przebiegu lub procedury udzielenia patronatu.
Odpowiedź:
„Nie podjęto formalnych czynności”.
Gmina poinformowała ponadto, że nie otrzymała formalnych skarg ani zgłoszeń dotyczących organizatorów przed wydarzeniem lub po jego zakończeniu.
Trzeba jednak odróżnić brak formalnie wniesionej skargi od braku publicznych kontrowersji.
Pod relacją burmistrza w mediach społecznościowych pojawiły się krytyczne komentarze, w tym poważne zarzuty formułowane przez organizację społeczną.
Nie przesądzamy ich prawdziwości.
Nie wiemy również, czy i kiedy urzędnicy zapoznali się z tymi komentarzami.
Wiadomo natomiast, że urząd nie wykazał formalnej analizy konferencji przeprowadzonej po jej zakończeniu.
Czy publiczne zastrzeżenia powinny skłonić instytucję do ponownego przyjrzenia się własnym procedurom?
To pytanie pozostaje aktualne niezależnie od tego, kto ma rację w internetowym sporze.
Wątpliwości nie są wyrokiem. Ale powinny skłaniać do sprawdzania
W tej sprawie należy zachować ważne rozróżnienie.
Osoba, wobec której pojawiają się publiczne zarzuty, nie staje się automatycznie winna zarzucanych jej zachowań.
Krytyka nie jest dowodem przestępstwa. Konflikt społeczny nie oznacza utraty prawa do działalności publicznej.
Z drugiej strony instytucja samorządowa nie powinna traktować każdego pytania o wiarygodność organizatora jako ataku na szczytną inicjatywę.
Weryfikacja nie jest karą.
Jest sposobem ograniczania ryzyka.
Im większe zaangażowanie instytucji publicznych, tym większa potrzeba przejrzystości zasad podejmowania decyzji.
A gdy na widowni zasiadają dzieci, odpowiedzialność organizacyjna nabiera dodatkowego znaczenia.
Właśnie dlatego Radio DTR nie koncentruje tego materiału na nazwiskach osób, wokół których toczą się internetowe spory.
Koncentrujemy się na dokumentach, decyzjach i odpowiedziach urzędu.
Bo to samorząd powinien umieć wyjaśnić, komu, dlaczego i na jakich zasadach udziela swojego poparcia.
Promocja to nie tylko zdjęcia. To również odpowiedzialność
Wśród odpowiedzi gminy znajduje się jeszcze jedno ważne potwierdzenie.
Referat Promocji, Organizacji Pozarządowych i Wsparcia Biznesu uczestniczył w przygotowaniu decyzji o przyznaniu patronatu.
To właśnie ta komórka zajmuje się wnioskami patronackimi.
Warto więc zapytać, czy jej rola ograniczała się do formalnego obiegu dokumentów, czy obejmowała również ocenę wiarygodności i doświadczenia organizatorów.
Z odpowiedzi wynika, że tej drugiej kwestii nie objęto przeprowadzonymi czynnościami.
Nie znamy jeszcze wszystkich zapisów obowiązującego zarządzenia patronackiego, dlatego nie rozstrzygamy, czy urząd naruszył własną procedurę.
Ale pozostaje pytanie o jakość tej procedury.
Czy samorząd, który nie przewiduje sprawdzania wiarygodności organizatorów, dysponuje wystarczającymi mechanizmami ochrony swojego autorytetu?
Nie chodzi o to, aby pracownicy promocji prowadzili dochodzenia przeciwko każdemu organizatorowi.
Chodzi o proporcjonalną, udokumentowaną ocenę osób i przedsięwzięć, które otrzymują oficjalne poparcie gminy.
Słowa zostawiają ślady. Decyzje urzędowe również powinny
Hasło żmigrodzkiej konferencji brzmiało: „Słowa zostawiają ślady”.
To dobre przesłanie.
Warto jednak rozszerzyć je o jeszcze jedną zasadę.
Decyzje podejmowane w imieniu mieszkańców również powinny pozostawiać ślady.
W dokumentach.
W uzasadnieniach.
W jasnym podziale odpowiedzialności.
W procedurach, które pozwalają sprawdzić, czy publiczne poparcie zostało udzielone świadomie.
Odpowiedź burmistrza Żmigrodu ujawniła, że patronat przyznano w dniu wpływu wniosku, bez pisemnie utrwalonej oceny spełnienia wymogów. Wiarygodność organizatorów nie była przedmiotem opisanych czynności weryfikacyjnych. Urząd nie posiada dokumentów dotyczących kwalifikacji prowadzących ani przedstawionych mu zasad bezpieczeństwa małoletnich. Nie sporządzono także sprawozdania po zakończeniu wydarzenia.
Żadna z tych informacji rozpatrywana osobno nie przesądza o złamaniu prawa.
Razem tworzą jednak uzasadnione pytanie o standard organizacyjny i dokumentacyjny stosowany przy wydarzeniach objętych patronatem gminy.
Bo patronat honorowy nie powinien być jedynie pieczątką pod dobrze brzmiącym hasłem. Powinien być świadomą decyzją instytucji, która wie, co wspiera, dlaczego to robi i kto za to odpowiada.
Radio DTR będzie kontynuować wyjaśnianie tej sprawy. W szczególności doprecyzujemy pytania dotyczące ochrony małoletnich oraz zwrócimy się o brakujące dokumenty organizacyjne.
Nie kwestionujemy potrzeby walki z hejtem.
Pytamy, czy samorząd, który firmuje taką walkę, potrafi wykazać, że sam dochował odpowiedniej staranności.
Bo najważniejszą lekcją dla młodzieży nie powinno być wyłącznie to, że słowa zostawiają ślady. Równie ważne jest to, że za własne decyzje trzeba umieć odpowiadać.
Gdzie się ukryć, gdy nadejdzie zagrożenie? Mieszkańcy powiatu trzebnickiego powinni sprawdzić tę aplikację już dziś
Żmigród mówi „STOP hejtowi”. Ale czy gmina sprawdza, komu udziela swojego autorytetu?
Między Baryczą a betonem. Jak Żmigród wyznacza granice rozwoju
Żmigród przygotował miejsce dla 9308 mieszkańców. GUS przewiduje, że mieszkańców będzie ubywać